Әсәкәй районы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әсәкәй районы latin yazuında])
Әсәкәй районы
БайракИлтамга
Нигезләнү датасы 1928 һәм 16 июль 1928
Дәүләт  Россия
Башкала Әсәкәй[1]
Административ-территориаль берәмлек Ырынбур өлкәсе
Сәгать поясы UTC+05:00
Халык саны 17 886 (1 гыйнвар 2018)[2]
Мәйдан 2369,06 км²[3]
Харита сурәте
Рәсми веб-сайт mo-as.orb.ru(рус.)
Карта
 Әсәкәй районы Викиҗыентыкта

Әсәкәй районы (рус. Асекеевский район) — Ырынбур өлкәсе составына керүче муниципаль район.

Административ үзәк — Әсәкәй авылы.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1939[4] 1959[5] 1970[6] 1979[7] 1989[8] 2002[9] 2010[10]
23 327 35 387 33 599 27 898 24 682 24 492 21 050

Милли состав (2010): татарлар — 49,5%, руслар — 36,4%, мордва — 4,5%, казакълар — 2,4%, украиннар — 2,3%, чуашлар — 2,0%.

Татарлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Борынгы татар авыллары (18 йөзнең 2 нче яртысында нигез салына) — Әсәкәй, Иске Солтангол, Иске Колшәрип, Котлый. Бу авыллар Яңа Мәскәү юлы төзелә башлагач барлыкка килә. 1917 елга кадәр Әсәкәй районы территориясендә 12 мәчет, 5 мәктәп, татар-рус земство мәктәбе эшли. 1930-еллар урталарында татарча «Кыр ударниклары» газетасы нәшер ителә. Совет чорында районның 15 мәктәбендә татар теле фән буларак укытыла.

Хәзерге торышы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1993 елдан ТИҮ бүлекчәсе эшли, 1998 елда ул Милли-мәдәни мөхтәрият итеп үзгәртелә. 1990-еллар башыннан атнага 3 тапкыр татарча радиотапшырулар алып барыла, ТР телевидениесе тапшырулары кабул ителә.[11]

Районда туган күренекле шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Һәйкәлләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Муса Җәлилгә һәйкәл

Район үзәгендә һәйкәлләр бар:

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әсәкәй районы составына 21 авыл шурасы керә.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]