Клайпеда

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Клайпеда latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.

Клайпеда
Klaipeda City Flag.svg
Klaipeda City Arms.svg
Ил Литва
Регион Клайпеда өязе
Район Клайпеда районы
Координатлар 55°42'27"N, 21°8'34"E
Башлык Vytautas Grubliauskas[d]
Беренче телгә алу 1252
Мәйдан 98 км²
Климат уртача
Халык саны 162 360 кеше
Сәгать кушагы UTC+2
Телефон коды (+370) 46
почта индекслары 91001, 92001, 91007,
93001, 92011, 92015,
94001, 93007, 92007,
95001, 94007, 95006
Рәсми сайт klaipeda.lt/klaipeda/index.jsp
Кардәш шәһәрләр Маннһейм[1], Лиепая[2][3], Дебрецен[4], Кудзи[d][5], Карлскруна[d][6][7], Лүбек[8], Кливленд[9], Череповец, Гдынә[10][11], Көге[d], Калининград[12], Котка[d][13][14], Норт-Тайнсайд[d][15], Могилёв[16], Шчечин[17], Лейпциг, Әдис[18], Чиңдау, Мерида һәм Засниц[d][19][20]

Кла́йпеда (литв. Klaipėda , алман. Memel) — Литваның халык саны буенча өченче шәһәр, Клайпеда өязе һәм Клайпеда районының административ үзәге; Литваның иң эре порты.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Клайпеда Литваның көнбатышында, Балтыйк диңгезе ярында урнашкан.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Уртача еллык температура — +7,8 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 4,5 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 81%
Клайпеда климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 9,5 15,4 18,6 26,6 30,4 32,7 33,5 32,7 30,4 22,1 15,4 11,5 33,5
Уртача максимум, °C 0,9 0,9 4,1 10,1 15,7 18,3 21,3 21,4 17,0 11,7 5,9 2,4 10,8
Уртача температура, °C −1,2 −1,3 1,3 6,1 11,3 14,5 17,8 17,7 13,6 9,0 3,9 0,4 7,8
Уртача минимум, °C −3,4 −3,6 −1,1 2,8 7,4 11,2 14,3 14,4 10,3 6,3 1,6 −1,6 4,9
Абсолют минимум, °C −32 −33,4 −22,8 −12,8 −5,2 −2,8 5,2 2,9 −3,3 −7,5 −14,6 −24,1 −33,4
Явым-төшем нормасы, мм 64 41 45 35 38 66 69 86 79 98 98 74 792
Чыганак: Погода и климат

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Клайпеда, XX гасыр башы

Клайпеда 1252 елда Ливония ордены рыцарьлары тарафыннан Мемель исеме астында нигезлнгән. 1384 елда Тевтон ордены составына күчкән.

15251618 елларда — Пруссия һерцоглыгы, 1618—1629 елларда Бранденбург-Пруссия, 1629—35 елларда — Швеция, 1701 елданПруссия корольлеге составында булган.

1871 елдан барлыкка килгән Алман империясенең иң төньяк шәһәре булып тораган.

Версаль килешүе буенча, 1919 елда Клайпеда Антанта протектораты астында кала. 1923 елда Литва тарафыннан басып алына. 1939 елда Өченче рейх Литвага Клайпеданы кайтару таләбе белән ультиматум куйган; Литва шул ультиматумны кабул итәргә мәҗбүр булган.

1945 елның 28 гыйнварында Кызыл Армия тарафыннан алына; шәһәр ССРБның Литва ССРы составына кертелә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1959[21] 1970[22] 1979[23] 1989[24] 2001[25] 2011[26]
89 923 140 012 175 834 204 248 192 954 162 360

Милли состав (2011): литвалылар — 73,9%, урыслар — 19,6%, украиннар — 1,9%, белоруслар — 1,7%.

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/manheimas-mannheim-vokietija/3516
  2. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/liepoja-liepaja-latvija/3514
  3. https://www.liepaja.lv/sadraudzibas-pilsetas/
  4. http://portal.debrecen.hu/varosunk/testvervarosok/klaipeda_testvervarosok.html
  5. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/kudzi-kuji-japonija/3513
  6. https://www.karlskrona.se/kommun-och-politik/sa-arbetar-vi-med/internationellt-arbete/vanorter-och-natverk/
  7. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/karlskrona-svedija/3510
  8. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/liubekas-lbeck-vokietija/3515
  9. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/klyvlendas-cleveland-jav/3511
  10. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/gdyne-gdynia-lenkija/3508
  11. https://www.gdynia.pl/bip/miasta-siostrzane,1760/klajpeda,341503
  12. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/kaliningradas-rusija/3509
  13. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/kotka-suomija/3512
  14. http://www.kotka.fi/tietoa_kotkasta/kansainvalinen_toiminta
  15. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/siaures-tainsaidas-north-tyneside-jungtine-karalyste/3521
  16. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/mogiliovas-baltarusija/3517
  17. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/scecinas-lenkija/3520
  18. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/odesa-ukraina/3518
  19. https://www.klaipeda.lt/lt/meras/miestai-partneriai/riugenas-zasnicas-vokietija/3519
  20. https://www.sassnitz.de/seite/204148/klaip%C3%A9da.html
  21. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  22. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  23. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  24. http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  25. http://web.stat.gov.lt/uploads/docs/Urban_areas_population_ethnicity_2001.xls
  26. http://web.stat.gov.lt/uploads/docs/Population_by_locality.xls