Суфичылык

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Istanbul, Hagia Sophia, Allah.jpg
Бу мәкалә Ислам турында
Исламның 5 баганасы
ШәһадәтНамазЗәкятУразаХаҗ
Кодси шәһәрләр
МәккәМәдинәКодүс
Шәхесләр
МөхәммәдӘбү БәкерГали
ГосманГомәр
Бәйрәмнәр
Һиҗри Яңа елИслам тәкъвиме
Ураза бәйрәме
КорбанГашура
Биналар
МәчетМанара
МихрабКәгъбә
Дин әһелләре
ИмамМөәзинМуллаМөфти
Коръән һәм башка дини чыганаклар
КоръәнХәдисСөннәт
ФикһФәтваШәригать
Мәзһәбләр
Сөнни мәзһәбләр:
Хәнәфи, Хәнбәли, Мәлики, Шәфигый
Башка юнәлешләр
Шигыйчелек: Унике имамлык,
Исмаилитлар, Зәйдиләр
МөгътазилиләрХариҗилык
Юнәлешләр
Суфилык
ВаххабчылыкСәләфилек
Җәдитчелек
Әхмәдия

Суфичылык (яки тәсаввүф, гарәп. تصوف‎) — Исламдагы хәрәкәт, бер агым.

Татарлар арасында суфилык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Татарларга 1552 елга кадәр Әхмәт Йәсәви тәрикатенең йогынтысы зур була. Кол Гали, шәех Кол Шәриф - «ясәви» тәрикатеннән булалар. 1552 елдан Мөхәммәд шәех Нәкышбәнднең тәрикате тарала. Габдерәхим Утыз Имәни, Курсави, Мәрҗани - Нәкышбәндия тәрикатеннән булалар. Шәех Мөхәммәд Нәкышбәнд Бохара шәһәрендә күмелгән (хәзерге Үзбәкстан). Нәкышбәндия тәрикате - шулай ук дөньяда иң таралган тәрикатьләрдән санала.

Төркиядә яшәүче шәех Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи Нәкышбәндия тәрикатенең мәшһүр шәехләреннән берсе булып тора.

Суфичылык теориясе күп гасырлар дәвамында эшкәртелә бара. XII гасырда Мөхәммәд Газалиның дини реформаларыннан соң, суфичылык ортодоксаль ислам тарафыннан таныла. Суфичылык идеологиясе Көнчыгышның мәшһүр шагыйрьләре Руми, Хафиз, Җами, Газали һ. б. иҗатында да урын ала. XIX-XX гасырларда исламны үзгәртеп корырга тырышучылар, суфичылыкны тәнкыйть итеп, суфиларның хокукларын киметү эшен башлыйлар. Мондый гамәлләр бигрәк тә XX гасырның 20 нче елларында Төркиядә эшкә җигелә. Элеккеге СССРда суфичылыкка урын калмый, әлбәттә. Хәзерге заманда суфичылык Пакистанда җирлек таба әле. Суфичылык — социаль һәм рухи яктан караганда, әлбәттә тискәре күренеш. Ул кешенең җәмгыять эшендә катнашуын чикли, шәхесне бар нәрсәгә риза, күндәм, һичнинди идеалсыз, максатсыз җан иясенә әверелдерә.

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Гыйззәтов К.Т., Философия: 2 кит. 2 нче китап: Социаль философия: Югары уку йортлары өчен д-лек.