Могилёв

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Могилёв
белар. Магілёў
Байрак Герб
Байрак Герб
Ил Белорусия
Координаталар 53°55′″ т. к. 30°21'" кч. о. (G)
Мәйдан 118 км²
Халык саны 358 279 кеше (2009)
Сәгать кушагы UTC+2
Телефон коды +375 222
Почта индексы 212001
Рәсми сайт http://www.city.mogilev.by/
Могилёв (Белорусия)
Red pog.png

Могилёв (рус. Могилёв, белар. Магілёў, пол. Mohylew, литв. Mogiliavas) — Беларусия шәһәре, Могилёв өлкәсенең административ үзәге. Культура һәм икътисад Могилёв өлкәсенең үзәге. Шулай ук шәһәрдә урнашканнар шундый оешмалар ничек Химволокно, Лифтмаш, Строммаш һәм башкалар.

Халык саны — 300 мең тиресе кеше. Шәһәрдә шулай да 40 мәктәп, 4 лицей, 3 университет (Машиналар төзү, Технология, Педагогия) бар.

География[үзгәртү]

Климат[үзгәртү]

Могилёв климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 9,8 12,9 19,8 29,1 32,0 33,0 36,3 36,8 30,6 25,5 14,5 10,9 36,8
Уртача максимум, °C −3 −2,5 3,0 12,0 18,6 21,5 23,6 22,7 16,7 9,9 2,3 −2 10,2
Уртача температура, °C −5,3 −5,5 −0,8 6,7 12,9 16,1 18,1 17,0 11,6 6,0 −0,1 −4,2 6,0
Уртача минимум, °C −7,8 −8,5 −4,2 2,0 7,3 10,8 12,7 11,6 7,1 2,6 −2,3 −6,6 2,1
Абсолют минимум, °C −37,3 −34,7 −35 −17,7 −4,4 −0,7 3,0 0,9 −4,8 −14,8 −23,5 −33,4 −37,3
Явым-төшем нормасы, мм 39 34 39 41 53 75 81 65 55 54 45 41 622
Чыганак: Погода и Климат

Тарих[үзгәртү]

1812 елгы сугыш[үзгәртү]

Солтановка дагы һәйкәл
Рус гаскәренең байрагы һәм литавралы, 1812 елгы вакытының, Могилёв музеяның экспозициясы.

1812 елның 12 июнендә 600-меңле Наполеон гаскәре Русиягә бәреп керә. Өч тапкыр санаучы өстенклекле дошман алдыннан рус гаскәре чигенә башлады. 11 июльнә, 12 км Могилёвдан көньяк-көнбатышрак, Салтановка һәм Фатово авыллары арасында, генерал-лейтенант Николай Раевский җитәкчелегендәге 7-нче пехота корпусы һәм Луи Даву җитәкләгән француз гаскәренә каршы Салтановка кырындагы сугушны башладылар. 2-нче Көнбатыш армиясының күпчелек көчен Днепр елгасы аша йөзеп чыгыну французлардан читкә юнәлдеру өчен, рус гаскәрләре французлар белән капма-каршы сугыш башларга мәҗбүр булганнар.

Беренче бөтендөнья сугышы[үзгәртү]

Беренче бөтендөнья сугышы вакытында (август 1915ноябрь 1917) Югары башкомандующий ставкасы урнашкан, шәһәрдә Русия императоры Николай II яшәгән.

Икенче бөтендөнья сугышы[үзгәртү]

Смоленск бәрелеше[үзгәртү]

26 июльне совет гаскәрләре Могилёвны калдырдылар (карагыз Могилёвны саклау).

Халык[үзгәртү]

1840[1] 1897[2] 1959[3] 1970[4] 1979[5] 1989[6] 2009[7]
23 103 43 119 121 712 202 314 290 361 359 188 358 279

Милли состав (2009): беларуслар — 87,4%, руслар — 7,3%, украиннар — 1,1%.[8]

Истәлекле урыннар[үзгәртү]

  • Ленин урамы, Европаның 18-нче гысыр стиленда төзелгән
  • Театр, 19-нче гасырда төзелген һәм башкалар.

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү]

  1. Казакстан байрагы Шымкент, Казакъстан
  2. Франция байрагы Виллербан, Франция
  3. Русия байрагы Пенза, Русия
  4. Русия байрагы Тула, Русия
  5. Украина байрагы Керчь, Украина
  6. Словакия байрагы Бардейов, Словакия
  7. Болгария байрагы Габрово, Болгария
  8. Литва байрагы Клайпеда, Литва
  9. Польша байрагы Влоцлавек, Польша
  10. Алмания байрагы Айзенах, Алмания
  11. Сербия байрагы Крагуевац, Сербия
  12. Русия байрагы Звенигород, Русия
  13. Азәрбайҗан байрагы Сумгайыт, Азәрбайҗан
  14. Украина байрагы Николаев, Украина
  15. Иран байрагы Тәбриз, Иран
  16. Русия байрагы Тубыл, Русия

Искәрмәләр[үзгәртү]