Гайана

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Гайана latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Гайана
Flag of Guyana.svg
Байрак
Coat of arms of Guyana.svg
Илтамга
Шигарь One People, One Nation, One Destiny Edit this on Wikidata
Башкала Җорҗтаун
Халык саны 799 613 (2013) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1966 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC−04:00
Рәсми тел инглиз теле
Җәгърафия
Мәйдан 214,970 дүрткел киламитер
Координатлар 5.73333°N 59.31667°W Edit this on Wikidata
Сәясәт
Дәүләт башлыгы Рамотар, Дональд
Хөкүмәт башлыгы Нагамуту, Мозес
Икътисад
ТЭП 3676 миллион АКШ дуллыры (2017) Edit this on Wikidata
Кеше башына ТЭП 297 АКШ дуллыры (1960), 315 АКШ дуллыры (1961), 321 АКШ дуллыры (1962), 282 АКШ дуллыры (1963), 305 АКШ дуллыры (1964), 327 АКШ дуллыры (1965), 344 АКШ дуллыры (1966), 370 АКШ дуллыры (1967), 334 АКШ дуллыры (1968), 358 АКШ дуллыры (1969), 379 АКШ дуллыры (1970), 395 АКШ дуллыры (1971), 395 АКШ дуллыры (1972), 420 АКШ дуллыры (1973), 588 АКШ дуллыры (1974), 663 АКШ дуллыры (1975), 602 АКШ дуллыры (1976), 590 АКШ дуллыры (1977), 658 АКШ дуллыры (1978), 683 АКШ дуллыры (1979), 773 АКШ дуллыры (1980), 729 АКШ дуллыры (1981), 616 АКШ дуллыры (1982), 628 АКШ дуллыры (1983), 564 АКШ дуллыры (1984), 588 АКШ дуллыры (1985), 660 АКШ дуллыры (1986), 468 АКШ дуллыры (1987), 551 АКШ дуллыры (1988), 509 АКШ дуллыры (1989), 533 АКШ дуллыры (1990), 468 АКШ дуллыры (1991), 499 АКШ дуллыры (1992), 602 АКШ дуллыры (1993), 713 АКШ дуллыры (1994), 816 АКШ дуллыры (1995), 925 АКШ дуллыры (1996), 985 АКШ дуллыры (1997), 946 АКШ дуллыры (1998), 919 АКШ дуллыры (1999), 946 АКШ дуллыры (2000), 946 АКШ дуллыры (2001), 965 АКШ дуллыры (2002), 988 АКШ дуллыры (2003), 1048 АКШ дуллыры (2004), 1098 АКШ дуллыры (2005), 1945 АКШ дуллыры (2006), 2326 АКШ дуллыры (2007), 2568 АКШ дуллыры (2008), 2764 АКШ дуллыры (2009), 3044 АКШ дуллыры (2010), 3438 АКШ дуллыры (2011), 3799 АКШ дуллыры (2012), 3941 АКШ дуллыры (2013), 4031 АКШ дуллыры (2014), 4160 АКШ дуллыры (2015), 4531 АКШ дуллыры (2016), 4655 АКШ дуллыры (2017) Edit this on Wikidata
Акча берәмлеге Гаяна дуллыры
Инфеләсә 1.5% (2016)
Эшсезлек дәрәҗәсе 11% (2014)[1]
Туу күрсәткече 2.558 (2014)[2]
КПҮИ 0.538 (1990)[3]
Яшәү озынлыгы 66.65 ел (2016)[4]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
  • 9-9-9
  • 9-1-1 (пүлисә)[5]
  • 912 (янгын сакчылары)[5]
  • 913 (ашыгыч тыйб ярдәме)[5]
  • Электр аергычы төре Type A,[6] Type B,[6] тип D,[6] BS 1363[6]
    Автомобил хәрәкәте ягы сул[7]
    Челтәр көчәнеше 240 вольт
    Телефон коды +592
    ISO 3166-1 коды GY
    ХОК коды GUY
    Интернет домены .gy


    Гайа́на (ингл. Guyana) – Көньяк Американың төньяк-көнчыгышын ярында урнашкан дәүләт. Төньяктан Атлантик океан сулары белән юыла, көнбатышта Венесуэла белән, көньякта Бразилия белән, көнчыгышта Суринам белән чиктәш.

    Сәяси корылыш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Республика. Дәүләт башлыгы – президент. Парламент сайлауларында җиңеп чыккан партиянең лидеры президент була, президент сроклары саны чикләнмәгән. 1999 елдан башлап президент – Бхарат Джагдео.

    Парламент – бер палаталы Дәүләт Мәҗлесе, биш елга сайланып куелучы 65 депутаттан тора.

    Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Халык саны – 770 мең (2009 елның июль ае бәяләмәсе).

    Халыкның 90 %ка якыны диңгез буе районнарында яши.

    Еллык халык артуы – 0,2 %.

    Туулар – 1000 кешегә 17,6.

    Үлүләр – 1000 кешегә 8,3.

    Эмиграция – 1000 кешегә 7,4.

    Уртача гомер озынлыгы – 66,7 ел.

    43,5 % – һиндстанлылар, 30,2 % – негрлар, 16,7 % – катнаш раса (метислар һәм мулатлар), 9,1 % – индеецлар, 0,4 % – башкалар (2002 елгы халык саны исәбе буенча).

    Телләр: инглиз теле, индеец телләре, креол теле, кариб хиндустаниы (хинди диалекты), урду.

    Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Табигый ресурслар: бокситлар, алтын, алмазлар, агач, креветкалар, балык.

    ТМП буенча Гайана Кариб диңгезе бассейны илләре арасында соңгы урында тора.

    1. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
    2. http://data.uis.unesco.org/index.aspx?queryid=239; Институт статистики ЮНЕСКО.
    3. http://hdr.undp.org/en/data; Отчёт о развитии человечества.
    4. http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=DEMO_DS; Институт статистики ЮНЕСКО.
    5. 5,0 5,1 5,2 "International Numbering Resources Database"; подзаголовок: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value; тикшерү датасы: 8 июль 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер элемтәсе береге.
    6. 6,0 6,1 6,2 6,3 "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.
    7. http://chartsbin.com/view/edr.