Планк даими зурлыгы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
(Планк даимие битеннән юнәлтелде)
Моңа күчү: навигация, эзләү
 Просмотр этого шаблона  Квант механикасы
\Delta x\cdot\Delta p_x \geqslant \frac{\hbar}{2}
Билгесезлек принцибы

Математик нигезләр
Шулай ук карагыз: Портал:Физика

Планк даими зурлыгы (тәэсир кванты) (tat.lat. Plank daimi zurlığı)— квант теориясенең төп константасы, электромагнит нурланыш энергиясенең кванты аның ешлыгы белән бәйли, гомуми очракта: тирбәнү системасы энергиясенең кванты аның ешлыгы белән бәйли.

Шушы константаны җылылык нурланышына багышланган мәкаләдә 1900 елда алман галиме Макс Планк тәкъдим итә.

Планк даими зурлыгы:

~h=6{,}626\ 069\ 57(29)\times10^{-34} Дж·c
~h=6{,}626\ 069\ 57(29)\times10^{-27} эрг·c.
~h=4{,}135\ 667\ 516(91)\times10^{-15} эВ·c

Шулай ук ~\hbar\equiv\frac{h}{2\pi} даими зурлыгы кулланыла:

~\hbar=1,054\ 571\ 726(47)\times 10^{-34} Дж·c
~\hbar=1,054\ 571\ 726(47)\times 10^{-27} эрг·c,
~\hbar=6,582\ 119\ 28(15)\times 10^{-16} эВ·c

Кайчакта аны кыскарган Планк даими зурлыгы яки Дирак даими зурлыгы исемли.

Физик мәгънә[үзгәртү]

Квант механикасында имульс - дулкынча вектор, тәэсир - дулкын фазасы, энергия - ешлык кулланыла. Планк даими зурлыгы аларның бәйләнеш константасы булып тора:

\mathbf p = \hbar \mathbf k (импульс)
( |\mathbf p|= 2 \pi \hbar / \lambda )

биредә k - дулкынча вектор


E = \hbar \omega (энергия)
биредә \omega - әйләнү ешлыгы


S = \hbar \phi (тәэсир)
биредә \phi - фаза


Теоретик физикада кайчакта \hbar = 1 кулланыла, бу очракта:

\mathbf p = \mathbf k (|\mathbf p|= 2 \pi / \lambda)
~E = \omega
~S = \phi
(\hbar = 1).

Квант механикасы кулланышы чикләре[үзгәртү]

Әгәр ~\frac{S}{\hbar}\gg1 (биредә ~S — система тәэсире), һәм ~\frac{M}{\hbar}\gg1 (~M — импульс моменты) булса, система халәте классик механика белән тасвирланып була.

Моны да карагыз[үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү]

  • John D. Barrow. The Constants of Nature; From Alpha to Omega — The Numbers that Encode the Deepest Secrets of the Universe. — Pantheon Books, 2002. — ISBN 0-37-542221-8
  • Steiner R. History and progress on accurate measurements of the Planck constant // Reports on Progress in Physics. — 2013. — Vol. 76. — P. 016101.