Яңа Чабаксар

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Яңа Чабаксар latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Яңа Чабаксар
чуаш. Ҫӗнӗ Шупашкар
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of Novocheboksarsk (Chuvashia).pngCoat of Arms of Novocheboksarsk (Chuvashia) (2005).png
Сурәт
Нигезләнү датасы 1960
Рәсми исем Ҫӗнӗ Шупашкар
Рәсми тел чуаш теле һәм Рус теле
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Административ-территориаль берәмлек Городской округ город Новочебоксарск[d][1], Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы һәм Чуашстан
Халык саны 126 626 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 90 метр
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәр Жатетс[d], Климовск һәм Стәрлетамак
Мәйдан 51 км²
Почта индексы 429950
Рәсми веб-сайт gov.cap.ru/main.asp?govid=82
Җирле телефон коды 8352
Commons-logo.svg Яңа Чабаксар Викиҗыентыкта

Яңа Чабаксар (чуаш. Çĕнĕ Шупашкар, рус. Новочебоксарск) — халык саны буенча Чуашиянең икенче шәһәре.

Халык саны — 124 113 кеше (шәһәргә буйсындырылган торак пунктлары белән — 124 408 кеше).[3]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яңа Чабаксар Идел елгада, Чабаксардан 21 километрга көнчыгышка урнаша. Шәһәр аша Чабаксар-2 — Яңа Чабаксар тимер юл һәм Р176 «Нократ» (ЧабаксарСыктывкар) автоюлы уза.

Яңа Чабаксардан башка шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)[4]
Санкт-Петербург ~ 1369 км. Йошкар-Ола ~ 82 км. Пермь ~ 702 км.
Түбән Новгород ~ 254 км.
Җилләр розасы
Казан ~ 150 км.
Сарытау ~ 698 км. Сембер ~ 247 км. Самар ~ 489 км.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яңа Чабаксар климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек
Уртача максимум, °C −9,4 −7,4 −1,5 8,5 18,4 22,2 24,2 22,0 15,5 6,6 −1,2 −6,2
Уртача минимум, °C −16,4 −14,1 −8,5 0,4 7,7 11,9 14,4 12,4 7,2 0,8 −5,8 −12,2
Чыганак: "Климат Чувашии"

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яңа Чабаксар 1960 елда Чабаксар ГЭСны төзүчеләр бистәсе буларак нигезләнә.

1960-елларда шәһәр составына Ельниково, Яндашево, Анаткасы, Цыганкасы, Иваново, Чедино, Цыганкасы һ. б. авыллар кертеләләр.

1965 елда шәһәр стаусын ала.

1973 елдан — республика буйсынудагы шәһәре.

1983 елда шәһәрнең 100 000-нче яшәүче туа.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1970[5] 1979[6] 1989[7] 2002[8] 2010[3]
38 864 85 307 114 760 125 857 124 113

Милли состав: чуашлар — 49,9%, урыслар — 38,8%, татарлар — 1,3%, чирмешләр — 0,8%, украиннар — 0,7%, мордва — 0,6%.

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Өч районына бүленә:

  • Көнбатыш районы
  • Көньяк районы
  • Көнчыгыш районы

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Химпром» ААҖ;
  • Чабаксар ГЭСы; һ. б.

Шәһәр транспорты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Автобуслар (4 маршрут), тралибыслар (6 маршрут), маршрут таксилары (7 маршрут).

Мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәрдә 20 гомум белем бирү учреждениясе эшли.

Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Спорт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]