Мәскәү метрополитены

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Мәскәү метрополитены latin yazuında])
Мәскәү метрополитены
Логотип
Сурәт
Нигезләнү датасы 1935
Рәсми исем Московский метрополитен
... хөрмәтенә аталган Владимир Ленин
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Административ-территориаль берәмлек Мәскәү
Әгъзалык Community of Metros Benchmarking Group[d]
Моның хуҗасы Мәскәү үзәк боҗрасы
Бүләкләр
Ленин ордены Хезмәт Кызыл Байрак ордены
Хезмәтләндерүче зат Мәскәү метрополитены (оешма)[d]
Рәсми ачылу датасы 15 май 1935
Эзәк киңлеге рус эзәге[d]
Пассажир әйләнеше 2 442 400 000 ± 50 000[1][1] һәм 2 560 700 000[2]
Көндәлек кулланучылар саны 177 000[3], 2 836 000[3], 6 334 000[3], 1 000 000[4], 279 000[4], 1 500 000[4], 3 000 000[4], 4 500 000[4], 7 500 000[4] һәм 8 000 000[4]
Плата 55 ₽
Озынлык 360 km
Рәсми веб-сайт mosmetro.ru(рус.)
Подробная карта
Коллаж
KML файл Template:Attached KML/Moscow Metro[d]
Хәләте кулланылышта[d]
Социаль медиаларда күзәтүчеләре 65 225
Commons-logo.svg Мәскәү метрополитены Викиҗыентыкта

Мәскәү метрополитеныМәскәү шәһәрендәге метрополитен сызыклары җыелмасы.[5]

1935 елның 15 маенда беренче сызыгы ачылган. Мәскәү метрополитенында 12 сызык бар. Гомуми озынлыгы 338,9 км, 197 станция бар.

Пассажир әйләнеше -6,54 млн кеше/көндә (2011), 2,388 млрд кеше/елда.

Мәскәү метросы БДБ илләреннән иң зур метрополитены.

Мәскәүдә, Мәскәү өлкәсендә (Красногорск, Реутов, Котельники шәһәрләрендә) урнашкан. Киләчәктә берничә яңа сызык төзүен фаразлана.

Мәскәү метрополитенының төзелешендә Казан метро-төзүчеләре 2011 елдан да катнашалар. Казанның "Алтынчәч" метро-төзелеше үтү комплексы Мәскәү метросы төзелешендә эшли.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Метро 1935-2019 динамик схемасы

1931 елның 15 июнендә ВКП(б) Үзәк комитеты Пленумында партиянең Мәскәү шәһәр комитетының беренче секретаре Лазар Каганович докладыннан соң Мәскәү метрополитенын төзү турында Карар кабул ителә. Шуңа да карамастан, Каганович үзе шәһәр яны юнәлешләрен электрлаштыруда транспорт проблемасын хәл итүне һәм аларны Мәскәүдә куллануны күрде, әмма И.В. Сталинга буйсынырга тиеш иде. Шуңа да карамастан, асылда, әлеге планнарның гамәлгә ашырылуын хәзерге заманда МЦД рәвешендә күзәтергә мөмкин.

1933 елда метрополитенның беренче чираты техник проектын раслыйлар, шул ук вакытта Метрострой тресты төп төзелеш эшләрен башлый.

1935 елның 4 февралендә беренче сынау поезды уза, ә 1935 елның 6 февралендә Мәскәү метрополитенын файдалануга тапшыралар. Партия һәм хөкүмәт җитәкчеләре белән электр поезды машинисты Николай Алексеевич Крейцберг, элек Мәскәүдә беренче троллейбусларны эшләтеп җибәрүдә катнашкан гражданнар сугышы ветераны (1936 елда НКВД органнары тарафыннан халык дошманы буларак кулга алынган). Гади мәскәүлеләр өчен метрополитен 1935 елның 15 маенда ачылды.

1941 елның 15 октябрендә Л.М. Каганович Мәскәү метрополитенын ябарга, 3 сәгать эчендә стратегик мөһим объект буларак аны юк итү буенча тәкъдимнәр әзерләргә кушты. Метроны юк итү, калган вагоннарны һәм җиһазларны чыгару күздә тотыла. 1941 елның 16 октябрендә, Мәскәүдә паника көнендә, метрополитен беренче тапкыр ачылмады. Бу Мәскәү метросы тарихында бердәнбер тапкыр булмаган. Ләкин моның нәрсәгә китергәнен күреп, Дәүләт оборона комитеты мондый карарны дөрес түгел дип тапты — берничә сәгатьтән соң метроны юк итү боерыгы юкка чыгарылды.

1950 еллар ахырында һәм 1960 елларда боҗра сызыгы белән генә тоташкан радиуслар концепциясе үсә: 1958 елда Рижский радиусы, 1962 елда — Калужский, 1966 елда — Ждановский, 1972 елда — Краснопресненский ачыла.

ССРБның соңгы елларында Люблин линиясе төзелеше башланды.

Сызыклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Русча[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]


Мәскәү метрополитены сызыклары
1 Сокольники 2 Мәскәү елгасы аръягы 3 Арбат-Покровка 4 Фили
5 Боҗра 6 Калуга-Рига 7 Таганка-Кызыл Пресня 8 Калинин-Солнцево
9 Серпухов-Тимирязев 10 Люблино-Дмитров 11 Зур боҗра 12 Бутово
13 Монорельс 14 Мәскәү үзәк боҗрасы 15 Некрасовка