Тымытык
| Тымытык | |
|---|---|
| Дәүләт |
 Россия |
| Нәрсәнең башкаласы | Тумутукское сельское поселение[d][1] |
| Административ-территориаль берәмлек | Тумутукское сельское поселение[d][1] |
| Халык саны | 1094 (2021)[2] |
| Почта индексы | 423316 |
 | |
Тымытык — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.
Географиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Тымытык Татарстанның башкаласы Казаннан көньяк-көнчыгышка таба 278 чакрым, ә район үзәге Азнакайдан төньяк-көнчыгышка таба 22 чакрым ераклыкта урнашкан[3].
Тарихы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Тымытык — Юрми волосте башкортларының авылы. Типтәрләрне «асаба башкортлар бер нинди килешүсез 150 йылга (кире) керткән», ягъни 1684-1690 елларда[4]. 1783 елда 5-нче типтәр командасында 97, 1795 елда 92 типтәр була. Россия империясе законнарына яраклы, 1-4 ревизия сказкаларында башкортлар исәпкә алынмый, арытабан үз теләкләренә яраклы гына исәпкә алына (5нче ревизиядә өлешчә исәпкә алына). 1795 елдан башлап гомум исәпкә кертеләләр[5][6][7][8][9][10][11]. 1795 елда 88 башкорт ревизия сказкасы исәбенә алына, шулай ук 95 типтәр, 99 ясаклы татар, 39 хезмәтле татар теркәлә. 1816 елда 17 йортта 92 башкорт ир-аты исәпләнә, 64 типтәр, 97 дәүләт крестьяны, 17 кердәш башкорт була. 1834 елда 99 башкорт ир-аты; 87 типтәр, 1850 елда 127 башкорт, 120 типтәр, 131 дәүләт крестьяны, 31 кердәш башкорт теркәлә; 1859 елда башкорттар — 164, типтәрләр — 140, дәүләт крестьяннары — 164, кердәш башкортлар — 53[4].
Халык саны
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 1094 кеше яши[12], шул исәптән: татарлар — 82.54%, башка халыклар — 2.56%, милләтен күрсәтмәүчеләр — 14.90%[12].
Административ-территориаль корылыш
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]1920 елда авыл яңа оештырылган Татарстан АССРның Бөгелмә кантоны составына керә. 1930 елдан — Тымытык районы, 1935 елдан — Азнакай районы, 1935 елдан — Тымытык районы, 1958 елдан — Азнакай районы, 1963 елдан — Әлмәт районы, 1965 елдан — янә Азнакай районы составында була[13]. 1930—1931 һәм 1935—1958 елларда — Тымытык районы үзәге.
Климат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Тәүлек буена һаваның уртача температурасы | ||||||||||||
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| -11.2 °C | -11 °C | -5.8 °C | 4.6 °C | 13.8 °C | 19.1 °C | 20.9 °C | 18.3 °C | 12.5 °C | 4.5 °C | -4.8 °C | -10.4 °C | 4.2 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[14]. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.[15]
Шәхесләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы яңартка басыгыз.
Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!
| туу | Исем | әлма-матер | һөнәр төре | эш урыны | үлем датасы | үлем урыны |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1937-09-28 | Рәшит Зәкиев | |||||
| 1952-01-22 | Фәрит Зәкиев |
- Рәшит Зәкиев (1937), язучы һәм журналист.
- Фәрит Зәкиев (1952), нефтьче.
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 ОКТМО
- ↑ База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России. Перепись 2020/21 года"
- ↑ Implementations of the haversine formula in 91 languages at rosettacode.org and in 17 languages on codecodex.com 2018 елның 14 август көнендә архивланган.
- 1 2 Ә. З. Әсфәндиярев. Аулы мензелинских башкир / место= Уфа. — Китап, 2009. — С. 569-570. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 5. №3287
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 10 №7798
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 10 №7977
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 11 №8835
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 11 №8836
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 21 №15278
- ↑ Полное собрание законов Российской империи Том 23
- 1 2 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.
- ↑ Тумутук
- ↑ World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna
- ↑ NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International
Чыганаклар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
- Ә. З. Әсфәндиярев. Аулы мензелинских башкир / место= Уфа. — Китап, 2009. — С. 569-570. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
.png)
