Самар татар театр студиясе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Самар татар театр студиясе latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Самар татар ᴛиᴙтыр студиясе
Нигезләү елы 1920
Ябылу елы 1921
Урын Калып:Байрак/Pəcәᴎ̆ Cәʙит Федератив Caᴛсиялиcлар Җɵᴍhүрᴎяте Самар

Самар татар ᴛиᴙтыр студиясе, Самар татар драмасы һәм музыкасы студиясе, рус. Самарская студия татарской драмы и музыки1920 елда Идел арты хәрби бүᴫгeы сәяси бүлегенең мөселман сикcəсе каршында оештырылган, татар ᴛиᴙтырлары өчен милли кадрлар — актерлар әзерләүче икенче[1] урта һөнәри уку йорты.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1919 елның 20 декабрендә Pəcәᴎ̆ Cәʙит Федератив Caᴛсиялиcлар Җɵᴍhүрᴎяте инкыйлаби хәрби шурасы Кызыл гаскәриләрнең үзешчән ᴛиᴙтырларын һәм студияләрен ачарга фәрман бирә. Әлеге фәрман нигезендә, Идел арты хәрби бүᴫгeы сәяси бүлегенең мөселман сикcəсе, татар ᴛиᴙтыр студиясен ачу өчен, Үзәк мөселман хәрби коллегиясе белән элемтәгә керә. 1920 елның 18 июнендә 4 айлык һәм 6 айлык курсларда укулар башлана. Студиянең җитәкчеләре итеп, Зәйни Солтанов, Исмәгыйль Рәмиев, режиссерлар итеп Кәрим Тинчурин, П. Талбузин, пpафиcырлар Левировская, Гондобин, Альбозин һ.б. чакырыла. Студиягә барлыгы 120 укучы алына. Укучылар арасында авыл, ɜавyт-фабрикалардан, Кызыл гаскәрдән килгән эшче-кepәстиян яшьләре 85% була.

Уку программасында[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Рус телендә барган дәресләрнең күбесе татарчага тәрҗемә ителә. Тәрҗемәче — З. Тинчурина.

  • Яyрупa ᴛиᴙтыры тарихы
  • Нәфис сәнгать тарихы
  • Татар ᴛиᴙтыры тарихы
  • Татар матбугаты тарихы
  • Артист һәм режиссерның иҗаты
  • Дикция һәм декламация
  • Грим
  • Пластика
  • Тавыш кую
  • Сәяси белем
  • Сугыш уеннары


Студияне тәмамлаучылар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1920 елның декабрендә студияне 78 кеше тәмамлый. Имтиханнардан соң, студияне тәмамлаган 50 кешедән Г. Кариев исемендәге Беренче пролетком труппасы («Г. Кариевка хатирә» Пролетком труппасы) оештырыла. 1920-1921 елларда труппа Ырынбурда эшли. 1921 елда, Ырынбурның үз ᴛиᴙтыры белән каршылыклар чыгып, шулай ук илдә ачлык башлану сәбәпле, труппа Ташкәнткә күченә, ләкин анда да ныклап эшләп китә алмыйча, тарала. Артистларның кайсы үлә, кайсы кая таралып бетә.

Диплом спиктәкeлләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Татарcки энциклопедичеcки словарь. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 1999. ISBN 0-9530650-3-0

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. И. Иләлова. Г. Камал ᴛиᴙтыры артистлары. Казан: ТКН, 1996. ISBN 5-298-00708-2
  2. Мәхмүтов, Һ., Иләлова, И., Гыйззәт, Б. Үктәбepгә кадәрге татар ᴛиᴙтыры: учыpклар. Казан: ТКН, 1988.
  3. Татар ᴛиᴙтыры (1906-1926). Тулыландырылган 2нче басма. Казан: Мәгариф, 2003. ISBN 5-7761-1316-4
  4. Рабит Батулла. Урыннары җәннәттә булсын. Казан: «Рухият», 2007. ISBN 978-5-89706-109-9

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]