Үгезкөтүче йолдызлыгы
| Үгезкөтүче | |
|---|---|
 сурәтне зурайтырга өчен чиртегез |
|
| Латинча исем | Boötes (иял. к.: Boötis) |
| Кыскартма | Boo |
| Нигез | сакчы |
| Туры калкулык | 13сәг 30мин тан 15сәг 45мин кача |
| Авышлык | +8° тан +55° 30′ кача |
| Мәйдан | 907 кв. градус (13 урын) |
| Иң якты йолдызлар (зурлык < 3m) |
|
| Метеор агымнары | |
| Янәшә йолдызлыклар | |
| Йолдызлык +90° тан −34° кача киңлекләрендә күренә. Русия территориясендә иң яхшы күренүчәнлек вакыты — апрель–май. |
|
Үгезкөтүче йолдызлыгы (лат. Boötes, грек. Βοώτης — «үгезле сабанчы» сүзеннән) — күк йөзе төньяк ярымшарының йолдызлыгы. Русиянең бөтен территориясендә күренә.
Астеризмлар [үзгәртү]
Йолдызлыкны зур астеризм оештыра. Аның төрле исемнәре бар — Эскимо, Һава Еланы яки Парашют. Бу астеризм α (Арктур), ε (Изар), δ, β, γ һәм ρ йолдызларыны эченә ала.
μ², β, γ һәм δ йолдызлары исә төзексез дүртпочмакны тәшкил итәләр — Трапециясыман астеризм.
Тарих [үзгәртү]
Борынгы йолдызлык. Борынгы Грециядә аны Арктофилакс («Аю сакчысы», Зур Аю йолдызлыгы күздә тотыла) дип атаганнар. Клавдий Птолемей аны үзенең «Әлмагест» китабына керткән. Йолдызлык Аркад белән бәйләнәләр. Борынгы греклар карашлары буенча Аркад — ул нимфа Каллистоның улы, ул хаталык белән аулауда үзенең анаңны аю кыяфәтендә (аны Гера әверелдерде) эттән тоттырды.
|
|
|
|---|---|
| Байер | α (Арктур) • β (Бәккар) • γ (Харис) • δ • ε (Изар) • ζ • η (Мөфрид) • θ (Аселлус Примус) • ι (Аселлус Секундус) • κ (Аселлус Тертиус) • λ • μ (Әлкалуропс) • ν¹ • ν² • ξ • ο • π • ρ • σ • τ • υ • φ • χ • ψ • ω • b • c • d • e • f • g • h (Мәрьәт) • i • k • A |
| Флемстид | 1 • 2 • 3 • 4 (τ) • 5 (υ) • 6 (e) • 7 • 8 (η, Мөфрид) • 9 • 10 • 11 • 12 (d) • 13 • 14 • 15 • 16 (α, Арктур) • 17 (κ, Аселлус Тертиус) • 18 • 19 (λ) • 20 • 21 (ι, Аселлус Секундус) • 22 (f) • 23 (θ, Аселлус Примус) • 24 (g) • 25 (ρ) • 26 • 27 (γ) • 28 (σ) • 29 (π) • 30 (ζ) • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 (ο) • 36 (ε, Изар) • 37 (ξ) • 38 (h, Мәрьәт) • 39 • 40 • 41 (ω) • 42 (β, Бәккар) • 43 (ψ) • 44 (i) • 45 (c) • 46 (b) • 47 (k) • 48 (χ) • 49 (δ) • 50 • 51 (μ, Әлкалуропс) • 52 (ν¹) • 53 (ν²) • 54 (φ) • Елан 1 |
| Якындагы | Вольф 498 • ξ • SDSS J1416+13 |
| Исемлек | |
|
|
|---|
| Аждаһа • Аккош • Алтын Балык • Андромеда • Әсәт • Бермөгез • Бүре • Вероника Чәчләре • Гакрәп • Ганка • Геркулес • Дельфин • Дәлү • Елан • Еланлы Кеше • Жираф • Җәди • Җәүза • Җилкәннәр • Зур Җидегән • Зур Эт • Йөкче • Кавәс • Калкан • Каракош • Касә • Кассиопея • Кәлтә • Кентавр • Кефей • Кече Ат • Кече Әсәт • Кече Җидегән • Кече Эт • Киль • Кискеч • Кит • Козгын • Компас • Кораб Койрыгы • Корбан Чалу Урыны • Көньяк Балык • Көньяк Өчпочмак • Көньяк Су Аждаһасы • Көньяк Таҗ • Көньяк Хач • Куян • Күгәрчен • Лира • Мизан • Микроскоп • Мич • Насос • Оҗмах Кошы • Октант • Орион • Очучан Балык • Өчпочмак • Пегас • Персей • Почмаклык • Рәссам • Саратан • Сәвер • Сәгать • Секстант • Селәүсен • Сөмбелә • Су Аждаһасы • Сынчы • Табын Тау • Тавис • Тазылар • Телескоп • Торна • Төлке • Төньяк Таҗ • Тукан • Ук • Үгезкөтүче • Хамелеон • Хәмәл • Хут • Һинд • Циркуль • Чебен • Челтәр • Эридан |
|
|
|
|---|---|
| 21 төньяк |
Дөббеләсгар (Кече Җидегән) | Дөббеләкбәр (Зур Җидегән) | Аждаһа | Кефей / Янучан | Кычкыручы / Улаучы (Үгезкөтүче) | Хәер Касәсе (Төньяк Таҗ) | Тезләнүче (Геркулес) | Лира / Кимвал | Таир / Дөҗаҗ (Аккош) | Зателкөрси (Кассиопея) | Персей / Хамил Рәэселгул | Тезген Тотучы (Йөкче) | Еланнарны Тылсымлаучы (Еланлы Кеше) | Хәйя (Елан) | Сәһем / Туку Станы (Ук) | Каракош | Дельфин | Кыйтгателфәрәс (Кече Ат) | Фәрәселзөлҗәнах (Пегас) | Андромеда | Мөсәлләс (Өчпочмак) |
| 12 зодиак | |
| 15 көньяк |
Кит / Сәбгелбәхер | Җәббар / Җәүза (Орион) | Нәһер (Эридан) | Әрнәб (Куян) | Кәлбеләкбәр (Зур Эт) | Кәлбелмөкаддәм (Кече Эт) | Сәфинә (Арго Корабы) | Шөҗаг (Су Аҗдаһасы) | Касә | Гораб (Козгын) | Кентавр | Сәбгъ (Бүре) | Төтәсләвеч (Корбан Чалу Урыны) | Таҗ (Көньяк Таҗ) | Хут (Көньяк Балык) |
