Сөндер районы
| Үзисем | чуаш. Сĕнтĕрвăрри районĕ |
|---|---|
| Өлкә | Чувашия |
| Нигезләнгән | 5 сентябрь 1927 ел |
| Башкала | Сөндер шәһәре |
| район башлыгы | Моисеев Юрий Федорович |
| Телләр | чуашча, урысча |
| Халык саны | 26 006[1] (2010) |
| Тыгызлык | 38,3 кеше/км2 |
| Мәйдан | 686,1 км2 |
| UTC | MSK (UTC+4) |
| Сайт | Район рәсми сайты |
Сөндер районы (чуаш. Сĕнтĕрвăрри районĕ, рус. Мариинско-Посадский район) — Чуашиянең төньяк-көнчыгышындагы муниципаль район.
Административ үзәге — Сөндер шәһәре.
Эчтәлек |
[үзгәртү] География
Сөндер районы Чуашиянең төньяк-көнчыгышында, Идел ярында урнашкан. Район территориясе 686,1 км². Төньякта һәм көнчыгышта Идел елгасы белән, көньякта Козловка, көнбатышта Чабаксар һәм Чуел районнары белән чиктәш.
[үзгәртү] Тарих
Район 1927 елның 5 сентябрьендә оеша. Әлеге районда Чуашиянед 7 могҗизасының 3есе урнашкан:
- Государь тавы,
- Изге Михаила Архангел чиркәве (Тугай авылы).
- Шоршела авылындагы космонавт Андриян Николаев музее[2].
Чуаш Республикасының кызыклы урыннары һәм тарихында районның 3 номинанты җиңү яулый:
- Сөндер авылында Екатерина IIнең булуы турындагы риваять - Чуашия риваяте,
- Сюндюк авылы мастеры Т.Дверенинның "Минем курчакларым - минем балаларым" эше - Чуашия могҗизасы,
- Космонавт Андриян Николаев - Чуашия шәхесе буларак.
[үзгәртү] Халык
Халык саны 26,006 мең кеше (2010 елга).
Милли составы: чуашлар - 79,4 %, урыслар - 19%. Район демографиясе күренеше[3]
| Күрсәткечләр | Үлчәү берәмлеге | 2009 ел | 2008 ел | % |
|---|---|---|---|---|
| туу | кеше | 326 | 309 | 105,5 |
| үлем | кеше | 501 | 544 | 92,1 |
| гаилә кору | кеше | 112 | 130 | 86,2 |
| аерылышу | чел. | 84 | 80 | 105,0 |
[үзгәртү] Административ бүленеше
Районда 2004 елдан 1 кала җирлеге һәм 11 авыл жирлеге урнашкан.
[үзгәртү] Икътисад
Сәнәгатьтә төп тармаклар: спирт заводы, агач эшкәртү.
Авыл хуҗалыгында төп тармаклар: сөт, ит, йон, бәрәңге, колмак җитештерү.
[үзгәртү] Искәрмәләр
[үзгәртү] Сылтамалар
|
|
||
|---|---|---|
| Шәһәрләр: Чабаксар | Алатыр | Шәехран | Козловка | Сөндер | Яңа Чабаксар | Чуел | Шөмерлә | Ядернә
Районнар: Алатыр | Алик | Батыр | Вурнар | Ибриси | Канаш | Козловка | Комсомол | Красноармейский | Кызыл Четай | Сөндер | Моргауш | Порецк | Ормар | Чуел | Чабаксар | Шомырша | Шөмерлә | Ядернә | Ялчык | Янтык |
||