Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Сюлли-Прюдом, әдәбият өлкәсендә беренче Нобель премиясе иясе

Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясеәдәбият өлкәсендә тапшырыла торган абруйлы премия. Бүләк ел саен Стокһольм шәһәрендә тапшырыла. Премияне 1901 елдан бирле тапшыралар.

Таләпләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Нобель фонды уставына күрә кандидатларны түбәндәгеләр тәкъдим итә ала:

  • Король Швед фәннәр академиясе әгъзалары, кайбер башка академияләр әгъзалары.
  • Төрле университетларның тел белеме һәм әдәбият профессорлары.
  • Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары.
  • Язучылар берлекләренең рәисләре.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият буенча Нобель премиясе (швед. Nobelpriset i litteratur) — дөньяда әдәбият өлкәсендә эшлекле өчен гашыйк бу премиянең иң престиж бүлеге. Бүләк Альфред Нобель тарафыннан 27.11.1895 елда нигезләнде (гомуми биш номаниция булдырылды).

Бүләк 1901 елдан бирелә. Гомуми 106 бүләк бирелде. 7 елда бүләкләнү булмады: 1914, 1918, 1935, 1940-1943 еллар. - Француз шагыйре Сюлли-Прюдом беренче лауреат булды. 2013 елда бүләк Канада сәясәтче Элис Манарга бирелде. 1904, 1917, 1966 һәм 1974 елларда бүләк ике кешедән берсенә бирелә.

1901 - 2013 елларда бүләк гашыйк лауреатларга уртача 65 яшь. Иң яшь лауреат - Редьярд Киплинг, 42 яшендә, 1907 елда премиягә лаек булды. Иң зур лауреат Дорис Лессинг -88 яшендә бүләк алды.

Лауреатлар исемлеге[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

кул белән яңарт | SPARQL |сурәтләр тап
Ел Исем туу датасы үлем датасы
Frans Eemil Sillanpää 1888-09-16 1964-06-03
Shmuel Yosef Agnon 1888-07-17 1970-02-17
Erik Axel Karlfeldt 1864-07-20 1931-04-08
Vicente Aleixandre 1898-04-26 1984-12-14
Johannes V. Jensen 1873-01-20 1950-11-25
Odysseas Elytis 1911-11-02 1996-03-18
Giorgos Seferis 1900-03-13 1971-09-20
Patrick Modiano 1945-07-30
Henrik Pontoppidan 1857-07-24 1943-08-21
Carl Spitteler 1845-04-24 1924-12-29
Элис Мунро 1931-07-10
Орхан Памук 1952-06-07
Kazuo Ishiguro 1954-11-08
Светлана Алексиевич 1948-05-31
Bob Dylan 1941-05-24
Dario Fo 1926-03-24 2016-10-13
Иосиф Бродский 1940-05-24 1996-01-28
Luigi Pirandello 1867-06-28 1936-12-10
Габриэль Гарсиа Маркес 1927-03-06 2014-04-17
Günter Grass 1927-10-16 2015-04-13
Нәҗип Мәхфүз 1911-12-11 2006-08-30
Rabindranat Tagor 1861-05-07 1941-08-07
Grazia Deledda 1871-09-27 1936-08-15
Уинстон Черчилль 1874-11-30 1965-01-24
Мо Янь 1955-02-17
Жан-Поль Сартр 1905-06-21 1980-04-15
Gao Xingjian 1940-01-04
Джордж Бернард Шоу 1856-07-26 1950-11-02
Эрнест Хемингуэй 1899-07-21 1961-07-02
Theodor Mommsen 1817-11-30 1903-11-01
Hermann Hesse 1877-07-02 1962-08-09
Bertrand Russell 1872-05-18 1970-02-02
Pablo Neruda 1904-07-12 1973-09-23
Александр Солженицын 1918-12-11 2008-08-03
Альбер Камю 1913-11-07 1960-01-04
Redyard Kipling 1865-12-30 1936-01-18
Thomas Mann 1875-06-06 1955-08-12
José Saramago 1922-11-16 2010-06-18
Samuel Beckett 1906-04-13 1989-12-22
T. S. Eliot 1888-09-26 1965-01-04
Herta Müller 1953-08-17
William Folkner 1897-09-25 1962-07-06
Джон Стейнбек 1902-02-27 1968-12-20
Mario Vargas Llosa 1936-03-28
William Butler Yeats 1865-06-13 1939-01-28
Knut Hamsun 1859-08-04 1952-02-19
Doris Lessing 1919-10-22 2013-11-17
Harold Pinter 1930-10-10 2008-12-24
Борис Пастернак 1890-01-29 1960-05-30
Wole Soyinka 1934-07-13
Һенрик Сенкевич 1846-05-05 1916-11-15
Jean-Marie Gustave Le Clézio 1940-04-13
Томас Транстремер 1931-04-15 2015-03-26
Henri Bergson 1859-10-18 1941-01-04
Франсуа Арман Сюлли-Прюдом 1839-03-16 1907-09-07
Михаил Шолохов 1905-05-11 1984-02-21
Анатоль Франс 1844-04-16 1924-10-12
Wisława Szymborska 1923-07-02 2012-02-01
Frédéric Mistral 1830-09-08 1914-03-25
Һайнрих Бөлл 1917-12-21 1985-07-16
J. M. Coetzee 1940-02-09
Giosuè Carducci 1835-07-27 1907-02-16
Gerhart Hauptmann 1862-11-15 1946-06-06
Yasunari Kawabata 1899-06-11 1972-04-16
William Golding 1911-09-19 1993-06-19
Selma Lagerlöf 1858-11-20 1940-03-16
V. S. Naipaul 1932-08-17 2018-08-11
Czesław Miłosz 1911-06-30 2004-08-14
Бйөрнстьерне Бйөрнсон 1832-12-08 1910-04-26
Иван Бунин 1870-10-10 1953-11-08
Octavio Paz 1914-03-31 1998-04-19
Ромен Роллан 1866-01-29 1944-12-30
Elfriede Jelinek 1946-10-20
André Gide 1869-11-22 1951-02-19
Ivo Andrić 1892-10-10 1975-03-13
Nadine Gordimer 1923-11-20 2014-07-13
Rudolf Christoph Eucken 1846-01-05 1926-09-15
Imre Kertész 1929-11-09 2016-03-31
Maurice Maeterlinck 1862-08-29 1949-05-06
Nelly Sachs 1891-12-10 1970-05-12
Toni Morrison 1931-02-18
Miguel Ángel Asturias Rosales 1899-10-19 1974-06-09
Isaac Bashevis Singer 1902-11-21
1904
1991-07-24
Paul Heyse 1830-03-15 1914-04-02
Elias Canetti 1905-07-25 1994-08-14
Kenzaburō Ōe 1935-01-31
Halldór Laxness 1902-04-23 1998-02-08
Габриэла Мистраль 1889-04-07 1957-01-10
Sigrid Undset 1882-05-20 1949-06-10
Pearl S. Buck 1892-06-26 1973-03-06
François Mauriac 1885-10-11 1970-09-01
Джон Голсуорси 1867-08-14 1933-01-31
Salvatore Quasimodo 1901-08-20 1968-06-14
Saul Bellow 1915-06-10 2005-04-05
Eugenio Montale 1896-10-12 1981-09-12
Jacinto Benavente 1866-08-12 1954-07-14
Pär Lagerkvist 1891-05-23 1974-07-11
Eugene O'Neill 1888-10-16 1953-11-27
Seamus Heaney 1939-04-13 2013-08-30
Jaroslav Seifert 1901-09-23 1986-01-10
Władysław Reymont 1867-05-07 1925-12-05
Синклер Льюис 1885-02-07 1951-01-10
José Echegaray 1832-04-19 1916-09-04
Роже Мартен Дю Гар 1881-03-23 1958-08-22
Verner von Heidenstam 1859-07-06 1940-05-20
Patrick White 1912-05-28 1990-09-30
Juan Ramón Jiménez 1881-12-24 1958-05-29
Eyvind Johnson 1900-07-29 1976-08-25
Karl Adolph Gjellerup 1857-06-02 1919-10-11
Claude Simon 1913-10-10 2005-07-06
Camilo José Cela 1916-05-11 2002-01-17
Saint-John Perse 1887-05-31 1975-09-20
Harry Martinson 1904-05-06 1978-02-11
Derek Walcott 1930-01-23 2017-03-17


Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]