Европа

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Европа latin yazuında])
(Avrupa битеннән юнәлтелде)
Европа
Сурәт
Кыскача исем , һәм
... хөрмәтенә аталган Европа[d]
Демоним Europeaan, European, Europäer[1], Europäerin[1], europæer, európai, європеєць, Europejczyk, Europejka, Européen, Européenne, Europeo, Europea, Evropan, Evropanka, Europeu, Europeia, Avrupali, europeo, europea, europei, europee, Ευρωπαίος, Ευρωπαία, eŭropano[2], eurooplane, европеец, европейка, Evropejec, Evropejka, europeo, europea, Europeu һәм Europea
Сәгать поясы Europe/Athens[d], Europe/Brussels[d], Европа/Лондон[d], KALT[d] һәм Европа/Мәскәү[d]
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Төньяк ярымшар
Иң көнчыгыш ноктасы 56° т. к. 41° кч. о.
Иң төньяк ноктасы 71° т. к. 24° кч. о.
Иң көньяк ноктасы 36° т. к. 6° кб. о.
Иң көнбатыш ноктасы 52° т. к. 10° кб. о.
Иң югары ноктасы Эльбрус[d]
Халык саны 747 636 045 (1 июль 2020)[3]
Нәрсә белән чиктәш Азия
Кайда өйрәнелә европеистика[d]
Ачыш датасы 200 тысячелетие до н. э. һәм 1200 тысячелетие до н. э.
Мәйдан 10 186 000 км²[4]
Харита сурәте
Позиционная карта
Рельефная позиционная карта
Подробная карта
Югары дәрәҗәле Интернет домены .eu
Тема җәгърафиясе Аурупа географиясе
Феноменның икътисады экономика Европы[d]
Феноменның демографиясе Население Европы[d]
Мәктәптә укымаган балалар саны 3 177 740[5]
Максималь температура 48 °C
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Карта
 Европа Викиҗыентыкта

[1]

Европа (Аурупа, ингл. Europe) — Көнбатыш Евразия, Евразия кыйтгасында урнашкан дөнья кисәге. Азия белән Евразия кыйтгасын төзи. Европа мәйданы 10 млн км² һәм халык саны якынча 733 млн кеше.

Этимология[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кыйтга аталышы кебек «Европа» (бор. грек. Εὐρώπη) безгә грек мифологиясеннән кергән. Миф буенча, Европа финикия дәүләтенең патша кызы булган, аны Зевс урлаган һәм Крит утравына алып киткән.

Чикләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төп мәкалә: Европа чикләре

Борынгы греклар Европа белән Азия аерым кыйтгалар дип уйлаганнар иде. Аларның фикеренчә Азия белән Европа арасын Эгей һәм Кара диңгезләр аердылар. Европа зур кыйтганың кечкенә өлеше булуын белгәч, борынгы авторлар Европа чикләрен Дон елгасы белән аердылар

1720 елда Татищев исемле рус галиме Европаның Көнчыгыш чикләрен Уралга кадәр озынайтырга тәкъдим итте. Яңа чикләрне башта Россиядә, соңарак барлык Европада кабул иттеләр.

Хәзерге вакытта Европаның чикләре:

Европага шулай ук якында яткан утраулар керә.

Географик мәгълүмат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Европа Төньяк Боз океаны белән Атлантик океан юыла.

Утрау мәйданы 730 км² артык. Ярымутраулар кыйтганың ¼ кисәген ала.

Урта биеклеге — 300 м, югары нокта — Эльбрус: 5642 м, хәзерге вакыттагы түбән нокта — Каспий ягында төше: -27 м.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тел[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Европа татарлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Европа дәүләтләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Европа территориясендә иң зур (Россия) һәм иң кечкенә (Ватикан) дәүләтләр урнашкан.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]