Марсель

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Марсель latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Марсель
фр. Marseille
БайракИлтамга
Flag of Marseille.svgArmoiries de Marseille.svg
Сурәт
Тармак общее государственное управление[d][1]
Нигезләнү датасы БЭК 600
Рәсми исем Marseille, Ville-sans-Nom[2] һәм Sans-Nom[2]
Демоним Marseillais[3] һәм Marseillaise[3]
Дәүләт Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg Франция[4]
Нәрсәнең башкаласы Буш-дю-Рон[d], Проваңс-Әлп-Кот д'Азур, Марсель (округ), Марсель-Сен-Марсель[d], Марсель-Ле-Кама[d], Марсель-Сен-Бартелеми[d], Марсель-Бельсэнс[d], Марсель-Ла-Пуант-Руж[d], Марсель-Ле-Сенк-Авеню[d], Марсель-Ла-Бель-де-Ме[d], Марсель-Ла-Бланкард[d], Марсель-Ла-Капелет[d], Марсель-Ла-Пом[d], Марсель-Ле-Гран-Карм[d], Марсель-Лез-Олив[d], Марсель-Мазарг[d], Марсель-Монтоливе[d], Марсель-Нотр-Дам-Лимит[d], Марсель-Нотр-Дам-дю-Мон[d], Марсель-Сен-Жинье[d], Марсель-Сен-Жюст[d], Марсель-Сен-Ламбер[d], Марсель-Сен-Морон[d], Марсель-Сент-Маргерит[d], Марсель-Вобан[d], Марсель-Вердюрон[d], Марсель-Ла-Роз[d], Марсель-Ле-Труа-Люк[d], Марсель-12[d][5], Марсель-11[d][5], Марсель-10[d][5], Марсель-9[d][5], Марсель-8[d][5], Марсель-7[d][5], Марсель-6[d][5], Марсель-5[d][5], Марсель-4[d][5], Марсель-3[d][5], Марсель-2[d][5], Марсель-1[d][5] һәм Q88521123?
Административ-территориаль берәмлек Буш-дю-Рон[d] һәм Марсель (округ)
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Bay of Marseille[d] һәм Лионский залив[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы мэр Марселя[d]
Хөкүмәт башлыгы Пайян, Бенуа[d]
Оештыру-хокук формасы коммуна Франции с особым статусом[d] һәм муниципалитет и новый муниципалитет[d][1]
Халык саны 870 731 (1 гыйнвар 2019)[6]
Ир-ат халкы 409 037[7]
Хатын-кыз халкы 454 273[7]
Административ бүленеше 1st arrondissement of Marseille[d], 2nd arrondissement of Marseille[d], 3rd arrondissement of Marseille[d], 4th arrondissement of Marseille[d], 5th arrondissement of Marseille[d], 6th arrondissement of Marseille[d], 7 район[d], 8th arrondissement of Marseille[d], 9th arrondissement of Marseille[d], 10th arrondissement of Marseille[d], 11th arrondissement of Marseille[d], 12-й округ Марселя[d], 13th arrondissement of Marseille[d], 14th arrondissement of Marseille[d], 15th arrondissement of Marseille[d], 16th arrondissement of Marseille[d], first sector[d], second sector[d], third sector[d], fourth sector[d], fifth sector[d], sixth sector[d], seventh sector[d] һәм eighth sector[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 12 метр
Сәгать поясы UTC+01:00 һәм UTC+02:00
Кардәш шәһәр Абиҗан[d], Антверпен, Копенһаген, Дакар[d], Җенова, Glazgo, Хайфа[d], Һамбург, Кобе, Марракеш[d], Одесса[8], Пирей[d], Шаңхай, Ереван, Наполи, Гданьск[9], Хемиссет[d], Тирана, Тунис (шәһәр), Бәйрут, Сурабая[10], Сәләник, Рамат-Ган[d], Җенова[d], Лимасол[d][11][12] һәм Киев
Моның хуҗасы Portrait of Louis-Claude-Hector, duc de Villars (1653-1734)[d], Q3495643?, Landfill of Marseille[d] һәм Велодром[d]
Чиктәш дәүләтләр Аллош, Обань, Кассис (Франция), Ла-Пен-сюр-Ювон, Ле-Пен-Мирабо, План-де-Кюк, Ле-Ров, Септем-ле-Валлон һәм Симьян-Коллонг
Архивлары саклана municipal archive of Marseille[d][13]
Алыштырган Массилия[d]
Бүләкләр
Мәйдан 240,62 км²[16]
Почта индексы 13000, 13001, 13002, 13004, 13003, 13005, 13006, 13007, 13008, 13009, 13010, 13011, 13012, 13013, 13014, 13015 һәм 13016
Рәсми веб-сайт marseille.fr(фр.)
Һәштәге Marseille
Харита сурәте
Позиционная карта
Подробная карта
Вид в ночное время
Панорамный вид
Һәйкәлләр исемлеге Q1847229?
Статистическая область Q108921586?
Феноменның икътисады economy of Marseille[d]
Категория для почётных граждан субъекта Q97401497?
Вид с воздуха
Социаль медиаларда күзәтүчеләре 165 994
Җирле телефон коды 491 һәм 496
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Commons-logo.svg Марсель Викиҗыентыкта

[16]

Марсе́ль (фр. Marseille [Марсей], окс. Marselha, лат. Massilia, Massalia, грек. Μασσαλία) — Марсель шәһәре – Франциянең көньягында урнашкан, зурлыгы буенча икенче урында торган шәһәр. Урта диңгез буеның иң эре порты. Рона елгасының тамагы янында урнашкан, елга белән канал буенча тоташа.

Чама белән б.э. кадәр 600 елларда Фокея шәһәреннән килгән борынгы греклар тарафыннан нигезләнгән. Ул чакта «Массали́я» (Μασσαλία) дип атала грекчадан, Massilia яки Massalia латинча).

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәрдә халыкара аэропорт, эре сәүдә порт комплексы. Йөк әйләнеше елына 90 млн. т. тәшкил итә. Страсбур һәм Карлсруэ белән тәмамланган Аурупа нефтьүткәргече башлана. Нефть эшкәртү предприятиеләре, нефтехимия, кораб һәм очкычлар төзү сәнәгате предприятиеләре бар. 1977 елдан башлап Марсель метрополитены хезмәт күрсәтә. Ул 2 сызык һәм 24 станциядә торадыр.

Марсельлеләр үзләренең 1899 елда оешкан футбол командалары белән бик тә горурланалар. Хәтта 1993 елда, Чемпионнар лигасында җиңүгә ирешкәннәре өчен “Марсель” футбол клубына һәйкәл дә куйганнар.

Таш кыялардан торган утрауда урнашкан таныш Иф замогы А. Дюманың «Граф Монте-Кристо»романын укыганнар беләдер, Дантесны япкан әлеге таш йорт 1516-1518 елларда салынган.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 SIRENE
  2. 2,0 2,1 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=21387
  3. 3,0 3,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  4. archINFORM — 1994.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 Code officiel géographique — 2017.
  6. Populations légales 2019Национальный институт статистики и экономических исследований Франции, 2022.
  7. 7,0 7,1 Национальный институт статистики и экономических исследований Франции — 1946.
  8. https://omr.gov.ua/ua/international/goroda-pobratimi/marsel-franciya/
  9. https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta/marsylia-francja,a,1633
  10. http://www.surabaya.go.id/uploads/attachments/2015/12/4081/ilppd_ta_2013.pdf
  11. Διδυμοποιημένες Πόλεις
  12. Twinned cities
  13. http://www.marseille.fr/siteculture/les-lieux-culturels/archives-municipales
  14. European Commission Marseille and Košice: European Capitals of Culture in 2013 — 2013.
  15. Commission européenne Marseille et Košice, Capitales européennes de la culture de 2013: demandez le programme! — 2013.
  16. 16,0 16,1 француз камуннары турындагы бирелмәләр нигезеНациональный географический институт Франции.
  17. Kobe's Sister Cities. Kobe Trade Information Office. әлеге чыганактан 21 April 2013 архивланды. 11 August 2013 тикшерелгән.
  18. Чыганакка җибәрү хатасы: Неверный тег <ref>; для сносок Greek twinnings не указан текст
  19. Yerevan – Twin Towns & Sister Cities. Yerevan Municipality Official Website. © 2005—2013 www.yerevan.am. 2013-11-04 тикшерелгән.
  20. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specified (Armenian). [1]. әлеге чыганактан 12 May 2013 архивланды. 5 August 2013 тикшерелгән.