Чуаш Автономияле Совет Социалистик Җөмһүрияте

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
(Чуаш АССР битеннән юнәлтелде)
Моңа күчү: навигация, эзләү
Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы
рус. Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика
чуаш. Чăваш Автономиллĕ Социаллă Совет Республики

Flag of None.svg
21 апрель 1925 ел — 24 октябрь 1990 ел


Flag of Chuvashia.svg
Flag of Chuvash ASSR.svg Coat of Arms of Chuvash ASSR.png
Байрак Герб
Шигарь
урыс. «Пролетарии всех стран, соединяйтесь!»
чуаш. «Пĕтĕм тĕнчери пролетарисем, пĕрлешĕр!»
Башкала Чабаксар
Тел(ләр) чуаш, урыс
Акча берәмлеге сум
Мәйдан 18 343 кв. км
Халык 1 338 023 кеше (1989)
Идарә итү төре Совет республикасы
Чуашия байрагы Чуашия тарихы
Coat of Arms of Chuvashia.svg
Чуашиядә борынгы җәмгыять
Урта гасырлар

Һуннар империясе (434 — VI гасыр)
Хәзәр каһанлыгы (650—969)
Идел буе Болгары (X гасыр — 1240)
Алтын Урда (1240 — 1438)
Казан ханлыгы (1438 — 1552)

Русия патшалыгы составында

Казан сарае Приказы (1552 — 1708)

Русия империясе составында

Казан губернасы (1708 — 1920)
Сембер губернасы (1796 — 1924)

ССРБ составында

Чуаш автономияле өлкәсе (1920 — 1925)
Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы (1925 — 1990)
Чуаш Совет Социалистик Республикасы
(1990 — 1992)

Русия Федерациясе составында

Чуаш Республикасы (1992 елдан)


«Чуашия» порталы

Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы (рус. Чувашская Автономная Советская Социалистическая Республика, чуаш. Чăваш Автономиллĕ Социаллă Совет Республики, иске офографиясе:Ꚋăваш Автономлӑ Сотсиаллă Совет Респуплӗкӗ) — РСФСР составында автономияле республика.

Башкала — Чабаксар шәһәре.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чуаш АССР Чуаш автономияле өлкәсе территориясендә 1925 елның 21 апрелендә оештырыла.

1926 елның 31 гыйнварында Чуаш АССР-ның беренче Конституциясе кабул ителә.

19291936 елларда республика Түбән Новгород крае (1932 елданГорький крае) составында булган.

1961 елда республика Яңа Чабаксар шәһәренең төзелеше башлана.

1990 елның 24 аперлендә Чуашиянең Югары Советы суверенитет турында декларацияне һәм республиканың яңа исемен (Чуаш Совет Социалистик Республикасы, Чуаш ССР) кабул итә.

1992 елның 13 февральдә «Чуаш ССРның исеме үзгәреш турында» законы кабул итүдән соң, Чуаш ССР үз исемен Чуашия Республикасына алыштыра.[1]

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мииләт 1926,
мең кеше (*)
1939,
мең кеше (*)
1959,
мең кеше (*)
1970,
мең кеше (*)
1979,
мең кеше (*)
1989,
мең кеше (*)
чуашлар 667,7 (74,7 %) 777,2 (72,2 %) 770,4 (73,0 %) 856,2 (70,0 %) 887,7 (68,4 %) 906,9 (67,8 %)
урыслар 178,9 (20,0 %) 241,4 (22,4 %) 263,7 (24,0 %) 299,2 (24,5 %) 338,2 (26,0 %) 357,1 (26,7 %)
татарлар 22,6 (2,5 %) 29,0 (2,7 %) 31,4 (2,9 %) 36,2 (3,0 %) 37,6 (2,9 %) 35,7 (2,7 %)
мордвалар 24,0 (2,7 %) 22,5 (2,1 %) 23,9 (2,2 %) 21,0 (1,7 %) 20,3 (1,6 %) 18,7 (1,4 %)
барлык 849,2 (100,0 %) 1 076,8 (100,0 %) 1 097,9 (100,0 %) 1 223,7 (100,0 %) 1 298,6 (100,0 %) 1 338,0 (100,0 %)

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]