Шуширмә

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Шуширмә latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Шуширмә
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Административ-территориаль берәмлек Борындык авылы җирлеге, Кайбыч районы, Зөя кантоны һәм Әҗәле вулысы
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 124 метр
Почта индексы 422322
Җирле телефон коды 84370
Commons-logo.svg Шуширмә Викиҗыентыкта

Шуширмә - Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Район үзәге Олы Кайбыч авылыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Борындык авыл җирлеге составына керә.

Шуширмәдә туган билгеле шәхесләр: Тимерша Саллави - татар язучысы, журналист һәм җәмәгать эшлеклесе; Нәҗметдинов Тимерша Гарәфетдин улы - 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында катнашкан, Дан орденының тулы кавалеры; Фуат Таһиров - ТАССРда Дәүләт интернациональ курчак театрын оештыручыларның берсе.

Этимология[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тарихчы Гарәфетдинов Р.А. әйткәнчә, «Шуширмә» ойконимы чуаш теленнән кергән «Шывçирма» атамасыннан килеп чыккан. Моны «су, елга» дип тәрҗемә итәргә мөмкин.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ихтимал, авыл Идел буе Болгары яшәгән чорда ук нигезләнгәндер. Татар энциклопедик сүзлегендә әлеге торак пунктның Казан ханлыгы чорыннан бирле билгеле булуы күрсәтелә. Бу авыл Иске Шуширмә(Старая Шушерьма) буларак 1645-1652 еллардагы рус язма чыгынагында теркәлгән. Шушы документның тулы исеме - «Список перечневой Свияжска[го] уезду свияжских мурз и сл[ужи]лых татар и недорослеи поме[стным] землям с книг писма и меры д[ум]ного дворянина Ивана Михаиловичка Аничкова с товарыщи 155-го и 156-го и 157-го и 158-го и 159-го [и 160-го] году». XVIII-XIX гасырларда  рус рәсми документларында «Шушерма, Шебазово»  дигән ике исем белән аталган.

Халык саны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Еллар 1782 1859 1897 1908 1920 1926 1938 1949 1958 1970 1979 1989 2002 2010
Халык саны 156

(ирләр исәбе генә)

601 1141 1540 1236 867 671 435 440 490 423 318 274 254

Милли составы (2010): татарлар — 100%.

Мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы
Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
-10.5 °C -10.6 °C -5.5 °C 4.9 °C 13.5 °C 18.4 °C 20.4 °C 17.9 °C 12.2 °C 4.5 °C -4.4 °C -9.7 °C 4.3 °C

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[1]. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.[2]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.