Акмәчет

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
ШТП
Акмәчет
укр. Чорноморське
кырымтат. Aqmeçit
Ил Русия/Украина[1]
төбәк Кырым
Төбәк Кырым Җөмһүрияте[2]/Кырым Автономияле Җөмһүрияте[3]
Район [[{{{КҖ районы}}}]][4]/Акмәчет[5]
Координаталар 45°30′11″ т. к. 32°42′18″ кч. о. / 45.50306° т. к. 32.70500° кч. о. / 45.50306; 32.70500 (G) (O)
Мәйдан 119 км²
Халык саны 10 991[6] кеше 
Милли состав руслар, украиннар, кырым татарлары
Телефон коды +380-6558
Почта индексы 96400
Автомобиль коды Кырым Җөмһүрияте: RUS 82
АР Кырым: AK, КК / 01
УАТТОК коды 0125655100барлык кодлар
Акмәчет (Җир)
Red pog.png
Акмәчет

Акмәчет (укр. Чорноморське, кырымтат. Aqmeçit, Акъмечит) — Кырым ярымутравының көнбатышында урнашкан курорт-бистә. Кырым Республикасына керә. Акмәчет районы үзәге булып тора.

Тарихы[үзгәртү]

  • Каланың беренче кешеләре булып юнанлылар санала. Алар монда б.э.к 4нче гасырда килеп урнашып Калос Лименга нигез салалар.
  • Б.э.к. 3нче гасырда кала скифлар кулында була. Тик соңрак бу җирләр ташлап кителә.
  • Кырым ханлыгы чорында бу җирдә Акмесджит Лиман каласына нигез салына. Элек монда шулай ук Шәехләр торак пункты да була,ләкин соңрак бу ике торак пункт берләшеп бер шәһәр барлыкка китерәләр.
  • Русия империясе чорында бу кала граф Войновичка бирелә.
  • 1824 елда кала Новороссийск губернаторы граф Воронцовка күчә.
  • 1944 елда каланың исеме Черноморскоега алмаштырыла.
  • Бөек Ватан сугышы чорында биредә флот оеша. ССРБ таркалгач флот Украинага күчә.

Халык үзгәреше[үзгәртү]

  • 1926 ел — 1369 кеше (1179 украин, 164 рус, 4 белорус, 3 әрмән, 2 грек, 1 кырым татары)
  • 1939 ел — 2512 кеше
  • 1989 ел — 11 978 кеше
  • 2001 ел — 11 643 кеше
  • 2006 ел — 11 000 кеше
  • 2011 ел — 10 991 кеше

Туристик айларда биредә халык саны 60-75 мең кешегә җитә.

Һәйкәлләр[үзгәртү]

  • Акмәчеттә Калос Лимен антик торак пункты урнашкан. Аны 1985 елдан өйрәнәләр.
  • шәһәр уртасын БВС каһарманнарына куелган һәйкәл бизи.
  • 1970 елларда Ленин мәйданында В.Ленинга һәйкәл куела.
  • 2006 елда һәлак булга акмәчетле әфганчыларга һәйкәл куела.

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. Бу торак пункт Русия һәм Украина арасында территориаль бәхәс астында торган Кырым ярымутравында урнашкан. Ярымутрауны фактик рәвештә контрольдә тотучы Русия Федерациясенең административ-территораль бүленеше буенча, Кырым территориясендә Кырым Җөмһүрияте һәм Акъяр федерация әһәмиятендәге шәһәре урнашалар; Украина административ-территораль бүленеше буенча, Кырым территориясендә Кырым Автономияле Җөмһүрияте һәм Акъяр махсус статуслы шәһәре урнашалар.
  2. Русия Федерациясенең административ-территораль бүленеше буенча
  3. Украинаның административ-территораль бүленеше буенча
  4. Кырым Җөмһүриятенең административ-территораль бүленеше кысаларында
  5. Кырым Автономияле Җөмһүриятенең административ-территораль бүленеше кысаларында
  6. (укр.) Учетная карточка посёлка на сайте Верховной рады Украины