Чуаш дәүләт академия җыр һәм бию ансамбле

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Чуаш дәүләт академия җыр һәм бию ансамбле latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Чуаш дәүләт академия җыр һәм бию ансамбле
рәсем
Төп мәгълүмат
Жанр

фольклор

Барлыкка килгән

1924

Илләр

РусияFlag of Russia.svg Русия
(ЧуашстанFlag of Chuvashia.svg Чуашстан)

Шәһәр

Чабаксар

Тел

чуаш, урыс

Элекке
катнашучылар

Александр Ангаров

Чуаш дәүләт академия җыр һәм бию ансамбле (чуаш. Чăваш патшалăх юрăпа ташă академи ансамблĕ) — Чуашстан Республикасының Чабаксар шәһәрендә иҗат итүче сәнгать коллективы, бөтенсоюз, бөтенроссия бәйгеләре җиңүчесе, Чуашстан Республикасының К. Иванов исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (1977). 1994 елда «академия ансамбле» исеменә лаек була.

Сәнгать җитәкчесе (1976 елдан) — Ю.В. Васильев, РФ халык артисты (1997), ЧР дәүләт премиясе лауреаты (1977).
Баш балетмейстер (2005 елдан) — Л.Н. Нянина, РФ атказанган мәдәният хезмәткәре (1997).
Оркестр җитәкчесе (2008 елдан) — Ю.Б. Романько.
Директор (2002 елдан) — О.В. Королькова, ЧР атказанган мәдәният хезмәткәре (2001).

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чуаш ансамбле 1.jpg

Чыгышлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ансамбль 1980-1998 елларда узган «Чуаш мәдәнияте һәм сәнгате көннәре»ндә даими катнаша. 1980 елдан башлап халыкара фольклор фестивальләрендә чыгыш ясый:

Чит илләрдә гастрольләрдә еш була: Италия (1983, 2001, 2003, 2008), АДР (1985), Польша (1989), АФР (1991), Бельгия (1994, 2007), Испания (1999, 2001, 2005), Бөекбритания (2007), Испания (2001, 2005), Голландия (2007), Франция (1995, 2004, 2005), Сүрия (2009), Япония (2010), Төркия (2011), Швейцария (2012), Тайвань (2012), Мексика (2013), АКШ (2014).

Программа[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сәнгать җитәкчесе РФ халык артисты, дирижер Юрий Васильев, балетмейстер РФ һәм Чуашстанның атказанган сәнгать эшлеклесе Александр Ангаров (1946-2005) куйган[4] концерт программалары

  • Безгә кунакка килегез (Приезжайте в гости к нам) — 1977
  • Чуашстан – җырым минем (Чувашия - песня моя) — 1980
  • Ватанга мәдхия (Ода Родине) — 1982
  • Җиңүне зурлау (Величальная Победе) — 1985
  • Туган як киңлекләре (Родные просторы) — 1987
  • Чуаш киңлекләре (Чувашские просторы) — 1990
  • Безгә – 70 (Нам-70) — 1994,
  • Алтын көз (Золотая осень) — 2000.

Яңа программалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Дуслар белән дөнья матур (Тăванпа хитре тĕнче) — 2002
  • Безнең терәк-ата йорты (Ĕмĕрлетпĕр ĕмĕре) — 2004
  • Кичке сәлам (Каçхи салам) — 2007
  • Йола бәйрәме мозаикасы (Обрядовая праздничная мозаика) — 2008, ЧР президенты гранты алган
  • Сөю җырлары (Юрату юррисем) — 2009

Репертуар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чуаш һәм урыс халык җырлары, уен күренешләре, халык тамашасы, җырлы-биюле сюиталар, оркестр башкаруында әсәрләр.

Җырлы-биюле сюиталар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Чуаш такмаклары һәм биюләреннән такыя (Чăваш такмакĕсемпе ташшисен кăшăлĕ)
  • Язгы әйлән-бәйлән (Весенние хороводы)
  • Тюньки-тюньки
  • Туй (Туй)
  • Истирәхәт кылу (Гуляние)
  • Май чабу (Масленица)
  • Акатуй
  • Чуаш ягы бизәкләре (Узоры чувашского края)
  • Көзге сыра (Кĕр сăриỹ Чỹклеме)
  • Ухинкел җыр-биюләре (Ухинкел юрри-ташши)
  • Азамат җырлары (Песни Азамат)
  • Торыйсын алды киче (Вечер под Троицу)
  • Урам бәйрәм итә (Веселится улица)
  • Эремчек пилмәне артыннан (За варениками)
  • Безнеңчә биибез (Хамăрла, çĕпрелле)
  • Тинка
  • Моңайма (Ан хурлан)
  • Аның зәңгәр күзләре (Ее голубые глаза)
  • Танго
  • Җыр канатларында (На крыльях песни)
  • Урыс бәйрәм сюитасы (Русская праздничная сюита)
  • Аххаяс
  • Шапăртăк
  • Хура тяппа


Биюләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Тимерсән авылы биюләре (Тимерçен ташшисем)
  • Кыюлар (Маттур яшсем)
  • Батыр тыпырдап биюе (Батыревские дроби)
  • Һай, бабай (Ай да дед)
  • Кария
  • Урыс биюе (Русская пляска)
  • Какашимке
  • Гайбәтчеләр (Пакăлти хĕр арăмсем)
  • Авылыбыз уңганнары (Пирĕн ялăн ăстисем)
  • Көндәшләр (Ăмăртуллă ташă)
  • Язгы чыңнар (Çурхи сас-чĕв)
  • Тугызлы (Девятка)


Оркестр өчен пьесалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • А.Васильев «Ватанлы булу» (Обретение Родины) кантатасы, «Синнән башка җырым күңелсез» (Без тебя песнь моя печальна) шәлкеме, «Әти белән хушлашу» (Прощание с отцом) концерты, «Язгы уеннар» (Весенние игры) сюитасы.
  • Ю. Григорьев «Учак һәм кояш» (Костер и солнце) сюитасы, «Бәхет телибез» (Желаем счастья) сюитасы.
  • Л. Быренкова «Чирмешән мотивлары» (Черемшанские мотивы) шәлкеме.
  • Л. Чекушкина «Өч хор» (Три хора) шәлкеме
  • О. Трифонов «Чуаш халык җырларын 4 эшкәртү» (Четыре обработки чувашских народных песен) шәлкеме.

Махсус программалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Композиторлар Ф. Павлов, С. Максимов, В. Воробьев, Ф. Лукин, Г. Лебедев, И. Аршинов, О. Агакова, Ю. Кудаков иҗат кичәләре өчен.

Бүләкләре, мактаулы исемнәре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1977 К. Иванов исемендәге ЧР дәүләт премиясе — «Ватанга мәдхия» программасы өчен.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. История Чувашской АССР т. I.- Чебоксары, 1967.- С. 207.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]