Мәхфүзә Казакова

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Мәхфүзә Казакова latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Мәхфүзә Казакова
М.А.Казакова.jpg
Туган телдә исем Мәхфүзә Айнетдин кызы Казакова
Туган 1899(1899)
Пенза губернасы Кырви авылы
Үлгән 1987(1987)
Милләт татар
Ватандашлыгы Русия империясеFlag of Russia.svg Русия империясе
РСФСРFlag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg РСФСР
ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
Һөнәре шура хезмәткәре
Балалар кызы

Мәхфүзә Казакова, Мәхфүзә Айнетдин кызы Казакова, рус. Казакова Махфуза Айнутдиновна (1899-1987) — сәясәтче, хуҗалык җитәкчесе. Татарстанда район башкарма комитеты рәисе вазифасына билгеләнгән беренче хатын-кыз. ВКП (б) әгъзасы (1927 елдан).

Тәрҗемәи хәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1899 елда Пенза губернасы (хәзерге Мордва җөмһүрияте Ләмберә районы) Кырви авылында туган. Өч яшендә ятим калып, әбисендә тәрбияләнә. Укырга-язарга өйдә, апасыннан өйрәнә. Балалар йортына эшкә урнашып, 1924 елга кадәр шунда эшли. 1924 елда РКП (б) Пенза губерна комитетының милли азчылык бүлекчәсе М. Казакованы кадрлар хәзерләү курсларына җибәрә.

Казанда[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

РКП (б) Пенза губерна комитеты Татарстан коммунистик университетына (ТКУ) укырга җибәрә. Әлеге университет бөтен Идел буе өчен фирка һәм шура хезмәткәрләре әзерли. Рус теленнән имтихан бирә алмагач, РКП (б) Татарстан өлкә комитеты җаваплы сәркатибе М.М. Хатаевичка мөрәҗәгать итә. Аның ярдәме белән ТКУның әзерлек бүлегенә, соңрак ТКУның 1 нче курсына кабул ителә. 1929 елда ТКУны тәмамлый.

Хезмәт юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Репрессия[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1937 елда фиркадән чыгарыла. 1937 елның 23 ноябрендә кулга алына. 1938 елның 12 маенда ССРБ югары суды хәрби коллегиясе «пантөркиче милли оешма әгъзасы булуда, Шуралар хакимиятенә каршы корткычлык эшчәнлегендә» гаепләп, 10 елга төрмәгә утырта. 1939 елга кадәр Казан төрмәсендә утыра. 1948 елга кадәр Колымада срогын тутыра. Аннары Казакъстанга, Күкчәтау өлкәсенә сөрелә[1] . 1955 елда исеме аклана, союз күләмендә персональ пенсия билгеләнә.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Татарский энциклопедический словарь. - Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998.
  2. Возвращенные имена. Документальные очерки. – Казань, 1990
  3. Хаклык аклаган исемнәр. Казан: ТКН, 1991. ISBN 5-298-00652-3
  4. Г.Р. Кәримова. К вопросу о реализации суверенных прав ТАССР (20-е годы ХХ века). Казан, Ученые записки КФУ, том 153, кн.3, 2011.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]