Запорожье

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Запорожье latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Запорожье
Запоріжжя һәм Запорожье
Флаг Запорожья[d]Герб Запорожья[d]
Прапор міста Запоріжжя (2003).svgГерб Запорожья 2003 года.svg
Над проспектом Металургів.jpg
Нигезләнү датасы 952[1]
Рәсми исем Запоріжжя
... хөрмәтенә аталган Запорожье (регион)[d]
Демоним запорожець, запоріжанка һәм запоріжці
Рәсми тел украин теле
Дөнья кисәге Аурупа
Дәүләт Flag of Ukraine.svg Украина
Нәрсәнең башкаласы Запорожье өлкәсе, Александровск өязе[d], Александровская губерния[d] һәм Запорожский округ[d]
Административ-территориаль берәмлек Запорожье өлкәсе
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Днипро
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы городской голова[d]
Хөкүмәт башлыгы Буряк, Владимир Викторович[d][2]
Канунбирү органы Запорожский городской совет[d]
Халык саны 741 717 кеше кеше (1 июль 2018)[3]
Административ бүленеше Александровский район[d], Заводский район[d], Коммунарский район[d], Днепровский район[d], Вознесеновский район[d], Хортицкий район[d] һәм Шевченковский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 86 митер
Сәгать поясы Көнчыгыш Аурупа җәй вакыты[d], UTC+02:00 һәм UTC+03:00
Кардәш шәһәр Навакузнис[4][5], Лаһти[6], Birminghem[6], Линц, Ашдод[d][7], Магдебург, Ичан[d], Бельфор һәм Оберһаузен
Бүләкләр
Мәйдан 331 км²[9]
Пучты индыксы 69001–69124[10]
Рәсми веб-сайт zp.gov.ua
Saporosche-Ukraine-map.png
Sehenswürdichkeiten der Stadt Saporischschja.jpg
Җирле телефон коды 061
Монда җирләргәннәр төркеме Категория:Похороненные в Запорожье[d]
Белдерүнең чыганагы Зур совет энциклопедиясе (1969—1978)[d][8], Географическая энциклопедия Украины[d], Большой энциклопедический словарь[d][11], Советская историческая энциклопедия[d][12], Украинская советская энциклопедия[d][13], The American Cyclopædia (1879)[d][14], Большая каталанская энциклопедия[d], Store norske leksikon[d], Большая энциклопедия Кирилла и Мефодия[d], Энциклопедия современной Украины[d][15], Географический словарь Королевства Польского[d][16], Хорватская энциклопедия[d], Украинская универсальная энциклопедия «Книга знания»[d], Географическо-статистический словарь Российской Империи, 1863—1885[d], Национальная энциклопедия «Кыргызстан»[d], Армянская советская энциклопедия[d], Русский энциклопедический словарь И. Н. Березина, 1873—1879[d], Научная энциклопедия Отто[d], Национальная Энциклопедия Узбекистана[d], Яңа энциклопедик сүзлек, 1911—1916[d], Jewish Encyclopedia[d] һәм Справочный энциклопедический словарь[d]
Викискладта карталар төркеме Category:Maps of Zaporizhia[d]
Commons-logo.svg Zaporizhia Викиҗыентыкта

Запорожье (укр. Запоріжжя, рус. Запорожье, элек Александровск исемен йөрткән) — Украинаның көньяк өлешендә урнашкан шәһәр, Запорожье өлкәсенең административ үзәге.

Халык саны — 741 717

Шәһәрдә урнашкан күп сәнәгый ширкәтләр һаваны пычраталар.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Запорожье Украинаның көньяк далалы өлешендә, Днепр елгасының ярларында, Киевтан 500 километр көньяк-көнчыгыштарак урнашкан.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Запорожье климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 12,2 16,2 23,4 31,4 35,9 36,5 39,0 40,2 35,0 35,0 20,9 15,0 40,2
Уртача максимум, °C −0,4 0,4 6,4 15,3 21,9 25,7 28,3 27,9 21,8 14,3 5,9 0,8 14,0
Уртача температура, °C −3,1 −2,9 2,2 9,9 16,2 20,1 22,5 21,8 16,1 9,4 2,5 −1,8 9,4
Уртача минимум, °C −5,7 −5,9 −1,5 4,9 10,5 14,6 16,7 15,7 10,9 5,2 −0,2 −4,3 5,1
Абсолют минимум, °C −29,3 −26,1 −25 −8,2 −2 5,0 8,2 3,9 −3 −8,9 −18,6 −26,2 −29,3
Явым-төшем нормасы, мм 42 35 36 36 43 62 46 39 36 35 44 44 498
Чыганак: Погода и климат

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1770 елда Александровская кирмәне буларак нигезләнгән. 1806 елда өяз шәһәре статусы бирелгән. 1920-1921 елларда губерна үзәге булып торган; 1921 елда шәһәргә Запорожье исеме кушылган.

1939 елдан Запорожье өлкәсе үзәге булып тора.

Бөек Ватан сугышы барышында (1941 елның 4 октябре) шәһәр алман-фашист гаскәрләре тарафыннан басып алына. 1943 елның 14 октябрендә азат ителгән.

Сәнәгать[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Запорожье Украинаның зур сәнәгый үзәге, шәһәрдә 280 артык ширкәт урнаша, шул исәптән авиация моторын җитештерү заводы «Мотор Сич», шул заводта җитештерелгән двигательләр Казан боралак заводында боралаклар җитештерү өчен кулланыла.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1959[17] 1970[18] 1979[19] 1989[20] 2001[21]
434 638 657 890 780 745 883 909 815 256

Эчке бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Запорожье районнары

Шәһәр 7 районга бүленә:

  1. Олександр районы
  2. Завод районы
  3. Коммуна районы
  4. Днепр районы
  5. Вознесенка районы
  6. Хортица районы
  7. Шевченко районы

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]