Ашкабад

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Ашкабад latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Ашкабад
төрекм. Aşgabat
Илтамга
Ashgabat (seal).svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1881
Рәсми исем Ашхабад
Демоним Achgabatais[1] һәм Achgabataise[1]
Рәсми тел төрекмән теле
Дәүләт Flag of Turkmenistan.svg Төрекмәнстан
Нәрсәнең башкаласы Төрекмәнстан
Административ-территориаль берәмлек Төрекмән Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, Каспий арты өлкәсе, Асхабадский уезд[d], Төрекмән Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, Ашкабад өлкәсе[d], Төрекмән Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте һәм Ашкабад өлкәсе[d]
Хөкүмәт башлыгы Дурдылыев, Шамухаммет[d]
Халык саны 1 031 992 кеше кеше (2012)
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 219 ± 0 метр
Сәгать поясы UTC+05:00
Кардәш шәһәр Әнкара, Әлбукерке, Бамако[d], Афин һәм Киев[2]
Кулланылган тел Çağatay tele
Мәйдан 765 км²[3][4]
Рәсми веб-сайт ashgabat.gov.tm/en/
Изображение печати/эмблемы
Вид в ночное время
Нумир тамгасы куды AG
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Ашкабад Викиҗыентыкта

Ашкаба́д (Ашхабад, төрекм. Aşgabat, фар. عشق آباد гашикъ абад[5]) — Төрекмәнстанның башкаласы, дәүләтнең иң зур идарә-сәяси, сәнәгый, фәнни һәм мәдәни үзәге. Шәһәр аерым идарә берәмлек — вилаять (өлкә) хокуклары белән булып тора.

Исем[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Нигезләнү 1881 елыннан 1919 елгача Асхабад исемене йөрткән. 1919—1927 елларда — Павел Полторацкий хөрмәтенә Полторацк, ә 1927 елданАшхабад. Бәйсез Төрекмәнстанда аны рус телендә Ашгабат та, Ашхабад та дип атыйлар.

Халык саны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
1897[6]1939[7]1959[8]1970[9]1979[10]1989[11]1995[12]200920092012
19 426126 635169 935253 118312 024401 135540 6001 003 678909 0001 031 992
2019[13][14]
828 100

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Архитектурасы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Panorama of Ashgabat.jpg

Танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  3. http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=5241
  4. http://news.asgabat.net/?p=3157
  5. Гашикъ — гашыйк, сөюче, яратучы; абад — һарнәрсәсе җитеш, мәдәниләшкән төзек (урын); утрак (җир), халык яши торган урын. — Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге: татар әдәбиятында кулланылган гарәп һәм фарсы сүзләре / К.З. Хәмзин, М.И. Мәхмүтов, Г.Ш. Сәйфуллин. — Казан: Тат. кит. нәшр., 1965. — 792 б. — Б. 89, 15.
  6. Рәсәй империясе җанисәбе (1897)
  7. СССР җанисәбе (1939)
  8. СССР җанисәбе (1959)
  9. СССР җанисәбе (1970)
  10. ССҖБ җанисәбе (1979)
  11. СССР җанисәбе (1989)
  12. Төрекмәнстан җанисәбе (1995)
  13. http://data.un.org/en/iso/tm.html
  14. http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=16832