Тувалу

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Тувалу[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гомуми мәгълүмат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Географик урнашуы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалу - Тын океанның көнбатыш өлешендә урнашкан, 9 атоллдан торган дәүләт. Иң төп утрау булып Фунафути атоллы булып тора.

Мәйданы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалуның мәйданы 26 кв. км

Төп шәһәрләр, административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалуның башкаласы - Фонгафале (2800 кеше).

Дәүләт төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалу Дуслыкның әгъзасы булып тора. Дәүләтнең башы - Бөекбритания патшабикәсе, аның вәкиле генерал-губернатор. Хөкүмәт башы - премьер-министр. Канун бирүче орган - парламент.

Табигате[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Рельеф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Утрауларның күпчелеге диңгез дәрәҗәсе өстеннән 4-5 метрга калкып тора.

Геологик төзелеш һәм файдалы казылмалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Илнең җирләре эчендә нинди дә булса әһәмиятле ресурслар юк.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалуның климаты җылы һәм дымлы, уртача ел температурасы якынча +27°С, уртача явым-төшемнәр нормасы - 3048 мм.

Туфраклар һәм үсемлекләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яр буенда тозга чыдам сцеволалар, пандануслар үсә. Утрауларның эчке өлешләрендә - абагалар, мангр урманнары.

Хайваннар дөньясы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Утрауларның фаунасы бик ярлы.

Халкы һәм теле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалуның халкы 10 мең кеше, халыкның уртача тыгызлыгы 1 кв. км га 400 кеше. Этник төркемнәр: полинезиялеләр. Телләр: тувалу, инглиз теле (икесе дә дәүләт теле)

Традицион кием кигән Тувалу кешесе, Альфред Агате тарафыннан Америка Кушма Штатлары Эзләнү Экспедициясе дәвамында ясалган рәсем.

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Иң күп таралган дин - протестантлык

Кыскача тарихи тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тувалуда беренче европалы булып 1764 елда Британия диңгезчесе Джон Байрон булган. XIX гасырның уртасына утрауларның халкы кол сату һәм күп санлы читтән кергән эпидемияләр булу сәбәпле ун мәртәбә диярлек кимегән. 1877 елда утраулар Тын Океанның Британия өлешенең югары комиссары хакимияте астына кертелгән. 1892 елда Тувалу Эллис утраулары һәм Гилберт утраулары составында Бөекбритания протектораты булган. 1974 елда Эллис утраулары референдумнан соң (халкы күбесенчә микронезиялеләр булган) Гилберт утрауларыннан аерылып чыккан, ә 1978 елның 1 октябренда Эллис утраулары (Тувалу исеме белән) бәйсезлек игълан иткән.

Кыскача икътисади тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисадның нигезе - копра җитештерү һәм балыкчылык. Копра һәм туңдырылган балык экспорты. Акча берәмлеге - Тувалу доллары, шулай ук Австралия доллары да йөрештә.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Энциклопедический справочник "Все страны мира", Издательство "ВЕЧЕ", 2003.