Эчтәлеккә күчү

Торино

Сылтамаларны үзгәртү
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Торино latin yazuında])
Торино
итал. Torino
Ошибка скрипта: Функции «lang_xx_italic» не существует.
БайракИлтамга
Рәвеш
Рәсми исем Torino
Демоним torinesi, torinese, Turinois[1], Turinoise[1], turinèis, turinèisa, torinezo һәм torinezi
Рәсми тел итальян теле
Дөнья кисәге Европа
Дәүләт  Италия[2]
Нәрсәнең башкаласы Пьемонт
Административ-территориаль берәмлек метропольный город Турин[d]
Сәгать поясы UTC+01:00 һәм UTC+02:00
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы По[d], Дора-Рипария[d], Sangone[d] һәм Stura di Lanzo[d]
Иң көнчыгыш ноктасы 45°04′40″ т. к. 7°46′24″ кч. о.HGЯO
Иң төньяк ноктасы 45°08′25″ т. к. 7°39′51″ кч. о.HGЯO
Иң көньяк ноктасы 45°00′24″ т. к. 7°38′40″ кч. о.HGЯO
Иң көнбатыш ноктасы 45°02′31″ т. к. 7°34′40″ кч. о.HGЯO
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы мэр Турина[d]
Башкарма хакимият башлыгы Кьяра Аппендино[d]
Канунбирү органы Turin City Council[d]
Әгъзалык Креатив шәһәрләр челтәре[d] һәм Бөтендөнья туристик шәһәрләр федерациясе[d][3]
Халык саны 841 600 (1 гыйнвар 2023)[4]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 239 метр
Кардәш шәһәр Волгоград[5], Эш-сюр-Альзетт[d][6], Банье, Шамбери[6], Кордоба[6], Детройт[6], Газзә[6], Glazgo[6][7], Нагоя[6], Лилль[6], Льеж[6][8][9], Солт-Лейк-Сити[6], Кесальтенанго[6], Богота, Шеньяң[6], Роттердам[6], Уагадугу[d], Көлн[6], Тирана[10], Росарио[11], Измир[12], Санкт-Петербург[13], Вэньчжоу[d][14][15] һәм Злин[16][17]
Нәрсә белән чиктәш Бальдиссеро-Торинезе, Бейнаско, Боргаро-Торинезе, Колленьо, Грульяско, Mappano[d], Монкальери, Никелино, Орбассано, Печетто-Торинезе, Пино-Торинезе, Риволи, Сан-Мауро-Торинезе, Сеттимо-Торинезе һәм Венария-Реале
Бүләкләр
Мәйдан 130,01 км² (9 октябрь 2011)[18]
Почта индексы 10121–10156
Рәсми веб-сайт comune.torino.it​(италь.)
Харита сурәте
Подробная карта
Коллаж
Яклаучы изге Our Lady of Consolation[d] һәм Иоанн Креститель[d]
Ачык мәгълүматлар порталы AperTO[d]
Феноменның икътисады economy of Turin[d]
Сейсмик классификация 3[d][19][20]
Җирле телефон коды 011
Номер тамгасы коды TO
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Карта
 Торино Викиҗыентыкта

Торино (итал. Torino) — Италиянең Пьемонт төбәгендә урнашкан шәһәр.

Халык саны — 841,600[21] кеше (1 гыйнвар 2023). Падан тигезлегендә Көнбатыш Альп таулары итәгендә, Дора-Рипария елгасының По елгасына койган урынында урнашкан.

Халык саны буенча Италиянең Рум, Милан һәм Неапольдан соң дүртенче урында тора. 2012 елда 911 мең кеше булган, бистә халкы белән бергә 1,7 миллион кеше исәпләнә.

Бай тарихы һәм мәдәнияте булган шәһәр, үзенең арт-галереялары, сарайлары, театрлары, музейлары, парклары белән билгеле. Шулай ук Торино үзенең барокко, рококо, неоклассицизм, модерн стилендәге архитектурасы белән танылган.

XVI-XVIII гасырларда Савой герцоглыгы (соңрак Сардина кыйраллыгы) башкаласын Шамберидан (хәзерге Франция) Туринга күчерү процесында, сарайларның (Палаццо Мадам), мәйданнарның һәм бакчаларның күпчелек өлеше төзелә.

Италияне берләштерүгә зур өлеш кертүче сәясмәннәр һәм билгеле кешеләрнең (мәсәлән, Камилло Бенс ди Кавур) туган шәһәре булуы аркасында, Ториноны кайчакта «Италия азатлыгының бишеге» дип атыйлар.

Шәһәрдә бик күп университетлар, көллиятләр, академиялар, гимназия һәм лицейлар бар. Алар арасында XV гасырда нигез салынган — Турин университеты.

Туринның иң билгеле истәлекле урыннары булып Мисыр музее һәм шәһәр символы булган Моле Антонеллиана санала.

Шушы һәм башка истәлекле урыннары бөтендөнья туристларын үзенә җәлеп итә, Турин Италиянең кеше иң күп йөргән шәһәрләр унлыгына керә[22].

XIX гасырда кала Европаның мөһим сәяси үзәге булып тора. 1861 елда Турин берләшкән Италиянең беренче башкаласы булу белән беррәттән, Италия кыйраллыгында хакимлек иткән династия — Савой йортының да башкаласы булып тора.

Италияда монархия бетерелгәннән соң, Туринның сәяси әһәмияте кимүенә карамастан, кала Европа һәм Италиянең мөһим сәнәгать, икътисад һәм сәүдә үзәге булып исәпләнә.

Турин — Милан һәм Румнан соң, икътисади күрсәткечләр буенча илдә өченче кала.

Шулай ук Турин Италиянең автомобильләр төзү буенча башкаласы, дип санала. Шәһәрдә FIAT, Lancia, Iveco компанияләренең штаб-фатирлары урнашкан.

Кала христианнарның истәлеге — Турин япмасы белән, шулай ук «Ювентус» һәм «Торино» футбол командалары белән дөньяга билгеле. Турин — 2006 елның Кышкы Олимпия уеннарының башкаласы.

Каланың саклаучысы булып Изге Иоанн Креститель (итал. San Giovanni Battista) санала. Кала бәйрәме көне — 24 июнь.

Сәгать поясы

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халыкара стандарт буенча Торино Үзәк Европа вакыты (Central European Time, CET) сәгать поясында урнашкан. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +1:00 гә тигез.

Халык[23]

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
1861 1871 1881 1901 1911 1921 1931 1936 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
173305210873250655329691415667499823590753629115719300102582211679681117154962507865263872367

Рәсми сайт

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  1. 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. ↑ archINFORM — 1994.
  3. ↑ https://cn.wtcf.org.cn/citys/3492-2.html
  4. ↑ https://demo.istat.it/?l=it
  5. ↑ http://www.volgadmin.ru/d/about/TwinCities
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 http://www.comune.torino.it/relint/gemellaggieaccordi/index.shtml
  7. ↑ https://www.glasgow.gov.uk/index.aspx?articleid=21035
  8. ↑ http://www.comune.torino.it/relint/gemellaggieaccordi/liegi.shtml
  9. ↑ https://www.liege.be/fr/vie-communale/services-communaux/international/jumelages-et-partenaires/turin-torino-italie
  10. ↑ http://www.tirana.gen.al/sister_cities.php
  11. ↑ https://www.rosario.gob.ar/web/gobierno/internacionales/relaciones-bilaterales#hermanamientos
  12. ↑ https://www.izmir.bel.tr/tr/KardesKentler/62
  13. ↑ https://kvs.gov.spb.ru/en/agreements/
  14. ↑ http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/2022-08/19/c_799132.htm
  15. ↑ http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/sistercities.html
  16. ↑ https://relazioni-internazionali.comune.torino.it/gemellaggieaccordi/index.shtml
  17. ↑ https://www.zlin.eu/partnerska-mesta
  18. ↑ Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011 — ISTAT.
  19. ↑ Seismic classification in Italy
  20. ↑ https://rischi.protezionecivile.gov.it/it/sismico/attivita/classificazione-sismica
  21. ↑ https://demo.istat.it/?l=it.
  22. ↑ Самые посещаемые туристами города Италии, archived from the original on 2014-03-19, retrieved 2018-04-27
  23. ↑ http://dati.istat.it/Index.aspx
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Торино&oldid=3819371