Кишинёв

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Кишинёв latin yazuında])
(Кишенәү битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Кишинёв
рум. Chișinău
рус. Кишинёв
молдав. Chișinău
молдав. Кишинэу
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of Chișinău.svgCoat of arms of Chișinău 1991.svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1436
Рәсми исем Chișinău һәм Chișinău
Демоним chișinăuieni, chișinăuieni, Chisinovienne[1], Chisinovien[1] һәм кишинэуень
Дәүләт Flag of Moldova.svg Молдавия
Нәрсәнең башкаласы Молдавия
Административ-территориаль берәмлек Кишинёв[d]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Бык[d]
Хөкүмәт башлыгы Ион Васильевич Чебан[d]
Халык саны 685 900 кеше кеше (2017)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 85 ± 1 метр
Сәгать поясы UTC+02:00
Кардәш шәһәр Гренобль, Реҗҗо-нел-Эмилия, Маннһейм, Сәкраменто, Әдис[3], Бүкрәш, Киев[4], Ирәван, Минск, Тел-Әвив, Әнкара, Яшь, Тбилиси, Алба-Юлия, Хола[d], Вилнүс, Акхисар[d], Ашдод[d] һәм Патры[d][5]
Бүләкләр
Ленин ордены
Мәйдан 123 км²[6]
Почта индексы MD-20xx
Рәсми веб-сайт chisinau.md
Харита сурәте
Беренче язма телгә алу 1436
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Кишинёв Викиҗыентыкта

Кишинёв, (Кишенәү[7], молд. Кишинэу/Chișinău) — Молдавия башкаласы. Халык исәбе 671 800 кеше (2013).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кишинёв Көнчыгыш Аурупа тигезлегендә, Бык елгасының ике ярларында урнашкан.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кишинёв климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 15,5 20,7 25,7 31,6 35,9 37,5 39,4 39,2 37,3 32,6 23,6 18,3 39,4
Уртача максимум, °C 0,9 2,6 8,1 15,4 22,0 25,2 27,5 27,2 21,5 15,1 7,5 2,3 14,6
Уртача температура, °C −1,9 −0,8 3,7 10,4 16,5 19,9 22,1 21,7 16,3 10,5 4,1 −0,6 10,2
Уртача минимум, °C −4,3 −3,6 0,2 5,9 11,6 15,2 17,3 16,9 12,0 6,8 1,6 −2,8 6,4
Абсолют минимум, °C −28,4 −28,9 −21,1 −6,6 −1,1 3,6 7,8 5,5 −2,4 −10,8 −21,6 −22,4 −28,9
Явым-төшем нормасы, мм 36 31 34 39 46 65 62 56 62 36 37 39 543
Чыганак: Погода и климат

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1897[8] 1959[9] 1970[10] 1979[11] 1989[12] 2004[13]
108 483 216 005 356 382 502 770 667 082 589 445

Милли состав (2004): молдаваннар — 67,6 %, руслар — 13,9 %, украиннар — 8,3 %, румыннар — 4,5 %, болгарлар — 1,2 %.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кишинёв, 1889

Беренче тапкыр 1466 елда телгә алына. 1641 елданЯссы шәһәре монастырыларның биләмәсе.

Рус-төрек сугышлары сугышлары нәтиҗәсендә Кишинёв 1812 елда Русия империясе составына керән. 1818 елда аңа шәһәр статусы бирелгән. 1873 елданБессарабия губернасы үзәге.

1918 елның 1 (14) гыйнварында шәһәрдә Совет хакимияте урнаштырылган, әмма шул ук елда шәһәр румын армиясе тарафыннан басып алынган.

1940 елда Кишинёв ССРБ составына кушылган һәм Молдаван ССР башкаласы ителгән. 1941 елның 16 июлендә шәһәр алман-румын гаскәрләре тарафыннан басып алынып, Румыния составына кире кайтарылган. 1944 елның 24 августында Кызыл Армия Яссы-Кишинёв операциясе нәтиҗәсендә шәһәрне азат иткән.

1991 елдан — бәйсез Молдова башкаласы.

Эчке бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кишинӗв 5 секторга бүленә:

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Франция байрагы Гренобль, Франция
  2. Италия байрагы Реджо-Эмилия, Италия
  3. Алмания байрагы Маннһейм, Алмания
  4. АКШ байрагы Сакраменто, АКШ
  5. Украина байрагы Әдис, Украина
  6. Румыния байрагы Бүкрәш, Румыния
  7. Украина байрагы Киев, Украина
  8. Әрмәнстан байрагы Ирәван, Армения
  9. Калып:Байрак/Беларус Минск, Беларус
  10. Израиль байрагы Тел-Әвив, Исраил
  11. Төркия байрагы Әнкара, Турция
  12. Румыния байрагы Яссы, Румыния
  13. Гөрҗистан байрагы Тбилиси, Гөрҗистан
  14. Израиль байрагы Ашдод, Исраил

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]