Ватан сугышы ордены

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Ватан сугышы ордены
I дәрәҗә
Orden-otechestvennoy-voyny A0078505.jpg
Ил СССР байрагы
Төр орден
Кемгә бирелә хәрби шәхесләргә, хәрби оешмаларга, шәһәрләргә
Кем бирә ССРБ Югары Шурасы Президиумы
Статус тапшырылмый
статистика
Булдыру датасы 20 май 1942
Беренче бүләкләү 20 июнь 1942 (капитан И.И. Криклий)
Бүләкләүләр саны 9,1 млн (сугышта 1,5 млн)
Чиратлылык
Олырак бүләк Александр Невский ордены
Кечерәк бүләк Хезмәт Кызыл Байрагы ордены

Ватан сугышы ордены – ( русча орден Отечественной войны) – ССРБнең дәүләт хәрби бүләге.

1942 елның 20 маенда [[ССРБ Югары Шурасы]] Президиумы Указы белән кабул ителде.[1]

Рәссамы – Александр Иван улы Кузнецов (Сергей Иван улы Дмитриев белән берлектә).

Бөек Ватан сугышы чорында кабул ителгән беренче орден.

Дәрәҗәләргә бүленгән беренче совет ордены.

35 ел буена (1977 елга кадәр) ССРБ дә гаиләдә истәлек итеп калдырырга рөхсәт ителгән бердәнбер орден (калган орденнарны орден хуҗасының вафатыннан соң дәүләткә кире кайтарырга тиешле була).

Бөек Ватан сугышы елларында орден белән 1 млн 276 мең (шул исәптән I дәрәҗә орден белән 350 мең ) кеше бүләкләнә.

1977 елга кадәр Һитлерга каршы коалициядә катнашкан 700 чит ил ватандашын да бүләклиләр.

Тасвирлама.[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Куе кызыл эмаль белән капланган биш канатлы, кабарынкы йолдыздан төрле якка алтын нурлар тарала. Йолдыз артыннан кавалерия кылычының һәм мылтыкның очы күренеп тора. Мылтык түтәсе уң якта аста, кылыч эфесы сулда аста. Йолдыз уртасында урак белән чүкеч. Әйләнәдә “Ватан сугышы” дип язылган. I дәрәҗә Ватан сугышы ордены алтыннан һәм көмештән , II дәрәҗә Ватан сугышы ордены көмештән ясала. Урак белән чүкеч ике орденда да алтыннан ясала. Кызыл йолдызны эченә алган шартлы әйләнәнең диаметры 45 мм, мылтык һәм кылычның озынлыгы шулай ук 45 мм. Уртадагы язулы кече әйләнәнең диаметры 22 мм.

Тарих.[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кызыклы факт.[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

5 мәртәбә Ватан сугышы ордены белән бүләкләнүчеләр арасында капитан Әнвәр Нурулла улы Диваев (1924 – 2010) та бар.[2]

( II - 09.09.1944, II – 07.03.1945, II – 25.04.1945, I - 26.06.1945, I - 11.03.1985 )

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1. Орден Отечественной войны / Горбачёв А. Н. / (Кавалеры 4-6 орденов Отечественной войны 1 и 2 степени) «ШПАРГАЛКА» (газета лицея № 1581, г. Москва), 2009, № 36

Әдәбият.[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Н.Черников. Ватан бүләкләре. Казан, 1975.
  • Гребенникова Г. И., Каткова Р. С. Ордена и медали СССР. М., 1982.
  • Шишков С. С., Музалевский М. В. Ордена и медали СССР. Владивосток, 1996.
  • Дуров В. А. Русские и советские боевые награды. М., 1990.
  • Дуров В. А. Награды Великой Отечественной. М., 1993.
  • Дуров В. А. Отечественные награды. 1918—1991. М., 2005.
  • Горбачёв А. Н. Многократные кавалеры орденов СССР. М., 2006.

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Сборник законодательных актов о государственных наградах СССР. М., 1984.
  2. http://www.podvignaroda.ru/#/#tab=navHome Общедоступный электронный банк документов 'Подвиг народа'