Мурманск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Мурманск latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Мурманск
Мурманск (Русия)
Мурманск
Мурманск (Мурманск өлкәсе)
Мурманск
{|style="background:inherit;width:100%;display:table; text-align: center;"

|style="background:#f0f0f0;font-weight:bold; text-align: center;"|Герб |-

|style="vertical-align:middle"|Герб

|}
Ил Русия
Федерация субъекты Мурманск өлкәсе
Шәһәр бүлгесе Мурманск
Координатлар 68°58′00″ т. к. 33°05′00″ кч. о.HGЯO
Эчке бүленеш 3 бүлге
Башлык Сысоев, Андрей Иванович[d]
Мәйдан 154,4 км²
Климат субарктик
Рәсми тел рус теле
Халык саны 307 257 кеше
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды 8152
Почта индексы 183038
Автомобиль коды 51
ГАТОБК коды 47 401 000 000
ОКТМО коды 47 701 000 001
Кардәш шәһәрләр Шчечин[1], Лулео[d][1], Джэксонвилл[d][1], Акюрейри[1], Минск[1], Рованиеми[d][1], Тромсё[d][1], Вадсё[d][1], Гронинген[d][1], Аланья[d][1], Куксһафен[1], Дуарнене[d][1] һәм Һомел[1]
Бүләкләр Каһарман шәһәр
Ленин ордены 1 дәрәҗә Ватан сугышы ордены Хезмәт Кызыл Байрагы ордены

Мурманск (килд. Мурман ланнҍ, 1917 елга кадәр — Рома́нов-на-Му́рмане) — Русиянең төньяк-көнбатышында урнашкан шәһәр, Мурманск өлкәсе үзәге.

2010 ел җанисәбе буенча шәһәрдә 307 257 кеше яши[2].

Мурманск — Төньяк котып түгәрәге аръягында урнашкан шәһәрләрләреннән иң зурысы. Барнец диңгезенең Кола култыгы ярларындагы туңмый торган порт. Тимер юл стансасы. Сәнәгатьнең төп тармаклары — балык тоту һәм аны эшкәртү, көймә төзәтү, төзелеш материаллары һ.б. Котып фәнни-тикшеренү, диңгез балыкхуҗалыгы һәм океанография институты, 3 югары уку йорты, 3 театр, өлкәне өйрәнү, нәфис, хәрби-диңгез музейлары бар.

Мурманск Кола култыгында туңмый торган портны төзелүе нәтиҗәсендә барлыкка килгән. 1930-еллардан Мурманск Төньяк диңгез юлының башлангыч урыны. Икенче Бөтендөнья сугышы вакытында Мурманск порты мөһим стратегик әһәмияткә ия булды.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1926[3] 1931[4] 1939[3] 1959[5] 1970[6] 1979[7] 1989[8] 2002[9] 2010[2]
~9 000 ~29 200 ~119 000 221 874 308 642 380 817 468 039 336 137 307 257

Милләтләр (2010): урыслар — 89,6%, украиннар — 4,6%, белоруслар — 1,6%.

Эчке бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр 3 бүлгегә бүленә:

  1. Ленин бүлгесе
  2. Октябрь бүлгесе
  3. Беренче Май бүлгесе

Танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 http://www.citymurmansk.ru/strukturnye_podr/?itemid=127
  2. 2,0 2,1 2010 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  3. 3,0 3,1 http://www.gks.ru/free_doc/doc_2011/year/year2011.rar
  4. http://www.mojgorod.ru/voronezh_obl/voronezh/index.html
  5. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
  6. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны