Минск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Минск latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Минск
Flag of Minsk, Belarus.svg
Coat of arms of Minsk.svg
Ил Белорусия
Координатлар 53°54'8.086"N, 27°33'42.613"E
Горисполком рәисе Николай Александрович Ладутько
Беренче телгә алу 1067
Мәйдан 308 км²
Халык саны 1 838,2 тыс.[1] кеше
Халык тыгызлыгы 5 968 кеше/км²
Агломерация як. 2 млн
Сәгать кушагы UTC+2
Телефон коды 17
Почта индексы 220000-220117, 220807
Кардәш шәһәрләр Ноттиңем[2], Сендай, Бәңгәлуру[3], Лион, Белу-Оризонти, Чанчунь[d][4], Луҗ, Бонн[5], Эйндһовен, Киев[6], Дүшәнбе, Кишинёв[7], Һавана, Тәһран, Әбү-Дәби шәһәре[3], Әнкара[3], Тирасполь, Детройт, Каһирә, Вилнүс[8], Калиш, Бейкерсфилд[3], Каракас, Ереван[9], Мурманск[10], Новосибирск, Пекин, Потсдам, Санкт-Петербург, Рига, Одесса[11], Брашов[12], Райниккендорф[d], Невер, Омск[13], Берәнск[14], Калининград, Айя-Напа[d][15], Нижгар, Тбилиси, Калуга, Сембер, Шаңхай, Бишкәк һәм Белград
Бүләкләр Ленин ордены Ленин ордены

Ми́нск (белар. Мінск, 1939 елга кадәр — Менск[16]) — Беларус башкаласы, Минск өлкәсенең һәм Минск районының админстратив үзәге (аларның эченә керми). Герой шәһәр. Беларусьның иң эре транспорт төене, сәяси, икътисади, мәдәни һәм фәнни үзәге. Шәһәр Свислочь елгасында урнашкан. Мәйданы — 308 км², халкы — 1 838,2 мең кеше (2010 ел).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минск Белорусия үзәгендә, Минск түбәнлегенең көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Уртача еллык температура — +6,7 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 2,4 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 77%
Минск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 10,3 13,6 18,9 28,8 30,9 32,5 35,0 34,6 30,3 24,7 16,0 10,3 35,0
Уртача максимум, °C −2,1 −1,4 3,8 12,2 18,7 21,5 23,6 22,8 16,7 10,2 2,9 −1,2 10,6
Уртача температура, °C −4,5 −4,4 0,0 7,2 13,3 16,4 18,5 17,5 12,1 6,6 0,6 −3,4 6,7
Уртача минимум, °C −6,7 −7 −3,3 2,6 8,1 11,7 13,8 12,8 8,2 3,6 −1,3 −5,5 3,1
Абсолют минимум, °C −39,1 −35,1 −30,5 −18,4 −5 0,0 3,8 1,7 −4,7 −12,9 −20,4 −30,6 −39,1
Чыганак: Погода и климат

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[17] 1897[18] 1959[19] 1970[20] 1979[21] 1989[22] 1999[23] 2009[24]
22 489 90 912 515 975 907 104 1 261 869 1 589 436 1 680 567 1 836 808

Милли состав (1999): беларуслар — 79,3%, руслар — 15,7%, украиннар — 2,4%, поляклар — 1,0%.
Милли состав (2009): беларуслар — 79,3%, руслар — 10,0%, украиннар — 1,5%, поляклар — 0,7%.[25]

Эчке бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Minsk all districts color-2011-05-02.png

Донецк 9 районына бүленә:

  1. Үзәк районы
  2. Совет районы
  3. Беренче Май районы
  4. Партизаннар районы
  5. Завод районы
  6. Ленин районы
  7. Октябрь районы
  8. Мәскәү районы
  9. Фрунзе районы

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Бөек Британия байрагы Ноттингем, Бөекбритания
  2. Япония байрагы Сендай, Япония
  3. Һиндстан байрагы Бангалор, Һиндстан
  4. Франция байрагы Лион, Франция
  5. Бразилия байрагы Белу-Оризонти, Бразилия
  6. Кытай байрагы Чанчунь, Кытай
  7. Польша байрагы Луҗ, Польша
  8. Алмания байрагы Бонн, Германия
  9. Нидерландлар байрагы Эйндховен, Нидерландлар
  10. Украина байрагы Киев, Украина
  11. Таҗикстан байрагы Душанбе, Таҗикстан
  12. Молдавия байрагы Кишинәү, Молдавия
  13. Куба байрагы Гавана, Куба
  14. Иран байрагы Тегеран, Иран
  15. Берләшкән Гарәп Әмирлекләре байрагы Абу-Даби, БГӘ
  16. Төркия байрагы Әнкара, Төркия
  17. Днестр буе Молдован Җөмһүрияте байрагы Тирасполь, Приднестровье
  18. АКШ байрагы Детройт, АКШ
  19. Русия байрагы Новосибирск, Россия

Партнер шәһәрләр:

  1. Казакстан байрагы Алма-Ата, Казакъстан
  2. Русия байрагы Санкт-Петербург, Россия
  3. Кыргызстан байрагы Бишкек, Кыргызстан
  4. Әрмәнстан байрагы Ирәван, Әрмәнстан
  5. Вьетнам байрагы Хошимин, Вьетнам
  6. Вьетнам байрагы Ханой, Вьетнам

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Христианлык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яһүд дине[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ислам[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төп мәкалә: Беларусдә ислам

Шәһәрдә туган танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. архив күчермәсе, archived from the original on 2009-02-10, retrieved 2009-02-10 
  2. https://www.nottinghamcity.gov.uk/information-for-business/business-information-and-support/business-support-and-finance/eu-funding/
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 http://en.sistercity.info/sister-cities/Minsk.html
  4. http://en.changchun.gov.cn/yhcs3/msk/ycgk12/
  5. https://www.bonn.de/themen-entdecken/uno-internationales/minsk.php
  6. https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  7. http://www.chisinau.md/pageview.php?l=ro&idc=1067&t=/Orasul/Descriere-orae/Minsk-Republica-Belarus&
  8. http://www.ivilnius.lt/pazink/apie-vilniu/miestai-partneriai
  9. https://www.yerevan.am/en/partner/partner-cities/#
  10. https://www.citymurmansk.ru/strukturnye_podr/?itemid=127
  11. https://omr.gov.ua/ua/international/goroda-partneri/minsk-belarus/
  12. https://www.brasovcity.ro/file-zone/regulamente/primarie/Statutul-mun-Brasov.pdf
  13. http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#minsk
  14. http://www.bryansk032.ru/?j=171&m=180&gorod=22
  15. Agia NapaUnion of Cyprus Municipalities.
  16. 69 гадоў таму Менск стаў Мінскам
  17. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  18. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=761
  19. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  20. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  21. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  22. http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  23. http://minsk-old-new.com/minsk-3374.htm
  24. архив күчермәсе (PDF), archived (PDF) from the original on 2010-09-18, retrieved 2010-09-18 
  25. архив күчермәсе, archived from the original on 2011-11-03, retrieved 2011-11-03