Шуширмә

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Шуширмә latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Шуширмә
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Административ-территориаль берәмлек Борындык авылы җирлеге, Кайбыч районы, Зөя кантоны һәм Әҗәле вулысы
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 124 метр
Почта индексы 422322
Җирле телефон коды 84370
Commons-logo.svg Шуширмә Викиҗыентыкта

Шуширмә - Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Район үзәге Олы Кайбыч авылыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Борындык авыл җирлеге составына керә.

Этимология[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тарихчы Гарәфетдинов Р.А. әйткәнчә, «Шуширмә» ойконимы чуаш теленнән кергән «Шывçирма» атамасыннан килеп чыккан. Моны «су, елга» дип тәрҗемә итәргә мөмкин.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ихтимал, авыл Идел буе Болгары яшәгән чорда ук нигезләнгәндер. Татар энциклопедик сүзлегендә әлеге торак пунктның Казан ханлыгы чорыннан бирле билгеле булуы күрсәтелә. Бу авыл Иске Шуширмә(Старая Шушерьма) буларак 1645-1652 еллардагы рус язма чыгынагында теркәлгән. Шушы документның тулы исеме - «Список перечневой Свияжска[го] уезду свияжских мурз и сл[ужи]лых татар и недорослеи поме[стным] землям с книг писма и меры д[ум]ного дворянина Ивана Михаиловичка Аничкова с товарыщи 155-го и 156-го и 157-го и 158-го и 159-го [и 160-го] году». XVIII-XIX гасырларда  рус рәсми документларында «Шушерма, Шебазово»  дигән ике исем белән аталган.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы
Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
-10.5 °C -10.6 °C -5.5 °C 4.9 °C 13.5 °C 18.4 °C 20.4 °C 17.9 °C 12.2 °C 4.5 °C -4.4 °C -9.7 °C 4.3 °C

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[1]. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.[2]

Халык саны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Еллар 1782 1859 1897 1908 1920 1926 1938 1949 1958 1970 1979 1989 2002 2010
Халык саны 156[3] 601 1141 1540 1236 867 671 435 440 490 423 318 274 254

Милли составы (2010): татарлар — 100%.

Күренекле кешеләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шуширмәдә туган билгеле шәхесләр:

Мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.