Архангил өлкәсе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Архангил өлкәсе latin yazuında])
(Архангельск өлкәсе битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Русия Федерациясе субъекты

Архангельск өлкәсе

Flag of Arkhangelsk Oblast.svg Coat of Arms of Arkhangelsk oblast.svg
Байрак Илтамга

Русия харитасында Архангельск өлкәсе

Административ үзәк

Архангельск

Мәйдан

8-нче

- Барлыгы
- Су мәйданы өлеше

589 913 км²
0,2

Халык саны

41-нче

- Барлыгы
- Халык тыгызлыгы

1 183 323[1] (2015)

2.01 чел. кеше/км²

ТРП

28-нче

- Барлыгы, агымдагы бәяләрдә
- Кеше башына

355,9 млрд. сум (2010)

235,3 мең сум

Федераль бүлге

Төньяк-Көнбатыш федераль бүлге

Губернатор

Игорь Орлов
РФ субъекты коды 29
ISO 3166-2 коды RU-ARK

ГАТОБК коды

11

Бүләкләр

Ленин ордены

Арха́нгельск өлкәсеРусиянең төньяк Аурупа өлешендә урнашкан өлкә. Өлкә составына Ненец автономияле округы керә.

Өлкә үзәге – Архангельск каласы.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Як Русия субъекты
Көнбатыш Карелия
Көньяк-көнбатыш Вологда өлкәсе, Киров өлкәсе
Көньяк-көнчыгыш Коми Республикасы
Төньяк-көнчыгыш Төмән өлкәсе (Ямал-Ненец автономияле округы)

Архангельск өлкәсе Көнбатыш Аурупа тигезлегенең төньягында урнаша. Ак, Баренц һәм Кара дингезләре белән юыла.

Архангельск өлкәсе территориясендә Русия, Аурупа һәм Ауразияның кырый төньяк ноктасы — Флигели борыны һәм Аурупаның кырый көнчыгыш ноктасы — Флиссингский борыны урнаша. Өлкәнең мәйданы — 589 913 км²; мәйдан буенча Аурупа өлешендәге иң зур Русия субъекты һәм Аурупада иң зур провинция.

Архипелаглар һәм утраулар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Климат — уртача континенталь, төньяк-көнбатышта — диңгез климаты, төньяк-көнчыгышта — субарктик климат, Яңа Җирдә — арктик климат. Гыйнварның урта температурасы — -12...-18 °C, июльнең урта температурасы — +8…+17 °C. Уртача еллык явым-төшем күләме — 300-550 мм.

Торак пункт Абсолют минимумы, °C Иң салкын айның температаурасы, °C Иң салкыны өч айның температаурасы, °C Еллык уртача температурасы, °C Иң җылы айның температурасы, °C Иң җылы өч айның температурасы, °C Абсолют максимумы, °C Уртача еллык явым-төшем күләме, мм
Архангельск −45,2 −12,8 −11,3 1,3 16,3 14,1 34,4 607
Канин Нос −32,8 −9,0 −8,1 −0,5 9,0 7,9 30,0 436
Койнас −52,2 −16,3 −14,5 −0,3 16,3 13,8 36,0 581
Котлас −47,1 −13,0 −11,6 2,0 17,6 15,5 35,5 576
Малые Кармакулы −39,0 −14,6 −13,2 −4,5 7,1 5,9 28,3 333
Нарьян-Мар −47,6 −17,0 −15,9 −3,0 13,5 10,9 33,9 504
Онега −42,5 −11,4 −10,1 2,2 16,9 14,8 35,8 617

Гидрография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төп елгалар — Төньяк Двина, Онега, Мезень, Печора. Өлкәдә ~2 500 күл бар; иң зур күлләре — Лача, Кенозеро, Кожозеро.

Үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Архангельск өлкәсе күбесенчә тайга һәм тундра зонасына керә; Франц-Иосиф Җире, Яңа Җир һәм Виктория утравы арктик чүлләре зонасына керә.

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр округлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр округы Халык (2006) Мәркәзе
Архангельск 355 813 Архангельск
Коряжма 42 831 Коряжма
Котлас 72 694 Котлас
Мирный 36 935 Мирный
Новая Земля 2 724 Белушья Губа
Новодвинск 42 537 Новодвинск
Няндома 22 124 Няндома
Северодвинск 197 135 Северодвинск

Муниципаль районнары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Муниципаль берәмлек Халык (2011)[2] Административ үзәк Райцентрның халык саны (2011)
1 Вельск муниципаль районы 54 611 Вельск шәһәре 23 820
2 Верхнетоемск муниципаль районы 16 955 Верхняя Тойма 3940 (2002)
3 Вилегодск муниципаль районы 11 095 Ильинско-Подомское 2973 (2002)
5692

Торак пунктлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Архангельск 350 368[3]
Северодвинск 187 284[3]
Котлас 60 532[3]
Новодвинск 39 613[3]
Коряжма 38 006[3]
Мирный 31 370[3]
Вельск 23 126[3]
Нарьян-Мар 23 390[3]
Няндома 21 072[3]
Онега 20 284[3]


Вычегодский 12 884[3]
Коноша 11 509[3]
Плесецк 10 486[3]
Каргополь 10 056[3]
Октябрьский 9096[3]
Савинский 7212[3]
Искателей 7088[3]
Березник 5665[3]
Кулой
  1. Н/Д[4]
Шенкурск 5161[3]


Өлкәдә туганнар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]