Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Сюлли-Прюдом, әдәбият өлкәсендә беренче Нобель премиясе иясе

Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясеәдәбият өлкәсендә тапшырыла торган абруйлы премия. Бүләк ел саен Стокһольм шәһәрендә тапшырыла. Премияне 1901 елдан бирле тапшыралар.

Таләпләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Нобель фонды уставына күрә кандидатларны түбәндәгеләр тәкъдим итә ала:

  • Король Швед фәннәр академиясе әгъзалары, кайбер башка академияләр әгъзалары.
  • Төрле университетларның тел белеме һәм әдәбият профессорлары.
  • Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе лауреатлары.
  • Язучылар берлекләренең рәисләре.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият буенча Нобель премиясе (швед. Nobelpriset i litteratur) — дөньяда әдәбият өлкәсендә эшлекле өчен гашыйк бу премиянең иң престиж бүлеге. Бүләк Альфред Нобель тарафыннан 27.11.1895 елда нигезләнде (гомуми биш номаниция булдырылды).

Бүләк 1901 елдан бирелә. Гомуми 106 бүләк бирелде. 7 елда бүләкләнү булмады: 1914, 1918, 1935, 1940-1943 еллар. - Француз шагыйре Сюлли-Прюдом беренче лауреат булды. 2013 елда бүләк Канада сәясәтче Элис Манарга бирелде. 1904, 1917, 1966 һәм 1974 елларда бүләк ике кешедән берсенә бирелә.

1901 - 2013 елларда бүләк гашыйк лауреатларга уртача 65 яшь. Иң яшь лауреат - Редьярд Киплинг, 42 яшендә, 1907 елда премиягә лаек булды. Иң зур лауреат Дорис Лессинг -88 яшендә бүләк алды.

Лауреатлар исемлеге[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

кул белән яңарт | SPARQL |сурәтләр тап
Ел Исем
1901 Франсуа Арман Сюлли-Прюдом
1902 Theodor Mommsen
1903 Бйөрнстьерне Бйөрнсон
1904 Frédéric Mistral
1904 José Echegaray
1905 Һенрик Сенкевич
1906 Giosuè Carducci
1907 Redyard Kipling
1908 Rudolf Christoph Eucken
1909 Selma Lagerlöf
1910 Paul Heyse
1911 Maurice Maeterlinck
1912 Gerhart Hauptmann
1913-11-13 Rabindranat Tagor
1915 Ромен Роллан
1916 Verner von Heidenstam
1917 Karl Adolph Gjellerup
1917 Henrik Pontoppidan
1919 Carl Spitteler
1920 Knut Hamsun
1921 Анатоль Франс
1922 Jacinto Benavente
1923 William Butler Yeats
1924 Władysław Reymont
1925 Джордж Бернард Шоу
1926 Grazia Deledda
1927 Henri Bergson
1928 Sigrid Undset
1929 Thomas Mann
1930 Синклер Льюис
1931 Erik Axel Karlfeldt
1932 Джон Голсуорси
1933 Иван Бунин
1934 Luigi Pirandello
1936 Eugene O'Neill
1937 Роже Мартен Дю Гар
1938 Pearl S. Buck
1939 Frans Eemil Sillanpää
1944 Johannes V. Jensen
1945 Габриэла Мистраль
1946 Hermann Hesse
1947 André Gide
1948 T. S. Eliot
1949 William Folkner
1950 Bertrand Russell
1951 Pär Lagerkvist
1952 François Mauriac
1953 Уинстон Черчилль
1954 Эрнест Хемингуэй
1955 Halldór Laxness
1956 Juan Ramón Jiménez
1957 Альбер Камю
1958 Борис Пастернак
1959 Salvatore Quasimodo
1960 Saint-John Perse
1961 Ivo Andrić
1962 Джон Стейнбек
1963 Giorgos Seferis
1964 Жан-Поль Сартр
1965 Михаил Шолохов
1966 Nelly Sachs
1966 Shmuel Yosef Agnon
1967 Miguel Ángel Asturias
1968 Yasunari Kawabata
1969 Samuel Beckett
1970 Александр Солженицын
1971 Pablo Neruda
1972 Һайнрих Бөлл
1973 Patrick White
1974 Eyvind Johnson
1974 Harry Martinson
1975 Eugenio Montale
1976 Saul Bellow
1977 Vicente Aleixandre
1978 Isaac Bashevis Singer
1979 Odysseas Elytis
1980 Czesław Miłosz
1981 Elias Canetti
1982 Габриэль Гарсиа Маркес
1983 William Golding
1984 Jaroslav Seifert
1985 Claude Simon
1986 Wole Soyinka
1987 Иосиф Бродский
1988 Нәҗип Мәхфүз
1989 Camilo José Cela
1990 Octavio Paz
1991 Nadine Gordimer
1992 Derek Walcott
1993 Toni Morrison
1994 Kenzaburō Ōe
1995 Seamus Heaney
1996 Wisława Szymborska
1997 Dario Fo
1998 José Saramago
1999 Günter Grass
2000 Gao Xingjian
2001 V. S. Naipaul
2002 Imre Kertész
2003 J. M. Coetzee
2004 Elfriede Jelinek
2005 Harold Pinter
2006 Орхан Памук
2007 Doris Lessing
2008 Jean-Marie Gustave Le Clézio
2009 Herta Müller
2010 Mario Vargas Llosa
2011 Томас Транстремер
2012 Мо Янь
2013 Элис Мунро
2014 Patrick Modiano
2015 Светлана Алексиевич
2016 Bob Dylan
2017 Kazuo Ishiguro


Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]