Энгельс (шәһәр)
| Энгельс | |
|---|---|
| рус. Энгельс | |
| Байрак | Илтамга |
.svg) | .png) |
| Нигезләнү датасы | 1747 |
 | |
| Рәсми исем | Энгельс |
| ... хөрмәтенә аталган | Фридрих Энгельс |
| Дәүләт |
 Россия |
| Нәрсәнең башкаласы | Муниципальное образование город Энгельс[d][1], Энгельс районы, Покровский уезд[d], Идел буе алманнары Айрат Сәвит Кораучыл Илкенеше, Трудовая Коммуна Немцев Поволжья[d] һәм Покровская волость[d] |
| Административ-территориаль берәмлек | Муниципальное образование город Энгельс[d] |
| Сәгать поясы | UTC+04:00, UTC+03:00 һәм SAMT[d][2] |
| Башкарма хакимият башлыгы | Горевский, Сергей Евгеньевич[d] |
| Халык саны | 222 115 (1 гыйнвар 2025)[3] |
| Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 20 метр |
| Кардәш шәһәр | Вупперталь |
| Мәйдан | 121,06 км² |
| Почта индексы | 413100 |
| Рәсми веб-сайт | engels-city.ru(рус.) |
| Җирле телефон коды | 8453 |
| Шәрәфле ватандашлар төркеме | [d] |
 | |
 Энгельс Викиҗыентыкта | |
Энгельс (рус. Энгельс) — Россия шәһәре, Сарытау өлкәсенең халык саны буенча икенче шәһәр, Энгельс районының административ үзәге.
Халык саны — 202 401 кеше (2010).[4]
География
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Шәһәр Идел елгасының сул ярында, Сарытауга каршы ярында урнашкан. Тимер юл станциясе.
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]17 гасырда еллларда хәзерге Энгельс урыныгда Сарытау ныгытмасы урнашкан, соңрак ул Иделнең уң ярына күчерелгән.
1747 елда биредә Покрау бистәсе нигезләнә. Бистәнең үсеше Рязань—Җаек тимер юлы төзелеше белән бәйле — бистә Идел артының иң эре сәүдә үзәгенә әверелгән.
1914 елда Покровск шәһәренә үзгәртеп корылган. 1931 елда коммунизм теоретигы Фридрих Энгельс хөрмәтенә шәһәргә Энгельс исеме кушылган. 1922—1941 елларда Идел буе Алманнары Автономияле Совет Социалистик Республикасы башкаласы.
Халык
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| 1897[5] | 1926[5] | 1931[5] | 1939[5] | 1959[6] | 1970[7] | 1979[8] | 1989[9] | 2002[10] | 2010[4] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ~20 000 | ~34 200 | ~42 400 | ~68 900 | 90 724 | 130 066 | 161 349 | 181 201 | 193 964 | 202 401 |
Милли состав
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Милләт | 2002[11] | 2010[12] |
|---|---|---|
| руслар | 88,6% | 90,3% |
| татарлар | 2,7% | 2,7% |
| украиннар | 3,5% | 2,3% |
Икътисад
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Тралибыслар заводы, транспорт машиналар төзү заводы, синтетик югыч матдәләре заводы, һ.б.
Югары уку йортлары
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Россия кооперация институтының филиалы
- Сарытау дәүләт техника университетының филиалы
Галерея
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Станция
Энгельс районы идарәсе
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ ОКТМО
- ↑ Федеральный закон от 22.11.2016 № 395-ФЗ — 2016.
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года — Москва: Росстат, 2025.
- 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2014-02-25
- 1 2 3 4 http://www.mojgorod.ru/saratov_obl/engeljs/index.html
- ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
- ↑ 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2015-09-15, retrieved 2014-02-26
- ↑ 2010 ел сан алу базасы, archived from the original on 2018-03-27, retrieved 2014-02-26
