Ашкабад

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Ашкабад latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Ашкабад
төрекм. Aşgabat
Илтамга
Ashgabat (seal).svg
Сурәт
Нигезләнү датасы 1881
Рәсми исем Ашхабад
Демоним Achgabatais[1] һәм Achgabataise[1]
Рәсми тел төрекмән теле
Дәүләт Flag of Turkmenistan.svg Төрекмәнстан
Нәрсәнең башкаласы Төрекмәнстан
Административ-территориаль берәмлек Төрекмән Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, Каспий арты өлкәсе, Асхабадский уезд[d], Төрекмән Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте, Ашкабад өлкәсе[d], Төрекмән Сәвит Сатсиялислар Җөмһүрияте һәм Ашкабад өлкәсе[d]
Хөкүмәт башлыгы Дурдылыев, Шамухаммет[d]
Халык саны 828 100 (2019)[2][3],
169 935 (1959)[4],
253 118 (1970)[5],
312 024 (1979)[6],
401 135 (1989)[7],
540 600 (1995)[8],
1 003 678 (2009),
19 426 (1897)[9],
126 635 (1939)[10]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 219 ± 0 метр
Сәгать поясы UTC+05:00
Кардәш шәһәр Әнкара, Әлбукерке, Бамако[d], Афин һәм Киев[11]
Мәйдан 765 км²[12][13]
Почта индексы 744000 — 744901
Рәсми веб-сайт ashgabat.gov.tm/en/
Изображение печати/эмблемы
Вид в ночное время
Феноменның икътисады economy of Ashgabat[d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Нумир тамгасы куды AG
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Commons-logo.svg Ашкабад Викиҗыентыкта

Ашкаба́д (Ашхабад, төрекм. Aşgabat, фар. عشق آباد гашикъ абад[14]) — Төрекмәнстанның башкаласы, дәүләтнең иң зур идарә-сәяси, сәнәгый, фәнни һәм мәдәни үзәге. Шәһәр аерым идарә берәмлек — вилаять (өлкә) хокуклары белән булып тора.

Исем[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Нигезләнү 1881 елыннан 1919 елгача Асхабад исемене йөрткән. 1919—1927 елларда — Павел Полторацкий хөрмәтенә Полторацк, ә 1927 елданАшхабад. Бәйсез Төрекмәнстанда аны рус телендә Ашгабат та, Ашхабад та дип атыйлар.

Халык саны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
1897[9]1939[10]1959[4]1970[5]1979[6]1989[7]1995[8]20092019[2][3]
19 426126 635169 935253 118312 024401 135540 6001 003 678828 100

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Архитектурасы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Panorama of Ashgabat.jpg

Танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. 2,0 2,1 http://data.un.org/en/iso/tm.html
  3. 3,0 3,1 http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=16832
  4. 4,0 4,1 СССР җанисәбе (1959)
  5. 5,0 5,1 СССР җанисәбе (1970)
  6. 6,0 6,1 ССҖБ җанисәбе (1979)
  7. 7,0 7,1 СССР җанисәбе (1989)
  8. 8,0 8,1 Төрекмәнстан җанисәбе (1995)
  9. 9,0 9,1 Рәсәй империясе җанисәбе (1897)
  10. 10,0 10,1 СССР җанисәбе (1939)
  11. https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  12. http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=5241
  13. http://news.asgabat.net/?p=3157
  14. Гашикъ — гашыйк, сөюче, яратучы; абад — һарнәрсәсе җитеш, мәдәниләшкән төзек (урын); утрак (җир), халык яши торган урын. — Гарәпчә-татарча-русча алынмалар сүзлеге: татар әдәбиятында кулланылган гарәп һәм фарсы сүзләре / К.З. Хәмзин, М.И. Мәхмүтов, Г.Ш. Сәйфуллин. — Казан: Тат. кит. нәшр., 1965. — 792 б. — Б. 89, 15.