Әлҗәзаир (шәһәр)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әлҗәзаир (шәһәр) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Әлҗәзаир
гарәп. الجزائر
кабил. Lezzayer
Илтамга
Algiers-COA.svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 944
Рәсми исем الجزائر
Демоним Algérois[1] һәм Algéroise[1]
Рәсми тел гарәп теле
Дәүләт Flag of Algeria.svg Әлҗәзаир[2]
Нәрсәнең башкаласы Әлҗәзаир
Административ-территориаль берәмлек Алжир[d]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Урта диңгез
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Әлҗәзаир мэры[d]
Халык саны 3 415 811 (2011)
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 0 метр
Сәгать поясы UTC+01:00
Кардәш шәһәр Каракас, Монреаль, Тунис (шәһәр), Сур[d], Амстердам, Триполи[d], Суракарта, Пекин, Берлин, Каһирә, Касабланка[d], Лондон, Мәскәү, Нью-Йорк, Барселона, Дакар[d], Асунсьон, Босасо[d], София, Амман, Әл-Гаюн[d] һәм Пхеньян
Мәйдан 363 000 000 квадрат метр
Почта индексы 16000–16132
Харита сурәте
Коллаж
Вид в ночное время
Объектның күренешләре өчен төркем Төркем: Әлҗәзаир шәһәре манзаралары[d]
Җирле телефон коды (0)213
Монда җирләргәннәр төркеме Төркем:Әлҗәзаир шәһәрендә җирләнгәннәре[d]
Commons-logo.svg Әлҗәзаир Викиҗыентыкта

Әлҗәзаир ( ғәр. مدينة الجزائرMadīnat al-Jazā'ir, Әл-Джәзәир[3];  — Әлҗәзаир дәүләтенең башкаласы, илдә иң зур шәһәр.

Аатамасы «әл-Джәзәир», гарәпчә «утрау» дигәннән килеп чыккан, чөнки шәһәр янында элек 4 утрау булган, алар 1525 елда материк белән кушылып киткән. Әлҗәзаир вилаятенең административ үзәге. Халкы 2,9 млн кеше, агломерацияләрендә — 3,35 млн тирәсе яши[4]. Урта диңгездә урнашкан. 2011 елда Алжир метрополитены һәм Әлҗәзаир трамвай юлы ачылган.

Хәзерге вакытта яр буйлап сузылган, шәһәрнең борынгы өлеше текә калкулыкка урнашкан, түбәсендәге цитадель— диңгез биеклеге дәрәҗәсеннән 140 метр чамасы биеклектә.

Тарихыннан[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр 944 елда бербер Зириләр династиясеннән Бологилыгин ибн Зири дигән кеше тарафыннан нигезләнгән[5]. Аңа кадәр монда Икосим дип аталган борынгы Финикия җирлеге урнашкан булган (римлылар аны Икозиум дип үзгәрткән)[6].

Климаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Алжир. Аэрокосмик рәсем

Әлҗәзаир ның климаты уртача - җәе коры, кар озак ятмый. Уртача еллык температура 17.

Халкы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соңгы дистә елларда халкының үсеш динамикасы:
1977,

халык исәбен алу
1987,
халык исәбен алу

1998,
халык исәбен алу
2008,
халык исәбен алу
2011,
бәяләмә
1 523 000 1 507 241 2 086 212 2 364 230 2 916 000[7]

Этник составы:

Тугандаш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. archINFORM — 1994.
  3. Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 20.
  4. Algiers — Britannica.
  5. Город Алжир в энциклопедии «Вокруг Света»
  6. [Алжир (город) Әлҗәзаир (шәһәр)] — ЗСЭ
  7. The World Factbook. ALGERIA. People and Society
  • Густерин П. В. Города Арабского Востока — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 б. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.
  • Столицы стран мира. Полит.-эконом. справочник.. — М.: Политиздат, 1965. — 319 с. — 50 000 экз.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]