И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты

И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
И. Я. Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
Нигезләнү датасы	10 июнь 1930
Рәсми исем	Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования «Чувашский государственный педагогический университет им. И.Я. Яковлева»
Кыскача исем	ЧГПУ, ЧГПУ им. И.Я. Яковлева, Чувашский государственный педагогический университет им. И.Я. Яковлева һәм Университет Яковлева
... хөрмәтенә аталган	Иван Яковлев
Ректор	Игорь Кожанов[d]
Дәүләт	Россия
Административ-территориаль берәмлек	Чабаксар, Чабаксарның Ленин районы, Чабаксар шәһәр округы[d] һәм Чуашстан
Урам	Карл Маркс урамы[d]
Ана ширкәт	Россия Федерациясенең фән һәм югары белем министрлыгы
Бүләкләр
Мәдәни мирас һәйкәлләре исемлегенә керә	Россия мәдәни мирасы/Чуашстан/Чабаксар[d]
Мирас статусы	Төбәк әһәмиятендәге Россия мәдәни мирас объекты[d]
Адрес	428000, Россия Федерациясе, Чуашстан республикасы, Чабаксар шәһәре, Карл Маркс урамы, 38 йорт
Рәсми веб-сайт	chuvgpu.ru(рус.)
Ирешү	улица Карла Маркса, 38
Оешма хезмәткәрләре өчен төркем	Төркем:Чуаш дәүләт педагогика университеты укытучылары[d]

^[4]

Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты (рус. Чувашский государственный педагогический университет имени И. Я. Яковлева, ингл. Yakovlev Chuvash State Pedagogical University, чуаш. Чăваш патшалăх И. Я. Яковлев ячĕллĕ педагогика университечĕ) — Чуашстанның беренче милли югары уку йорты. Чабаксарда урнашкан.

Тарих

Университетка 1930 елда нигез салына, БҮБК карары ^[9] һәм РСФСР ХКШ карары буенча 1930 елның октябрендә Чуаш дәүләт педагогика институты (рус. Чувашский государственный педагогический институт) буларак ачыла^[10]^[11].
Республикада ачылган беренче югары уку йорты булып санала^[11].

Институт составында түбәндәге бүлекчәләр эшли: физика-техника; иҗтимагый-сәяси, чуаш теле һәм әдәбияты, рус теле һәм әдәбияты секцияләре булган иҗтимагый-әдәби; агрономия; химия-биология; мәктәпкәчә яшьтәге; сәяси-агарту; хезмәт; шулай ук әзерлек курслары һәм Чуаш педагогика эшче факультеты.

1934 елда бүлекчәләр факультетлар итеп үзгәртеп корыла: тарих, тел һәм әдәбият, табигать фәннәре, физика-математика факультетлары. Шул ук елны институтта 1952 елга хәтле эшләгән Укытучылар институты окштырыла.

1950-елларда ЧДПИда Осип Мандельштамның хатыны язучы һәм лингвист Надежда Яков кызы Мандельштам(рус.)татар. укыта.

РСФСР Министрлар Советы карары белән 1958 елда югары уку йортына чуаш педагог-мәгърифәтчесе Иван Яков улы Яковлев исеме бирелә ^[10].

1993 елдан биредә профессор Дюис Данил улы Ивлев(рус.)татар. (Чуашстанның механика фәнни мәктәбенә нигез салучы) эшләгән.

Университет бүген

Студентлар саны 5,5 мең кешедән артык. Университетта бакалавриатның 91 программасы, 4 специалитет программасы, 41 магистратура программасы буенча 10 факультетта югары һөнәри белем бирелә^[12]. Хәзерге вакытта аспирантурада 9 фән тармагының 25 белгечлеге буенча аспирантлар әзерләнә.

Уку йортында «Педвузовец» газетасы, ВАКның «Вестник ЧГПУ им. И. Я. Яковлева», "Вестник ЧГПУ им. И. Я. Яковлева: Серия «Механика предельного состояния» ^[13] фәнни журналлары нәшер ителә.

Университетның Россия мәгарифендәге югары урыны РФ мәгариф министрлыгының рейтинг бәяләмәләре белән раслана.

Гыйльми-тикшеренү институтлары

Россия мәгариф академиясе академигы Геннадий Никандр улы Волков исемендәге Этнопедагогика гыйльми-тикшеренү институты

Факультетлар

Физика-математика факультеты
Чит телләр факультеты
Чуаш һәм рус филологиясе факультеты (2017 елның июненнән)
Технология-икътисад факультеты
Тарих, идарә һәм хокук факультеты (2017 елның июненнән)
Сәнгать һәм музыка белеме факультеты
Табигать фәннәре белеме факультеты
Психология-педагогика факультеты
Мәктәпкәчә яшьтәге һәм коррекция педагогикасы һәм психологиясе факультеты
Физик тәрбия факультеты

Гомумуниверситет кафедралары

Педагогика, психология һәм фәлсәфә кафедрасы
Чит телләр кафедрасы
Физик тәрбия кафедрасы

Инфраструктура

Университетның бина һәм корылмалары Чабаксарның ике административ районында — Ленин һәм Мәскәү районнарында һәм Чуашстанның Чабаксар районында урнашкан.
Өч уку корпусы, ике тулай торак һәм уку-көнкүреш комплексы (ашханә) Чабаксарның Карл Маркс, Кооператив, Президент булвары урамнары һәм Ремспублика мәйданы белән чикләнгән кварталда урнашкан.
Тагын ике уку корпусы, бассейн (физик тәрбия-сәламәтләндерү комплексы), стадион һәм агробиостанция Пирогов, академик А. Н. Крылов, Зелёный һәм Радужный урамнары белән чикләнгән кварталда урнашкан, бер үк адреска ия — Пирогов ур., 25^[14].
Университетның калган корылмалары аерым урнашкан.

Уку корпуслары

Баш уку корпусы, төбәк әһәмиятендәге архитектура һәйкәле (1956)^[15] — кирпечтән төзелгән, дүрт катлы Ш-гә охшаган бина — Республика мәйданы ансамбленың әһәмитяле өлеше булып тора. Архитектор А. М. Крылов проекты буенча корылган (сталин архитектурасы үрнәге)^[16]. Әлеге корпуста ректорат, фәнни китапханә (уку залы белән), гыйльми бүлекчәләр, Этнопедагогика гыйльми-тикшеренү институты, физика-математика факультеты, чит телләр факультеты, студентлар һәм укытучыларның һөнәри берлекләре комитетлары, И. Я. Яковлев музее урнашкан^[17]; спорт һәм тантаналар заллары бар.
Адрес: К. Маркс урамы, 38.
Икенче уку корпусы (1971) — кирпечтән корылган алты катлы бина. Корпуста сәнгать һәм музыка белеме факультеты (элекке музыкаль-педагогика һәм сәнгать-графика факультетлары), ана даны музее урнашкан^[17]; имеется концертный (актовый) зал^[18].
Адрес: Президентс бульвары, 19.
Өченче уку корпусы (1988) — өч катлы кирпеч-панельдән корылган бина, эчке ишегалдысы бар, бер типтагы мәктәп проекты буенча төзелгән^[19], институтка Чуаш АССР хөкүмәте карары белән тапшырылган^[18]. Корпуста психология-педагогика факультеты, табигать фәннәре белеме факультеты, биология музее урнашкан^[17]; имеются спортивный и актовый залы, столовая.
Адрес: Пирогов урамы, 25.
Дүртенче уку корпусы (1988) — өч катлы кирпеч-панельдән корылган бина, балалар бакчаларының бер типтагы проекты буенча төзелгән, институтка 1998 елда тапшырылган. Корпуста мәктәпкәчә яшьтәге һәм коррекция педагогикасы һәм психологиясе факультеты урнашкан.
Адрес: Шумилов урамы, 18А.
Бишенче уку корпусы (2003) — биш-алты катлы кирпеч бина. Корпуста чуаш һәм рус филологиясе факультеты, технология-икътисад факультеты, тарих, идарә һәм хокук факультеты, уку-җитештерү остаханәсе, университет тарихы музее, Василий Филипп улы Каховский исемендәге археология-этнография музее ^[17]; спорт һәм тренажерлар заллары, 2 тегү цехы урнашкан^[18].
Адрес: Президент бульвары, 19А.
Алтынчы уку корпусы (2005) — өч катлы кирпеч бина. Корпуста физик тәрбия факультеты урнашкан; өч спорт залы, велосипед базасы бар^[18].
Адрес: Пирогов урамы, 25.

Шәхесләр

Ректорлар (директорлар)

июль 1930 — май 1931 — Ефрем Семён улы Чернов
1931—1935 — Тимофей Григорий улы Григорьев
февраль 1935 — февраль 1937 — Сергей Спиридон улы Кутяшов
апрель 1937 — июль 1937, август—ноябрь 1942 — директор в.в.б. Александра Анемподист кызы Кондакова
июль 1937 — август 1938, 1944—1950 — Варфоломей Тихон улы Харитонов
август 1938 — июль 1939 — Моисей Самуил улы Нейман
июль 1939 — сентябрь 1940 — Владимир Иван улы Широков ^[20]
сентябрь 1940 — сентябрь 1941 — директор в.б. Антонин Василий улы Хрусталёв ^[21]
сентябрь — октябрь 1941, февраль — ноябрь 1942 — директор в.б. Николай Иван улы Бокарев
октябрь 1941 — февраль 1942 — Ян Георгий улы Авотин
ноябрь 1942 — апрель 1943 — Григорий Петр улы Булатов ^[22]
апрель 1943 — март 1944 — Павел Иван улы Волощенко
март—август 1944 — директор в.б. Зином Михаил улы Миловидов
1950—1963 — Константин Евлампий улы Евлампьев ^[23]
1963 — 1983 — Анатолий Семён улы Марков
январь 1983 — апрель 1984 — Гурий Николай улы Ахмеев^[24]
1984 — 1999 — Георгий Сидор улы Сидоров ^[25]
1999 — 2011 — Георгий Николай улы Григорьев ^[26]
2011 — май 2016 — Борис Гурий улы Миронов
2016 елның 18 маеннан — ректор в.б. Владимир Николай улы Иванов ^[27]
2017 елның 30 июленнән — Владимир Николай улы Иванов.

Укытучылар

Шулай ук карагыз: Чуаш дәүләт педагогика университеты укытучылары.

Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара Викимәгълүмат белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы яңартка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.

яңарт | SPARQL |сурәтләр тап

Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы яңартка басыгыз.
Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!

башлау	тәмамлау	Исем	туу датасы	туу урыны	әлма-матер	һөнәр төре	үлем датасы	үлем урыны
1938	1941	Vladimir Vodyanitsky	1892-12-24	Красноһрад	Харьков университеты	биолог	1971-11-30	Акъяр
1941	1943	Абрам Іосіфавіч Лур’е	1895-12-21	Бабруйск	Тарас Шевченко исемендәге Киев милли университеты		1948-03-19
		Efrem Semjonovitsj Tsjernov	1898-05-10	Ядернә районы		сәясәтче	1965-04-29	Чабаксар
		Сергей Кутяшов	1899-07-03	Тоншерма		тарихчы	1944-08-22 1944-09-22	Латвия Совет Социалистик Республикасы
		Тимофей Григорьев	1903-03-01	Орабакасы	Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты	галим	1984-05-19	Чабаксар
	1945	Fjodor Makarevitsj Netsjay	1905-03-09	Дзяражычы	Ростов дәүләт педагогика университеты	галим	1990-12-17	Минск
		Харитонов, Варфоломей Тихонович	1905-03-20	Казан губернасы			1974-09-25	Чабаксар
		Михаил Макаров (1906)	1906-12-04 1906-11-21	Канаш районы	Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты	укытучы	1969-12-18	Чабаксар
1956	1966	Mikhail Sirotkin	1908-11-08 1908-11-21	Чабаксар районы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	әдәби тәнкыйтьче фольклорчы	1970-12-20	Чабаксар
		Владимир Алатырцев	1908-10-30 1908-10-17	Алатыр өязе	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	язучы шагыйрь тәрҗемәче журналист	1964-10-30	Рига
		Иван Олигер	1909-09-08	Түбән Новгород	Санкт-Петербург дәүләт университеты	галим	2012-04-08	Чабаксар
		Nikolay Prokofyev	1909-12-06	Boldyrikha	В. П. Потёмкин исемендәге Мәскәү шәһәр педагогия институты	әдәбият белгече университет профессоры	1995-05-22	Мәскәү
		Nikolai Ovchinnikov	1918-10-14	Мария Посады районы	И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты	рәссам сынлы сәнгать эшлеклесе сәнгатькәр	2004-02-18	Чабаксар
		Eduard Nitoburg	1918-12-28 1919-01-09	Владикавказ	Мирза Олугбәк исемендәге Үзбәкстан милли университеты	галим	2008-12-27
		David Pikus	1918-09-05	No/unknown value	Михаил Васильевич Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты	математик	1990	Чабаксар
		Канюкова Александра Семеновна	1919-02-21	Ходяково	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	филолог	2008-10-01	Чабаксар
		Fyodor Vasilyev	1920-10-04	Чуаш айрат өлкәсе		композитор дирижёр музыка педагогы	2000-05-23	Чабаксар
		Петр Денисов	1928-08-28	Батыр районы	Казан (Идел буе) федераль университеты	галим	2014-04-24	Россия
		Revel Fjodorovitsj Fjodorov	1929-12-29	Ормар районы	Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты	рәссам	2022-10-30
		Ardalion Ignatyev	1930-12-22 1930-11-24	Яңа Тойдеряково	П. Ф. Лесгафт исемендәге Милли дәүләт физик тәрбия, спорт һәм сәламәтлек университеты	эспринтир җиңел атлет	1998-10-24	Чабаксар
		Arkady Ulangin	1930-02-04	Татмыш-Югелево	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	тренер	1993-05-22	Чабаксар
		Anatoliĭ Mittov	1932-12-13	Канаш районы	И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты	рәссам	1971-10-31	Чабаксар
1963	1979	Vladimir Petroviç Avramenka	1932-11-14	Fedorivka	Kharkiv State School of Art И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург сынлы сәнгать, скульптура һәм архитектура институты	рәссам университет профессоры	2016-09-11	Кривой Рог
		Stepan Stepanovitsj Golovatiy	1935-07-25	Красный Яр	Харкау дәүләт дизайн һәм сынлы сәнгать институты Харьков дәүләт дизайн һәм сәнгать академиясе	рәссам университет профессоры
		Praski Vitti	1936-09-17	Алгазино	Cheboksary Art School А. Л. Штиглиц исемендәге Санкт-Петербург дәүләт сәнәгый һәм сәнгати дизайн академиясе	рәссам	2026-01-30	Чабаксар
		Аксар Сантар	1938-11-28	Батыр районы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	шагыйрь әдәби тәнкыйтьче прозачы тәрҗемәче язучы
		Виталий Станьял	1940-01-01	Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	язучы
		Анатолий Канюка	1940-11-18	Черниговка	Ерак Көнчыгыш дәүләт сәнгать институты	җырчы музыка педагогы
		Igor Timofeev	1940-05-19	Чабаксар	Вятка дәүләт университеты	галим
		Павлов, Иван Владимирович	1940-10-13	Чабаксар районы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
		Скворцов, Викентий Григорьевич	1941-10-28	Ендоба	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	галим	2014-05-04	Чабаксар
		Galina Kuzmina	1948-02-02	Татарстан	МДУның фәлсәфә факультеты	педагог
		Vladimir Krasnov	1948-10-17	Комсомол Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	тренер
		Галина Петровна Чернова	1952-02-17	Климово	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	сәясәтче
		Lev Yefimov	1953-12-03	Әлек районы	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	язучы
		Gennady Tafayev	1953-11-27	Зур Акхуҗа	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	галим	2026-04-12
		Миронов Борис Гурьевич	1960-12-01	Яншык-Нарваш	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	галим
		Gennady Kozlov	1962-07-16	Янтык районы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	рәссам
		Leonid Yegorov	1962-03-24	Чабаксар		энтомолог тикшеренүче
		Dmitry Vorobyev	1979-06-24	Канаш	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	шагыйрь
2005-09-01		Dimitri Dimitriev				тикшеренүче

Автоматик рәвештә яңартылучы исемлек азагы.

Тәмамлаучылар

Шулай ук карагыз: Төркем:Чуаш дәүләт педагогика университетын тәмамлаучылар.

Түбәндәге төзмә кешеләр һәм роботлар аңларлык күп телле халыкара Викимәгълүмат белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагы яңартка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.

яңарт | SPARQL |сурәтләр тап

Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы яңартка басыгыз.
Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!

тәмамлау	Исем	туу датасы	туу урыны	һөнәр төре	эш урыны	үлем датасы	үлем урыны
	Наум Урхи	1891-11-22 1891-12-04	Ядернә өязе	язучы		1984-09-01	Чабаксар
	Мария Ухсай	1908-01-25 1908-01-12	Карач	язучы прозачы драматург тәрҗемәче язучы-новеллист		1969-09-25	Карач
1934	Mikhail Sirotkin	1908-11-08 1908-11-21	Чабаксар районы	әдәби тәнкыйтьче фольклорчы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	1970-12-20	Чабаксар
	Владимир Алатырцев	1908-10-30 1908-10-17	Алатыр өязе	язучы шагыйрь тәрҗемәче журналист	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	1964-10-30	Рига
	Катра Мишши	1911-11-06	Казан губернасы	язучы		1944-03-06	Украина
	Николаев Яков Николаевич	1911	Чабаксар өязе			1943	Лүблин воеводалыгы
	Александр Алга	1913-11-27	Күшки-Яңа Тимбай	шагыйрь драматург тәрҗемәче тәнкыйтьче язучы	Ялав (журнал)	1977-06-15	Чабаксар
	Метри Кибек	1913-09-15	Тимерчекасы	язучы		1991-03-03	Мәскәү
	Терентьев, Александр Иванович	1913-12-04 1913-11-21	Түбән Новгород	язучы журналист building contractor публицист өлкәне өйрәнүче төзелеш regiografo local historical society		2005-12-18	Чабаксар
	Илпек Микулай	1915-05-19	Шомырша районы	тәрҗемәче язучы		1981-04-12	Чабаксар
	Василий Каховский	1915-12-20	Әтнәш	галим	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	1993-08-24	Чабаксар
	Николай Дедушкин	1915-03-28	Буа районы	язучы		1995-12-31	Чабаксар
	Aleksandr Kochetov	1919-03-08	Алатыр	офицер		1994-01-31	Чабаксар
	Сергей Мерчен	1919	Синьял-Яуши	язучы шагыйрь
	Канюкова Александра Семеновна	1919-02-21	Ходяково	филолог	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	2008-10-01	Чабаксар
	Ivan Tenyushev	1923-01-19	Алманчы	галим	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	2016-02-14	Чабаксар
	Valentina Alekseevna Mineeva	1924-12-30	Епрәч	журналист		2010-04-24 2010-04-25	Чабаксар
	Мешаков Илья Григорьевич	1924-08-10	Муркаш районы			1971-10-12	Муркаш районы
	Vasily Dimitriev	1924-01-11	Чуел районы	археолог тарихчы	Чуаш дәүләт һуманитар фәннәр институты И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	2013-01-08	Россия
1949	Yurgen Sokolnikov	1925-01-30	Ядернә	укытучы		2007-06-01	Мәскәү
	Gennady Volkov	1927-10-31	Ялчык районы	язучы	Россия мәгариф академиясе	2010-12-27	Чабаксар
	Александр Галкин	1928-02-12	Әлек районы	шагыйрь тәрҗемәче мөхәррир язучы		2002-04-09	Чабаксар
	Arkady Malov	1928-04-26	Әлек районы	шагыйрь тәрҗемәче мөхәррир		1995-04-25	Чабаксар
	Tamara Alekseevna Anisova	1929-04-20	Муркаш районы	укытучы дәүләт эшлеклесе		2001-11-05	Муркаш
	Хаймулин Юсим Николаевич	1929-11-12	Чабаксар	математик		2020-02-05	Чабаксар
	Arkady Ulangin	1930-02-04	Татмыш-Югелево	тренер	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	1993-05-22	Чабаксар
	Анатолий Марков	1930-02-15	Әлек районы	дәүләт эшлеклесе	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	2023-11-10
	Никита Ларионов	1932-02-07	Кармалы (Әлек районы)	шагыйрь прозачы язучы-новеллист		2014-09-21	Әлек
	Казанов Аркадий Петрович	1932-08-27	Ормар районы	язучы		2013-02-21	Чабаксар
	Александр Петров	1933-12-13	Муркаш районы	сәясәтче
	Юхма Мишши	1936-04-10	Согыт	драматург балалар язучысы шагыйрь тәрҗемәче язучы язучы-новеллист
	Михаил Козлов	1936-04-12	Асан	энтомолог	Россия ФА Зоология институты	2006-09-11	Санкт-Петербург
	Аркадий Айдак	1937-06-07	Ядернә районы Чуашстан			2012-09-09	Чабаксар
	Анатолий Кипеч	1937-08-10	Канаш районы	шагыйрь	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты
	Leonid Aleksandrovitsj Lenskiy	1937-01-18	Зур Тиуши	физик университет профессоры	Чебоксарский хлопчатобумажный комбинат Чуаш дәүләт авыл хуҗалыгы академиясе Климент Аркадьевич Тимирязев исемендәге Мәскәү авыл хуҗалыгы академиясе В. П. Горячкин исемендәге Мәскәү дәүләт авыл хуҗалыгы инженерлары университеты	2009-08-26	Troitse-Seltso
	Viktor Pegov	1938-11-06	Урыс Юрмаш	рәссам		2018-10-22	Уфа
	Аксар Сантар	1938-11-28	Батыр районы	шагыйрь әдәби тәнкыйтьче прозачы тәрҗемәче язучы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Геннадий Юмарт	1938-05-05	Красноармейски районы	тәрҗемәче	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	2020-01-12	Чабаксар
	Семёнов, Демьян Филиппович	1938-07-10	Ядернә районы			2016-06-25	Чабаксар
	Georgy Alekseyev	1939-02-27	Починок-Быбыть	рәссам
	Виталий Станьял	1940-01-01	Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы	язучы	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Владимиров Клементий Владимирович	1940-03-14	Нимичкасы			2016-01-07	Чабаксар
	Нина Зобова	1940-01-01	Неверово			1993-04-09	Казан
	Павлов, Иван Владимирович	1940-10-13	Чабаксар районы		Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Скворцов, Викентий Григорьевич	1941-10-28	Ендоба	галим	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты	2014-05-04	Чабаксар
	Анисса Павловна Алексеева	1941-09-16	Тигашево	телбелгеч доцент
	Федоров Георгий Иосифович	1942-02-10	Шөмерле районы	галим	Чуаш дәүләт һуманитар фәннәр институты И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты	2015-12-09	Чабаксар
	Григорий Эйдинов (1946)	1946-12-22	Казан	иллюстратор рәссам
	Григорян, Миша Гришович	1946-12-03	Гөмре
	Aleksandr Michaylovitsj Boednikov	1947-11-08	Пилнә районы	язучы шагыйрь рәссам		2025-12-02	Шөмерле
	Maurice Yaklashkin	1947-08-04	Янтык районы	дирижёр хор дирижёры	И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университеты
	Валерий Ярды	1948-01-18	Шөмерле районы	вилаузышчы		1994-08-01	Чабаксар
	Vladimir Krasnov	1948-10-17	Комсомол Чуаш Автономияле Совет Социалистик Республикасы	тренер	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Vladimir Slushkin	1948-10-03 1948-03-03	Ужур	җиңел атлетика тренеры
	Viktor Semyonov	1949-06-28	Зур Выла	спорт йөрешчесе
1971	Diana Vladimirovna Abasheva	1950-09-27	Чабаксар	тарихчы фольклорчы
	Ivan Tikhonov	1950-05-01 1950-03-01	Сабанчы	спорт йөрешчесе
	Vladimir Grishayev	1951-03-04	Сызран	рәссам		1999-06-06	Чабаксар
	Рәшит Гаимов	1951-01-16	Казан	рәссам мөгаллим	Казан милли тикшеренү технология университеты Василий Иванович Суриков исемендәге Мәскәү дәүләт академия сәнгать институты
	Галина Петровна Чернова	1952-02-17	Климово	сәясәтче	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Anatoly Danilov	1954-10-07	Тоганаши	рәссам укытучы
	Galina Nikolayeva	1954-04-07	Кызыл Октябрь	сәясәтче дәүләт эшлеклесе	Федерация Советы
	Nikolay Grigoryev	1954-09-23	Яңа Тойдеряково	җиңел атлет җиңел атлетика тренеры
	Roza Underova	1955-02-26	Мария Посады районы	спортчы
	Aleksandr Gusev	1955-01-09	Чабаксар	галим
	Venyamin Nikolayev	1958-10-07	Челкас (Әлек районы)	спорт йөрешчесе
	Aleksandra Grigoryeva	1960-03-19	Батыр районы	спорт йөрешчесе
	Миронов Борис Гурьевич	1960-12-01	Яншык-Нарваш	галим	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Gennady Kozlov	1962-07-16	Янтык районы	рәссам	Иван Яковлевич Яковлев исемендәге Чуаш дәүләт педагогика университеты
	Igor Ulangin	1962-03-27	Чабаксар	рәссам
	Елена Сорчайкина	1962-05-28		рәссам
	Nikolay Chameyev	1962-01-04	Иске Чокалы	җиңел атлет
	Венер Усманов	1963	Бакча	рәссам-график	Татарстан Фәннәр академиясенең Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты Мирасханә
	Irina Soldatova	1965-02-23	Чабаксар	җәядән атучы		2002-02-17	Чабаксар
	Olimpiada Ivanova	1970-08-26	Мунсют	җиңел атлет
1991	Vladimir Petrovitch Timofeïev	1970-02-06	Чагаси	спортчы тренер
	Valentina Andreeva	1971-12-21	Чабаксар	дәүләт эшлеклесе
	Marina Mikhailova	1972-09-13	Чабаксар	физик
	Сильвия Скворцова	1974-11-16	Коршанга-Шигали	җиңел атлет
	Olga Vasilyeva	1974-03-13	Мунсют	футболчы футбол тренеры
	Aleksandr Skvortsov	1974-10-30	Икенче Ялдры	җиңел атлет
	Irina Kalentieva	1977-11-10	Норваш-Шигали	вилаузышчы
	Sergei Gennadjewitsch Baschkirow	1977-12-30 1977-12-20	Чабаксар	биатлонист biathlon coach
	Sergey Yemelyanov	1978-11-24 1978-02-24	Первомайское (Батыр районы)	җиңел атлет
	Pyotr Trofimov	1983-12-18 1983-11-29	Изедеркино	спорт йөрешчесе
	Yevgeny N. Stepanov	1983-08-18	Чабаксар	икыскурия йөртүче журналист
	Фоминых Светлана Олеговна	1984-02-11		scholar
	Dauren Kurugliev	1992-07-12	Дәрбәнт	көрәшче
2006	Elena Shimanskaya			университет профессоры	University of Oklahoma Көнбатыш Вирҗиния үнивирситите University of Nevada, Reno

Автоматик рәвештә яңартылучы исемлек азагы.

Искәрмәләр

1 2 3 4 5 6 https://chuvgpu.ru/sveden/common/
↑ https://chuvgpu.ru/sveden/managers/
↑ Digital Science GRID Release 2017-05-22 — 2017-05-22 — 2017. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286
https://wikidata.org/wiki/Track:Q30141628https://wikidata.org/wiki/Track:Q30338362
1 2 https://ru-monuments.toolforge.org/wikivoyage.php?id=2100289000
↑ Юридик шәхесләрнең бердәм дәүләт реестры
https://wikidata.org/wiki/Track:Q27890430https://wikidata.org/wiki/Track:P7011
↑ Постановление Совета Министров Чувашской АССР № 299 от 23.10.1990
↑ Дуров П. VK — 2006.
https://wikidata.org/wiki/Track:P9694https://wikidata.org/wiki/Track:Q149067https://wikidata.org/wiki/Track:Q116933https://wikidata.org/wiki/Track:P3185
↑ https://edu-inform.ru/che/university/chgpu/
↑ Протокол №52 2020 елның 12 июль көнендә архивланган заседания президиума Всероссийского центрального исполнительного комитета XIV созыва от 10 июня 1930 г. // Государственный исторический архив Чувашской Республики. Ф. Р-202. Оп. 3. Д. 37. Л. 374–380.
1 2 Краснов Н. Г., Харитонов М. Г.. Чувашский государственный педагогический университет им. И. Я. Яковлева. Электронная Чувашская энциклопедия.
1 2 Максимова О.Г., Смирнов Ю.П.. Высшее профессиональное образование. Электронная Чувашская энциклопедия.
↑ информация.(үле сылтама) // Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева
↑ Вестник Чувашского государственного педагогического университета им. И. Я. Яковлева. Серия: Механика предельного состояния
↑ Структура университета. әлеге чыганактан 2016-09-01 архивланган. //Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева
↑ Здание Чувашского государственного педагогического института им. И. Я. Яковлева. Регистрационный номер 211410087110005 2016 елның 11 сентябрь көнендә архивланган // Единый государственный реестр объектов культурного наследия (памятников истории и культуры) народов Российской Федерации
↑ Муратов Н. И. Здание Чувашского государственного педагогического университета им. И. Я. Яковлева // Электронная Чувашская энциклопедия
1 2 3 4 Музеи ЧГПУ 2016 елның 10 сентябрь көнендә архивланган // Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева
1 2 3 4 Материально-техническая база ЧГПУ им. И. Я. Яковлева 2016 елның 21 август көнендә архивланган // Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева
↑ Рекомендации по проектированию нового поколения блоков-пристроек к существующим зданиям общеобразовательных школ, 2004 2020 елның 12 декабрь көнендә архивланган // База нормативной документации: www.complexdoc.ru
↑ Калинин А.И. Владимир Иванович Широков // Нижегородский университет : газета. — 2005. — № 12 (2037).
↑ Фёдоров Ф. Ф.. Хрусталёв Антонин Васильевич.
↑ Булатов Григорий Петрович. әлеге чыганактан 2018-01-17 архивланган.
↑ Фёдоров Ф. Ф. Евлампьев Константин Евлампьевич // Электронная Чувашская энциклопедия
↑ Яковлев Г.А., Сергеев Т.С.. Ахмеев Гурий Николаевич.
↑ Сергеев Т. С. Сидоров Георгий Сидорович // Электронная Чувашская энциклопедия
↑ Максимова О. Г. Григорьев Георгий Николаевич // Электронная Чувашская энциклопедия
↑ Бойко С. С. Иванов Владимир Николаевич // Электронная Чувашская энциклопедия

Сылтамалар

ЧДПУ рәсми сайты 2012 елның 31 октябрь көнендә архивланган (рус.)

Шулай ук карагыз

	Мәгариф порталы
	Россия Федерациясе порталы

Россия югары уку йортлары исемлеге

Бу мәкалә Татар Википедиясенең яхшы мәкаләләр рәтенә керә.

[_d2b938db88319db8-1] 1 2 3 4 5 6 https://chuvgpu.ru/sveden/common/

[_d3c41273314b3cd0-2] ttps://chuvgpu.ru/sveden/managers/

[_4e5b8919057ee66e-3] Digital Science GRID Release 2017-05-22 — 2017-05-22 — 2017. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.5032286
https://wikidata.org/wiki/Track:Q30141628https://wikidata.org/wiki/Track:Q30338362

[_a6c339f8fc52aa40-4] 1 2 https://ru-monuments.toolforge.org/wikivoyage.php?id=2100289000

[_513dfb30d5840436-5] Юридик шәхесләрнең бердәм дәүләт реестры
https://wikidata.org/wiki/Track:Q27890430https://wikidata.org/wiki/Track:P7011

[_39732a1d9efa726b-6] Постановление Совета Министров Чувашской АССР № 299 от 23.10.1990

[_1119eff095b9c1f3-7] Дуров П. VK — 2006.
https://wikidata.org/wiki/Track:P9694https://wikidata.org/wiki/Track:Q149067https://wikidata.org/wiki/Track:Q116933https://wikidata.org/wiki/Track:P3185

[_5542d3be5bc496dc-8] ttps://edu-inform.ru/che/university/chgpu/

[9] Протокол №52 2020 елның 12 июль көнендә архивланган заседания президиума Всероссийского центрального исполнительного комитета XIV созыва от 10 июня 1930 г. // Государственный исторический архив Чувашской Республики. Ф. Р-202. Оп. 3. Д. 37. Л. 374–380.

[энц-10] 1 2 Краснов Н. Г., Харитонов М. Г.. Чувашский государственный педагогический университет им. И. Я. Яковлева. Электронная Чувашская энциклопедия.

[ВПО-11] 1 2 Максимова О.Г., Смирнов Ю.П.. Высшее профессиональное образование. Электронная Чувашская энциклопедия.

[12] информация.(үле сылтама) // Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева

[13] Вестник Чувашского государственного педагогического университета им. И. Я. Яковлева. Серия: Механика предельного состояния

[структура-14] Структура университета. әлеге чыганактан 2016-09-01 архивланган. //Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева

[15] Здание Чувашского государственного педагогического института им. И. Я. Яковлева. Регистрационный номер 211410087110005 2016 елның 11 сентябрь көнендә архивланган // Единый государственный реестр объектов культурного наследия (памятников истории и культуры) народов Российской Федерации

[16] Муратов Н. И. Здание Чувашского государственного педагогического университета им. И. Я. Яковлева // Электронная Чувашская энциклопедия

[музеи-17] 1 2 3 4 Музеи ЧГПУ 2016 елның 10 сентябрь көнендә архивланган // Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева

[база-18] 1 2 3 4 Материально-техническая база ЧГПУ им. И. Я. Яковлева 2016 елның 21 август көнендә архивланган // Сайт ЧГПУ им. И. Я. Яковлева

[19] Рекомендации по проектированию нового поколения блоков-пристроек к существующим зданиям общеобразовательных школ, 2004 2020 елның 12 декабрь көнендә архивланган // База нормативной документации: www.complexdoc.ru

[20] Калинин А.И. Владимир Иванович Широков // Нижегородский университет : газета. — 2005. — № 12 (2037).

[21] Фёдоров Ф. Ф.. Хрусталёв Антонин Васильевич.

[22] Булатов Григорий Петрович. әлеге чыганактан 2018-01-17 архивланган.

[23] Фёдоров Ф. Ф. Евлампьев Константин Евлампьевич // Электронная Чувашская энциклопедия

[24] Яковлев Г.А., Сергеев Т.С.. Ахмеев Гурий Николаевич.

[25] Сергеев Т. С. Сидоров Георгий Сидорович // Электронная Чувашская энциклопедия

[26] Максимова О. Г. Григорьев Георгий Николаевич // Электронная Чувашская энциклопедия

[27] Бойко С. С. Иванов Владимир Николаевич // Электронная Чувашская энциклопедия

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

Социаль челтәрләрдә	VK · VK · Telegram
Норматив контроль	ISNI: 0000000088750068

к б ү Бу теманың Татнет ресурсларында яктыртылуы
Мәгълүмат агентлыклары	«Tatar-inform.tatar» сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Татарстан ММЧлары	«Безнең гәҗит» сайтындагы мәкаләләр җыентыгы. «Ватаным Татарстан» газетасы сайтындагы мәкаләләр җыентыгы. Интертат сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Мәдәни Җомга» газетасы сайтындагы мәкаләләр җыентыгы. «Сөембикә» журналы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Татарстан» телерадиокампаниясе сайтында татарча материаллар исемлеге. «Татарстан — Яңа Гасыр» телерадиокомпаниясе сайтындагы татарча мәкаләләр исемлеге.
Татар телле Россия күләм ММЧлары	Федераль һәм халыкара дәрәҗә көн тәртибен яктыртып торучы ресурслар бар микән?
Татар телле чит ил ММЧлары	Азатлык радиосы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. TRT-TATAR радиосы сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Татарстанның муниципаль татар телле ММЧлары	«Әлмәт таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Бөгелмә авазы» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Заман сулышы» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Кайбыч таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Минзәлә» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Мөслим-информ» сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Саба таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. Түбән Каманың «Туган як» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Шәһри Казан» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Шәһри Чаллы» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Татар телле Россия төбәк ММЧлары	«Авыл таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Кызыл таң» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Тәтешле хәбәрләре» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Тематик ресурслар	«Белем.РУ» сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Бөтендөнья татар конгрессы» сайтындагы татарча мәкаләләр исемлеге. «Гыйлем.tatar» порталындагы материалларда очравы. «Матбугат.ру» сайтындагы материалларда очравы. «Сәләт» сайтындагы язмаларда очравы. «Tatarica энциклопедияcе» сайтындагы татарча мәкаләләр исемлеге. «Татарстан китап нәшрияты» сайтындагы материалларда очравы.