Айзек Азимов

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Айзек Азимов latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
ингл. Isaac Asimov
Сурәт
Җенес ир-ат[1][2]
Ватандашлык Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Россия Совет Федератив Социалистик Республикасы[d]
Flag of the United States.svg Америка Кушма Штатлары[3]
Тугандагы исем рус. Исаáк Ази́мов
Тәхәллүс Paul French һәм H. B. Ogden
Туу датасы 4 октябрь 1919 елдан иртә түгел һәм елдан соң түгел2 гыйнвар 1920
Туу урыны Ungaria[d], Скаршевы[d], Старогардский повят[d], Поморское воеводство[d], Польша[4][5][6][…]
Үлем датасы 6 апрель 1992(1992-04-06)[7][8][9][…]
Үлем урыны Нью-Йорк, Нью-Йорк
Үлем төре табигый үлем[d]
Үлем сәбәбе AIDS related disease[d], бөер эшчәнлегенең җитешсезлеге[d] һәм йөрәк җитешсезлеге[d]
Ире яки хатыны Җәнет Азимова[d]
Туган тел идиш теле
Язма әсәрләр теле инглиз теле
Һөнәр төре тереклек химиячесе, новеллачы, прозачы, автобиограф, язучы-фантаст, фәнни язучы, язучы-документалист, университет профессоры, журналист, сценаричы, язучы, галим
Эшчәнлек өлкәсе тереклек химиясе
Эш урыны Бостон үнивирситите[d]
Әгъзалык Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе[d]
Әлма-матер Колумбия үнивирситите[4], Колумбия мөһәндисләр һәм гамәли фәннәр мәктәбе[d] һәм Колумбия университеты каршындагы гомуми тикшеренүләр мәктәбе[d]
Активлык чорнының башы 1934[7]
Активлык чоры тәмамлануы 1992
Сәяси фирка әгъзасы АКШ Демократик фиркасе
Имза
Сугыш Икенче бөтендөнья сугышы
Гаскәр төре АКШ армиясе[d]
Әсәрләр исемлеге Библиография Айзека Азимова[d]
Жанр фәнни фантастик[d]
Бүләкләр

Һьюго премиясе (1963)

Премия за интерпретацию химии имени Джеймса Т. Греди и Джеймса Г. Стака[d] (1965)

Һьюго премиясе (1966)

Ел һуманисты[d] (1984)

Мемориальная премия Эдварда Э. Смита[d] (1967)

иң яхшы роман өчен «Небьюла» премиясе[d] (1972)

иң яхшы роман өчен «Локус» премиясе[d] (1973)

премия «Хьюго» за лучший роман[d] (1973)

премия Клюмпке — Робертса[d] (1975)

премия «Небьюла» за лучшую короткую повесть[d] (1976)

премия «Локус» за лучшую короткую повесть[d] (1977)

премия Хьюго за лучшую короткую повесть[d] (1977)

премия «Локус» за лучший научно-фантастический роман[d] (1983)

премия «Хьюго» за лучший роман[d] (1983)

Мемориальная премия имени Деймона Найта «Гроссмейстер фантастики»[d] (1987)

премия «Локус» за лучший рассказ[d] (1987)

премия Хьюго за лучшую короткую повесть[d] (1992)

премия «Хьюго» за лучшую нефантастическую работу[d] (1995)

Ретро-премия «Хьюго»[d] (1996)

премия «Космос-2000»[d] (1985)

Зал славы научной фантастики и фэнтези[d] (1997)

Fellow of the Committee for Skeptical Inquiry[d]

член Американской академии искусств и наук[d]

Рәсми веб-сайт asimovonline.com(ингл.)
Шаблон автора на Викискладе Isaac Asimov
Commons-logo.svg Айзек Азимов Викиҗыентыкта

А́йзек Ази́мов (Isaac Asimov, Исаак Юдович Азимов; 1920 елның 2 гыйнвары, Петровичлар[10], Смоленск губернасы, РСФСР — 1992 елның 6 апреле, Нью-Йорк, АКШ) — Америка язучысы-фантаст, фәнне популярлаштыручы, биохимик. 500-гә якын китап авторы, нигездә, сәнгать (фәнни фантастика жанрында, шулай ук башка жанрларда да: фәнтези, детектив, юмор) һәм фәнни-популяр (төрле өлкәләрдә — астрономия һәм генетикадан алып тарих һәм әдәбият белеме дәрәҗәсенә кадәр). Хьюго һәм «Небьюла» премияләре лауреаты. Аның әсәрләреннән — robotics (робототехника, роботика), positronic (позитронный), psychohistory (психоистория, зур төркем кешеләрнең үз-үзләрен тотышы турындагы фән) терминнары инглиз һәм башка телләргә ныклы керде. Инглиз-Америка әдәби гореф-гадәтләрендә Азимовны Артур Кларк һәм Роберт Һайнлайн белән бергә фантаст язучыларның «Зур өчлеге»-нә кертәләр[11][12].

Укучыларга мөрәҗәгатьләрнең берсендә Азимов түбәндәгечә Хәзерге дөньяда фәнни фантастиканың гуманистик ролен формалаштырды: «Nарих кешелеккә башка дошманлык итәргә рөхсәт ителми торган ноктага җитте. Җирдә кешеләр дус булырга тиеш. Мин һәрчак моны үз әсәрләремдә ассызыкларга тырыштым... Бөтен кешеләрне бер-берсен яратырга мәҗбүр итәргә мөмкин дип уйламыйм, тик мин кешеләр арасында нәфрәтне бетерергә теләр идем. Фәнни фантастика кешелек дөньясын берләштерергә ярдәм итә торган буыннарның берсе дип бик җитди уйлыйм. Фантастикада без күтәргән проблемалар бөтен кешелекнең мөһим проблемалары булып тора... Язучы-фантаст, фантастиканы укучы, фантастика үзе кешелеккә хезмәт итә»[13].

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. OCLC. Record #24597135 // VIAF[Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform — 2011.
  3. Notable Names Database — 2002.
  4. 4,0 4,1 Краткая литературная энциклопедияМосква: Советская энциклопедия, 1962.
  5. Isaac Asimov // The Guardian.com — 2008. — ISSN 1756-3224
  6. Isaac Asimov // The Daily Telegraph / C. EvansLondon, Thailand: 1992. — ed. size: 622719 — ISSN 0307-1235
  7. 7,0 7,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. Encyclopædia Britannica
  9. Mormon Literature & Creative Arts
  10. Ващенко А. В. АЗИМОВ // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 273—274.
  11. The Death of Science Fiction © 1991 and 1994 by Robert J. Sawyer(ингл.)
  12. Sir Arthur Clarke Named Recipient of 2004 Heinlein Award, 05.22.04(ингл.)
  13. Араб-оглы Э. А. «Конец вечности» — роман-предостережение. // Библиотека научной фантастики в 15 томах, том 9. — М.: Молодая гвардия, 1966

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]