Лихтенштейн

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Лихтенштейн Кенәзлеге
Fürstentum Liechtenstein
Байрак Илтамга
{{{кыска исем}}} байрагы {{{кыска исем}}} гербы
{{{кыска исем}}} урнашуы
Башкала Вадуц
Эре шәһәрләр Шан
Мәйдан
– Барлыгы
– % Су
160,4 км²

Лихтенштейн Кенәзлеге (алм. Fürstentum Liechtenstein [ˈfʏʁstəntuːm ˈliçtənʃtaɪn])Үзәк Аурупада урнашкан кечкенә (160 км²) дәүләт. Көнчыгышта Австрия белән, көньякта, көнбатышта һәм төньякта Швейцария белән чиктәш. Башкаласы – Вадуц шәһәре (халык саны - 5 мең кеше).

Мәйданы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лихтенштейн мәйданы 160 кв. км.

Лихтенштейнда 30 дан артык торак пункт бар. Вадуцтан кала тагын Шаан (халык саны — 4,5 мең кеше), Бальцерс (3,3 мең кеше), Маурен (2,5 мең кеше) һәм Тризенбергны (2,1 мең кеше) мондагы чама белән зур торак пунктлар дип атарга була. Лихтенштейн ике округка бүленгән.

Дәүләт төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лихтенштейн - конституцион монархия. Дәүләт башы - кенәз (Һанс Адам хакимияттә 1989 елның 13 ноябреннан). Канун бирүче орган - бер палаталы парламент (ландтаг).

Табигате[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Рельеф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лихтенштейн территориясенең 75%-ын Альп итәкләре алып тора (биеклек 2000 м дан артык), көнбатышта - Рейн үзәне.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Илнең климаты йомшак, январьнең уртача температурасы -1°С һәм июльнең уртача температурасы якынча +21°С.

Туфраклар һәм үсемлекләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Территориянең якынча 25%-ын урманнар алып тора, күбесенчә чыршы, бүк, имән агачларыннан, субальпик һәм альпик болыннар бар.

Хайваннар дөньясы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лихтенштейн фаунасы вәкилләре булып болан, төлке, кондыз, серна һәм кеш тора.

Халкы һәм теле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Илнең халкы 31,7 мең кеше, халыкның уртача тыгызлыгы 1 кв. км га якынча 198 кеше. Этник төркемнәр: аллеманнар - 95%, итальяннар һәм башкалар - 5%. Тел немец теле (дәүләт теле), аллеман диалекты.

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Католиклар - 88%, протестантлар - 8%.

Кыскача тарихи тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лихтенштейнның хәзерге тарихы 1719 елда башлана, ул вакытта ил хәзерге исемен Вадуц һәм Шелленберг графлыклары берләшүеннән соң алган. Ил бәйсезлеккә 1866 елда ия була.

1971 елда Лихтенштейн ил территориясендә яшәүче чит ил кешеләре өчен чикләүләр керткән (аларның саны илнең өчтән бер өлешеннән дә артмаска тиеш).

Кыскача икътисади тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лихтенштейн - индустриаль-аграр ил. Сәнәгатьнең төп тармагы - машиналар төзү, ул пресс һәм штамплау эшләнмәләрен чыгара, электрон исәпләү машиналарын, төгәл үлчәү приборларын, сәнәгать автоматларын чыгара. Химик, фармацевтик, текстиль һәм азык-төлек сәнәгате предприятиеләре бар. Югары сыйфатлы фарфор ясалма тешләр эшләп чыгару. Эре мөгезле мал-туар, дуңгызлар үстерү. Яшелчәчелек, бакчачылык һәм йөземчелек таралган. Валюта керемнәренең төп чыганаклары: финанс-сәүдә операцияләре (илдә бик түбән салымнар ставкалары гамәлдә), чит ил туристларына хезмәт күрсәтү һәм почта маркалары чыгару.

Акча берәмлеге - Швейцария франкы.

Кыскача мәдәният тасвирламасы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сәнгать һәм архитектура. Вадуц. Кенәзнең сәнгать предметлары тупланмасы булган музей, почта маркалары музее, кенәз замогы (XVI гасыр), готик собор (XIV гасыр).

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Энциклопедический справочник "Все страны мира", Издательство "ВЕЧЕ", 2003, авторы-составители И.О.Родин, Т.М. Пименова.