Нарьян-Мар

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Нарьян-Мар latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Нарьян-Мар
мориори Няръяна мар
Байрак[d]
Flag of Naryan-Mar.pngCoat of Arms of Naryan-Mar.png
Сурәт
Нигезләнү датасы 1931
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия[1]
Нәрсәнең башкаласы Городской округ «Город Нарьян-Мар»[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Городской округ «Город Нарьян-Мар»[d][2]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Печора
Хөкүмәт башлыгы Татьяна Васильевна Фёдорова[d] һәм Олег Онуфриевич Белак[d]
Халык саны 24 775 (2018)[3]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 64 метр
Кардәш шәһәр Архангельск
Мәйдан 24 км²
Почта индексы 166000, 166001, 166002 һәм 166004
Рәсми веб-сайт adm-nmar.ru
Җирле телефон коды 81853
Commons-logo.svg Нарьян-Мар Викиҗыентыкта

Нарьян-Мар (рус. Нарьян-Мар, нен. Няръяна мар" — «Кызыл шәһәр») — Россиядә шәһәр, Ненец автономияле округының административ үзәге.

Халык саны — 21 296 кеше.[4]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Нарьян-Мар Печора елгасы өстендә, Архангельскидан 660 километр төньяк-көнбатыштарак, Мәскәүдән 1500 километр төньяк-көнбатыштарак урнаша. Якындагы тимер юл станциясе — Усинскта (Коми Республикасы) (350 км), коры җир буенча аңа кадәр кышкы вакытта гына барып җитә була.

Диңгез һәм елга порты. Аэропорт.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Нарьян-Мар климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 4,7 2,8 7,9 14,2 27,8 33,4 33,9 33,1 23,9 17,2 6,3 6,8 33,9
Уртача максимум, °C −13,9 −12,8 −6,3 −2,4 4,0 13,7 18,5 14,5 9,0 0,6 −6,6 −10,1 0,6
Уртача температура, °C −18,2 −16,9 −10,6 −7,2 0,0 8,4 13,1 10,2 5,6 −2 −10 −14 −3,5
Уртача минимум, °C −23 −21,4 −15,2 −12 −3,3 4,3 8,8 6,8 2,7 −4,7 −13,7 −18,2 −7,4
Абсолют минимум, °C −47,4 −46,5 −45,4 −36,3 −23,7 −7,2 0,2 −4,3 −7,8 −26,4 −40,2 −47,6 −47,6
Явым-төшем нормасы, мм 26 22 24 28 34 41 49 63 52 46 38 33 456
Чыганак: Һава торышы һәм климат

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Иң башта — Белощелье авылы.

1929 елда Белощелье тирәсендә урман заводы төзелеше башлана; шул ук елларда диңгез порты төзеше башлана.

1931 елда Нарьян-Мар шәһәр тибындагы бистәсенә үзгәртеп корыла; 1932 елданНенец милли округының үзәге.

1935 елда шәһәр статусын ала.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1926[5] 1939[5] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[4]
~14 000 ~13 700 13 222 16 864 23 435 20 182 18 611 21 296

Милли состав[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Милләт 2002[11] 2010[12]
руслар 76,6% 79,9%
комилар 8,5% 7,3%
ненецлар 5,1% 6,3%
украиннар 2,7% 2,4%

Иктъисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Диңгез һәм елга порты; азык-төлек сәнәгатенең прердприятиеләре.

Фотогалерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 ОКТМО. 185/2016. Северо-Западный ФО
  2. ОКТМО
  3. https://web.archive.org/web/20180726010024/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar
  4. 4,0 4,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  5. 5,0 5,1 http://www.mojgorod.ru/omsk_obl/isiljkul/index.html
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 2002 ел сан алу базасы
  12. 2010 ел сан алу базасы

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]