Бану Вәлиева

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Бану Вәлиева latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Бану Вәлиева
Бану Вәлиева.jpg
Туган 14 декабрь 1914(1914-12-14)
Шәмбалыкчы, Шәмбалыкчы вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе
Үлгән 24 февраль 2003(2003-02-24) (88 яшь)
Уфа, Башкортстан, Россия
Ватандашлыгы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Россия
Һөнәре опера җырчысы
Сәяси фирка Советлар Берлеге коммунистик фиркасе

Бану Нургали кызы Вәлиева (1914 елның 14 декабре, Шәмбалыкчы, Шәмбалыкчы вулысы, Тәтеш өязе, Казан губернасы, Россия империясе2003 елның 24 феврале, Уфа, Башкортстан, Россия) — опера җырчысы (лирик-колоратур сопрано), педагог, җәмәгать эшлеклесе. РСФСРның (1955) һәм БАССРның (1947) халык артисты, РСФСРның (1949) һәм БАССРның (1942) аткзанган артисты. БАССР Югары шурасының II—IV чакырылышлары депутаты.

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бану Вәлиева 1914 елның 14 декабрендә Казан губернасының Шәмбалыкчы авылында (хәзер Татарстанның Апас районы) туа.

Мәктәпне тәмамлагач, Бану Вәлиева, композитор Солтан Габәши укыткан, Казан музыка техникумына укырга керә. Анда ул башкорт җырчысы һәм композитор Газиз Әлмөхәммәтов белән таныша. Аның ярдәмендә һәм үзенең туганнан туган абыйсы Фәхри Насретдиновның киңәше буенча, Бану Мәскәүгә китә. Анда П. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваториясе каршындагы башкорт опера студиясенә укырга керә.

Мәскәү консерваториясе каршындагы Башкорт студиясен тәмамлаганнан соң (1938; класс Е. А. Милькович), 1966 елга кадәр — Башкортстан дәүләт опера һәм балет театры солисткасы. 1961 елдан — Уфа сәнгать укуханәсе укытучысы, 1969—1998 елларда — Уфа дәүләт сәнгать институты педагогы.

1947—1963 елларда Башкорт АССР Югары Советы депутаты итеп сайлана. 1953 елдан СБКФ әгъзасы[1].

Башкорт опера башкаруының әйдәүче осталарының берсе. Нияз Даутов, Сергей Лемешев, Павел Лисициан, Фәхри Насретдинов белән чыгыш ясый.

ССРБ, Бирма, Һиндстан, Непал буенча гастрольләрдә йөри.

1966 елда Бану Нургалиевна башкару карьерасын тәмамлый һәм педагогларга китә. 1998 елга кадәр Уфа дәүләт сәнгать институтында укыта.

2003 елның 24 февралендә вафат була.

Укучылары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бану Валеевада Геннадий Родионов, Тәнзилә Үзәнбаева, Алла Гильченко (Билалова), Вадим Тирон, Олег Килмөхәммәтов, Салих Сөләйманов, Флорида Исмәгыйлева һ. б. сәнгать осталары белем алган.

Хәтер[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Байтерякова Д. Н. Валеева Бану Нургалеевна // Театральная энциклопедия / под ред. С. С. Мокульского. — Советская энциклопедия. — Т. 1.
  2. Бану Валеева — соловей башкирской оперной сцены (К 100-летию со дня рождения певицы)
  3. В Уфе открыта мемориальная доска народной артистке России и Башкортостана Бану Валеевой