Александр Пушкин

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Александр Пушкин
Kiprensky Pushkin.jpg
Туган телдә исем Александр Сергей улы Пушкин
Әйтелеш
Туган 6 июнь 1799(1799-06-06)
Мәскәү
Үлгән 10 февраль 1837(1837-02-10) (37 яшь)
Санкт-Петербург
Үлем сәбәбе утлы коралдан ату ярасы[d]
Күмү урыны Свәтогор кәшишханәсе[d][1]
Яшәү җире Ярополец[d][2]
Мәскәү[2]
Нижгар[2]
Казан[2]
Сембер[2]
Сембер[2]
Языково[d][2]
Лаеш[2]
Сембер[2]
Ырынбур[2]
Сарытау[2]
Пинзә[2]
Языково[d][2]
Большое Болдино[d][2]
Питырбур[2]
Мәскәү[2]
Питырбур[2]
Кишенәү
Акмәсҗит
Әдис
Милләт рус
Ватандашлыгы Русия империясе
Альма-матер Царское Село лицее[d]
Һөнәре шагыйрь, драматург
Җефет Наталья Гончарова[d]
Pushkin Signature.svg
Commons-logo.svg Александр Пушкин Викиҗыентыкта

Алекса́ндр Серге́й улы Пу́шкин (рус. Александр Сергеевич Пушкин, 1799 елның 6 июне1837 елның 10 феврале) – күренекле рус шагыйре, драматургы. Русия фәннәр академиясе әгъзасы (1833).

XIX гасырның икенче яртысыннан Русиянең милли шагыйре статусын ала. Шулай ук русларның иң бөек шагыйре буларак санала.

Биография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Александр Сергеевич Пушкин 1799 елның 26 маенда (6 июнендә) Мәскәү шәһәрендә туа. Аның атасы Сергей Львович борынгы дворяннар нәселеннән килгән алпавыт булган, ләкин хуҗалык эшләре белән рәтләп шөгыльләнмәгән, шуңа утар-имениеләре аз файда биргән. Сергей Львович күңел ачуларны яраткан. Шигырьләрне урысча да, французча да ансат язган. Әдәбият белән кызыксынган, күбрәк французча китаплардан торган бик бай китапханәсе булган. Пушкинның ата-анасы балаларын тәрбияләү белән дә ныклап кызыксынмаган, алар француз гувернанткалары кулында үскән. Пушкин үзе дә белем алырга бигүк хирыс булмаган, бигрәк тә математиканы яратмаган, әмма әдәби китапларны яшьтән үк бик күп укыган. 8 нче яшендә французча шигырьләр яза башлаган, өйдә гел чит телдә генә аралашканлыктан, урысчага караганда французча яхшырак сөйләшкән. Гадәттә җәй айларын (1805-1810 елларда) Александр әнисе ягыннан әбисе, Мария Алексеевна Ганнибалда үткәрә торган була. Балачагы хатирәләре соңрак Пушкинның беренче поэмаларында чагыла.

Үсмер чагының 6 елын Пушкин 1811 елның 19 октябрендә дәрәҗәле кешеләр өчен ачылган лицейда үткәрә. Лицейда укыгында усмернең таланты ачыла һәм башкалар тарафыннан югары бәяләнә. Лицейда үткәрелгән еллар, дуслары шагыйрь күңелендә мәңгегә саклана һәм иҗатында чагылыш таба. Александр Сергеевичның яшьлеге шушында үтә, биредә шагыйрь Пушкин туа: 130лап шигырь иҗат ителә, «Руслан һәм Людмила» поэмасы языла башлый, танылган журналларда беренче язмалары басыла. Лицей хәзерге урта яки югары уку йортлары дәрәҗәсендә белем бирергә тиеш була. Бер елдан лицейдагы укытучылар һәм надзирательләр Пушкинга мондый рәсми сыйфатлама бирә: «Төпле булудан бигрәк, өстән генә ялтырый торган илһамлы, тирән акыллы булудан бигрәк, тиз кабынучан һәм үткен акыллы... Аз көч сорый торган предметларга гына сәләтен күрсәтә, шуңа күрә уңышы аз... Тырышып укымый... Тапкыр, ләкин буш сүзләргә генә... Җиңел холыклы».

1837 елның 10 февралендә Кара елгада дуэльдә Дантес тарафыннан атып каты яраланган, 3 көннән өендә үлгән.

Шулай ук кара[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]


  1. 1,0 1,1 Пушкин, Александр Сергеевич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, 1890—1907 — Т. XXVa. — С. 826-851.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 Бобров Е. А. А. С. Пушкин в Казани. — С. 26-27. Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q23825849» определено несколько раз для различного содержимого