Соломон утраулары

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Соломон утраулары latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Соломон утраулары
Байрак[d]Герб[d]
Flag of the Solomon Islands.svgCoat of arms of the Solomon Islands.svg
Кыскача исем 🇸🇧
... хөрмәтенә аталган Сөләйман пәйгамбәр
Этнохороним Salamon-szigeteki, Solomon Islander, Solomon Islands, salomonese, salomonesi һәм solomones
Рәсми тел инглиз теле
Һимн Гимн Соломоновых Островов[d]
Шигарь тексты To Lead is to Serve һәм Да водиш значи да служиш
Дөнья кисәге Океанлык
Дәүләт Flag of the Solomon Islands.svg Соломон утраулары
Башкала Хониара[d]
Табигый-җәгърафик объект эчендә урнаша Меланезия
Иң төньяк ноктасы
Геомәгълүматлар Data:Solomon Islands.map
Иң югары ноктасы Попоманасеу[d]
Иң түбән ноктасы Тын океан
Дәүләт башлыгы вазыйфасы монарх Соломоновых Островов[d]
Ил башлыгы Елизавета II
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы премьер-министров Соломоновых Островов[d]
Хөкүмәт башлыгы Хоуенипвела, Рик[d]
Канунбирү органы Парламент Соломоновых Островов[d]
Дипломатик мөнәсәбәтләр Австралия, Куба, Малайзия, Япония, Кытай Җөмһүрияте һәм Fiji
Әгъзалык Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Милләтләр Дуслыгы[1], Бөтендөнья сәүдә оешмасы, Халыкара реконструкция һәм үсеш банкы[d], Халыкара үсеш ассоциациясе[d], Халыкара финанс корпорациясе[d], Инвестицияләр иминлеген гарантияләү буенча күпъяклы агентлык[d], Инвестицион бәхәсләрне хәл итү буенча халыкара үзәк[d], Африка, Кариб диңгезе һәм Тын океан дәүләтләре[d], Кече утрау-дәүләтләре бердәмлеге[d], Азия үсеш банкы[d], Интерпол[d][2], Химик коралларны тыю оешмасы[d][3] һәм Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы[4]
Никахка керү яше 18 яшь
Кулланылган тел инглиз теле[5] һәм инглиз теле[5]
Халык саны 561 231 кеше кеше (2013)[6]
Административ бүленеше Центральная провинция[d], Шуазёль[d], Гуадалканал[d], Хониара[d], Исабель[d], Макира-Улава[d], Малаита[d], Западная провинция[d], Реннелл и Беллона[d] һәм Темоту[d]
Мәйдан 28 400 квадрат километр
Сәгать поясы UTC+11:00
Акча берәмлеге доллар Соломоновых Островов[d]
Номиналь тулаем эчке продукт 1 158 183 053±1 АКШ дуллыры[7]
Кеше башына ТЭП 1934,86±0,01 АКШ дуллыры[8]
ТЭП (САМП) 1 284 445 379,65±0,0099999904633 халыкара дуллыр[9]
Кеше башына САМП ТЭП 2130±1 халыкара дуллыр[10]
Реаль ТЭП үсеш күрсәткече 3,2±0,1 процент[11]
Тулаем резервлары 495 902 625±1 АКШ дуллыры[12]
Кеше потенциалы үсеше индексы 0,446[13], 0,482, 0,494[13], 0,501[13], 0,504[13], 0,505[13] һәм 0,506[13]
Эшсезлек дәрәҗәсе 4±1 процент[14]
Инфляция дәрәҗәсе -3±0,1 процент[15], 12,9 процент[16], 10,7 процент[17], 9,6 процент[18], 10,3 процент[19], 10,3 процент[20], 6,8 процент[21], 8,1 процент[22], 6,4 процент[23], 15,4 процент[24], 3,8 процент[25], 7,5 процент[26], 8,9 процент[27], 9,9 процент[28], 10,9 процент[29], 18,1 процент[30], 1,7 процент[31], 0,7 процент[32], 9,4 процент[33], 5,1 процент[34], 2,5 процент[35], 4,2 процент[36] һәм 0 процент[37]
ХФӘ билгесе 'sɑːlumunœɪənə
Харита сурәте
Автгмобиль хәрәкате ягы сул[d]
Электр көчәнеше 220 Вольт[38]
Электр аергычы төре AS/NZS 3112[d][38] һәм BS 1363[d][38]
Үзлеккә ия ирекле ил[d][39]
Мәктәптә укымаган балалар саны 48 080[40]
Югары дәрәҗәле Интернет домены .sb
Илнең мобиль коды 540
Илнең телефон коды +677
Гадәттән-тыш хәлләрдә ярдәм телефоны 9-1-1[d][41], 988[d][42] һәм 9-9-9[d][42]
Тема җәгърафиясе география Соломоновых Островов[d]
Диңгездәге идентификацияләү номеры 557
Тулаем туулар коэффициенты 3,966[40]
Викимедиянең күзәтү мәкаләсе outline of the Solomon Islands[d]
Соломон утраулары (Җир)
Red pog.png
Commons-logo.svg Соломон утраулары Викиҗыентыкта

{{#coordinates:}}: нельзя иметь более одной первичной метки на странице

Соломон утраулары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гомуми мәгълүмат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Географик урнашуы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон утраулары Яңа Гвинеядан көнчыгышта, Тын океанның көньягында 30 утрау һәм күп атолларда урнашкан дәүләт. Дәүләт составына Соломон утрауларның Бугенвиль һәм Бука утрауларыннан башка бөтен төркеме диярлек керә. Шуларның иң эреләре - Гвадалканал, Нью-Джорджия, Санта-Исабель, Малайта, Сан-Кристобаль һәм Велла-Лавелла һәм шулай ук Санта-Крус утраулары.

Мәйданы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон Утрауларның территориясе 27 556 кв. км били.

Төп шәһәрләр, административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон Утрауларның башкаласы - Хониара (39 мең кеше). Илнең административ-территориаль бүленеше: 7 провинция.

Дәүләт төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон утраулары Милләтләр Дуслыгына керә. Дәүләтнең башы - Бөекбритания патшабикәсе, аның вәкиле генерал-губернатор. Хөкүмәт башы - премьер-министр. Канун бирүче орган - Милли парламент.

Табигате[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Рельеф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон утрауларның килеп чыгышы вулканик. Гамәлдәге вулканнар: Балби, Багана. Илнең иң югары ноктасы - Попомансо тавы (2331 м), ул Гвадалканал утравында урнашкан.

Геологик төзелеш һәм файдалы казылмалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Илнең җирләре эчендә алтын, кургашын, цинк, никел, фосфоритлар запаслары бар.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон утрауларының климаты субэкваториаль, бик дымлы. Урта ай температуралар +26°С тан +28°С ка кадәр. Явым-төшемнәр елына 2500 дән 7500 гә кадәр. Майдан октябрга кадәр көньяк-көнчыгыш пассат хөкем сөрә, декабрьдан мартка кадәр - төньяк-көнбатыш экваториаль мәүсим.

Туфраклар һәм үсемлекләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Утрауларның күпчелек өлеше мәңге яшел урманнар (пальмалар, фикуслар) белән капланган, иң коры урыннарда саванналар, яр буенда мангр урманнары бар.

Хайваннар дөньясы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон утрауларының хайваннар дөньясы вәкилләре булып күселәр, тычканнар, крокодиллар, кәлтәләр, еланнар, гигант бакалар булып тора.

Халкы һәм теле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соломон утрауларының халкы 441 мең кеше, халыкның уртача тыгызлыгы 1 кв. км га 16 кеше. Этник төркемнәр: меланезиялеләр - 93%, полинезиялеләр - 4%, микронезиялеләр - 1,5%, европалылар - 0,8%, кытайлар - 0,3%. Телләр: инглиз теле (дәүләт теле), пиджин (инглиз теле нигезендә җирле диалект), 80-гә якын җирле сөйләм.

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Англиканнар - 34%, евангелистлар - 24%, католиклар - 19%, мәҗүсиләр.

Кыскача тарихи тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Утрауларга зиярәт иткән һәм аларга исем биргән беренче европалы булып 1568 елда испан диңгезчесе Альваро де Менданья де Нейра булган. Архипелагның Төньяк өлешен 1768 елда Луис Антуан де Бугенвиль ачкан. 1885 елда утраулар Германия хакимияте астына төшкән, әмма 1893 елда бөтен диярлек архипелаг, Бугенвиль һәм Букадан башка, Бөекбританиягә бирелгән. Беренче бөтендөнья сугышыннан соң Бугенвиль һәм Бука утраулары өстеннән хакимият мандатын Австралия алган, ә көньяк өлеше Британия протектораты булган. Соломон утраулары бәйсезлекне 1978 елның 7 июленда алган.

Кыскача икътисади тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисадның нигезе - авыл хуҗалыгы. Төп авыл хуҗалыгы культурасы - һинд чикләвеге пальмасы; шулай ук какау, банан, тәмләткечләр, дөге үстерәләр. Балыкчылык. Урман кисү. Балык, урман материаллары, копра, какау ногыт борчаклары, пальма мае экспорты. Акча берәмлеге - Соломон Утрауларының доллары.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Энциклопедический справочник "Все страны мира", Издательство "ВЕЧЕ", 2003.

  1. http://thecommonwealth.org/our-member-countries/solomon-islands
  2. https://www.interpol.int/Member-countries/WorldИнтерпол. 7 декабрь 2017 көнне тикшерелгән.
  3. https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/Химик коралларны тыю оешмасы. 7 декабрь 2017 көнне тикшерелгән.
  4. http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp
  5. 5,0 5,1 English as a Global Language, second edition — С. 64.
  6. база данных Всемирного банка
  7. http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD
  8. http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD
  9. http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.PP.CD
  10. http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD
  11. http://www.imf.org/external/datamapper/NGDP_RPCH@WEO?year=2016
  12. http://data.worldbank.org/indicator/FI.RES.TOTL.CD
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/SLB
  14. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS
  15. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2016
  16. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=1994
  17. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=1995
  18. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=1996
  19. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=1997
  20. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=1998
  21. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=1999
  22. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2000
  23. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2001
  24. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2002
  25. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2003
  26. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2004
  27. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2005
  28. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2006
  29. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2007
  30. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2008
  31. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2009
  32. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2010
  33. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2011
  34. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2012
  35. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2013
  36. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2014
  37. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2015
  38. 38,0 38,1 38,2 World Plugs 10 июнь 2016 көнне тикшерелгән.
  39. https://freedomhouse.org/report/freedom-world/freedom-world-2017
  40. 40,0 40,1 UNESCO Institute for Statistics Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>: название «Q3152127» определено несколько раз для различного содержимого
  41. International Numbering Resources Database 3 июль 2016 көнне тикшерелгән.
  42. 42,0 42,1 International Numbering Resources Database 8 июль 2016 көнне тикшерелгән.