Һоң Коң

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Һоң Коң latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

22°17′ т. к. 114°08′ кч. о.HGЯO

Һоң Коң
香港
Флаг Гонконга[d]
Flag of Hong Kong.svg
Hong Kong Night Skyline.jpg
Нигезләнү датасы 1 июль 1997[1]
Гомер озынлыгы 84,22683 ел[2]
Рәсми исем 中華人民共和國香港特別行政區, Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China, 香港 һәм Hong Kong
Кыскача исем 🇭🇰 һәм HKSAR
Демоним Hongkonger, Hong Kong people, 香港人, Hong Kong, hongkonghese, hongkonghesi, hongkongi, hongkonés, Hongkongais[3], Hongkongaise[3], Hongkongaises, ḥongkonés, ḥongkonesa, Honkongano, hongkonesa, hongkonguès, hongkonguesa[4], 香港人, 香港人, 香港人, 香港人, 香港人, 香港人 һәм 香港人
Рәсми тел инглиз теле[5], кантонский диалект[d] һәм путуңхуа[d]
Һимн Кытай гимны
Дөнья кисәге Азия
Дәүләт Flag of the People's Republic of China.svg Кытай[5]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Shing Mun River[d] һәм Көньяк Кытай диңгезе
Геомәгълүматлар Data:Hong Kong.map
Иң югары ноктасы Tai Mo Shan[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы глава администрации Гонконга[d]
Хөкүмәт башлыгы Кэрри Лам[d]
Башкарма хакимият правительство Гонконга[d]
Канунбирү органы Законодательное собрание Гонконга[d][5]
Югары мәхкәмә органы Court of Final Appeal[d]
Центральный банк Управление денежного обращения Гонконга[d]
Дипломатик мөнәсәбәтләр Канада, Аустралия, Макао[d], Сингапур, Кытай Җөмһүрияте, Таиланд, Филипин, Америка Кушма Штатлары, Кәрия Халык Демократик Җөмһүрияте, Һиндстан һәм Бөекбритания
Әгъзалык Бөтендөнья сәүдә оешмасы[6], APEC, Азия үсеш банкы[d], Бөтендөнья метеорология оешмасы[7], Всемирная таможенная организация[d], ICANN[d], Группа разработки финансовых мер борьбы с отмыванием денег[d][8], Группа «Эгмонт»[d][9], Банк международных расчётов[d][10] һәм Интерпол[11]
Рәсми бәйрәм Яңа ел көне[d], китайский Новый год[d], Цинмин[d], Великая пятница[d], Великая суббота[d], Пасхальный понедельник[d], Беренче май[d], День рождения Будды[d], Праздник драконьих лодок[d], Hong Kong Special Administrative Region Establishment Day[d], День образования КНР[d], Chinese Mid-Autumn Festival[d], Праздник двойной девятки[d], Раштуа һәм День подарков[d]
Возраст согласия 16 яшь[12]
Возраст совершеннолетия 18 яшь
Никахка керү яше 21 яшь
Обязательное образование (минимальный возраст) 6 яшь
Обязательное образование (максимальный возраст) 17 яшь
Халык саны 7 500 700 кеше кеше (2019)[13]
Административ бүленеше Айлендс[d], Кхуайчхин[d], Северный округ Гонконга[d], Сайкун[d], Сатхинь[d], Тайпоу[d], Чхюньвань[d], Тхюньмунь[d], Юньлон[d], Коулун-Сити[d], Куньтхон[d], Самсёйпоу[d], Вонтайсинь[d], Яучиммон[d], Центральный и Западный округ Гонконга[d], Восточный округ Гонконга[d], Южный округ Гонконга[d] һәм Ваньчай[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 7 ± 1 метр
Сәгать поясы UTC+08:00
Акча берәмлеге Һоңкоң дуллыры[d][5]
Кеше башына ТЭП 46 193 АКШ доллары[14]
ТЭП (САМП) 455 851 716 771 халыкара дуллыр[15]
Кеше башына САМП ТЭП 61 670,755 халыкара дуллыр[16]
Реаль ТЭП үсеш күрсәткече 1,9 ± 0,1 процент[17]
Кеше потенциалы үсеше индексы 0,933[18]
Эшсезлек дәрәҗәсе 3,4 процент[19]
Медианный доход 35 443 АКШ доллары
Инфляция дәрәҗәсе 2,6 ± 0,1 процент[20]
Кардәш шәһәр Дөбәй
Чиктәш дәүләтләр Гуандун[d]
Нигезсалгыч текст Basic Law of Hong Kong[d]
Автомобил хәрәкәте ягы сул[d]
Челтәр көчәнеше 220 вольт[21]
Электр аергычы төре BS 1363[d][21]
Әүвәлгесе Британ Һоңкоңы[d]
Кулланылган тел инглиз теле[22], инглиз теле[22], кантонский диалект[d], путуңхуа[d], юэ[d], Гонконгский жестовый язык[d] һәм северокитайский язык[d]
Телгә алынган� хезмәтләр Civilization V[d]
Мәйдан 2755,03 км² (2016)[23]
Рәсми веб-сайт gov.hk
Мультимедиа агымы URL-ы skylinewebcams.com/en/webcam/china/hong-kong/hong-kong/china-hong-kong.html
Баш тәртипкә салучы текст Basic Law of Hong Kong[d]
Hong Kong in China (zoomed) (+all claims hatched).svg
Описание печати/эмблемы Герб Гонконга[d]
Regional Emblem of Hong Kong.svg
Югары дәрәҗәле Интернет домены .hk
Тема җәгърафиясе География Гонконга[d]
Мәктәптә укымаган балалар саны 35 980[24]
Илнең телефон коды +852
Гадәттән тыш хәлләрдә ярдәм телефоны 9-9-9[d]
Код страны GS1 489
Диңгездәге идентификацияләү номеры 477
Монда җирләргәннәр төркеме Q31059028?
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Тулаем туулар коэффициенты 1,234[25]
Open Data portal data.gov.hk[d]
Commons-logo.svg Hong Kong Викиҗыентыкта

Һоң Коң яки Һоңкоң, Һонг Коң, Гонконг [26] (кытайча 香港特別行政區хуш ис таратучы һаван) — Коулуң ярымутравында урнашкан, көнбатыштан, көньяктан һәм көнчыгыштан Көньяк Кытай диңгезе белән юылган Кытайның махсус административ районы. Азия һәм дөнья иң зур финанс үзәкләренең берсе. Шәһәрдә капиталлаштыру дәрәҗәсе буенча дөнья 7-нче фонд биржасы урнашкан.

Көньякта Һоң Коң Гуаңдуң провинциясе эченә кергән Шеньҗень махсус икътисади зонасы белән чиктәш. Гонконг өч өлешкә бүленә: Һоң Коң утравы, Коулуң һәм Яңа Территорияләр утраулары. Һоң Коң үзе Җудзян елгасының бассейнына керә һәм аның сул ягында урнаша.

Һоң Коң атамасы - хуш ис таратучы һаван дигән сүз.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1842 елда Һоң Коң Бөекбритания тарафыннан яулап алына һәм аның җитәкчелегендә 1997 елга кадәр тора. Бу вакытта Кытай әлеге җирләр өстеннән суверенитет ала. Үзара төзелгән кытай-британ декларациясе һәм Һоң Коңның Төп кануны нигезендә, территориягә җәелгән автономия 2047 елга кадәр бирелә, бу суверенитет бирелгәннән соң 50 ел дигән сүз. Мондагы карар нигезендә КХРда «бер ил — ике система» яңа юнәлеш барлыкка килә. Һоң Коңка бирелгән автономия нигезендә ул хөкүмәтне, пүлисәне, акча системасын, ясак түләү системасын һәм башка суверен илгә хас функцияләрне башкара. Ә Кытай бары тик бу территорияләрнең иминлеген генә саклый.

Халкы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Британия гаскәрләре Гонконгны рәсми рәвештә яулап алганнан соң, аның халкы 7 541 кеше булган. 1850 елларда Гонконгка Тайпин восстаниесе аркасында күп санлы кытайлар күчеп килә. Су басу, тайфун һәм ачлык кебек табигый бәла-казалар күп кенә кешеләрнең Гонконгка күчүенә китергән. Халык саны 1916 елда 530 000 нән 1925 елда 725 000 гә кадәр һәм 1941 елда 1,6 миллионга кадәр үскән. 1950 елда Гонконг халкы 2,2 миллион кеше тәшкил итә. 2001 елда ул 6,7 миллион кешегә кадәр арткан. 2020 елда Гонконг халкы 7 млн 496 мең кеше.

Гонконгта кантон теле (рәсми тел), инглиз теле (рәсми тел), мандарин теле (рәсми тел), башка Кытай диалектлары кулланыла.

Гонконг халкының 93,6 % ы — этник кытайлар. Гонконгта Көньяк Азиядән чыккан, шул исәптән Һиндстан, Непал һәм Пакистан ватандашлары, шулай ук Вьетнам качаклары яши. Шәһәрдә шулай күп кенә канадалылар, британиялеләр, америкалылар, кореялеләр һәм японнар эшли. Филипин һәм Индонезиядән килгән 250 мең хезмәткәр исәпләнә.

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гонконгта төп диннәргә буддизм, даосизм һәм конфуцийчылык керә. Христианнар халыкның 11 % ын тәшкил итә, аларның күбесе протестантлар[27]. Гонконг халкының 4,10 % ы (300 мең кеше ) — мөселманнар.

Искәртмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Immanuel C.Y. Hsü The Rise of Modern China — 6 — USA: OUP, 2000. — 1136 p. — ISBN 978-0-19-512504-7
  2. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  3. 3,0 3,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  4. http://esadir.cat/entrades/fitxa/node/hongkongues
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 中華人民共和國香港特別行政區基本法, Basic Law of the Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China — 1990.
  6. http://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/hong_kong_china_e.htmБөтендөнья сәүдә оешмасы.
  7. https://public.wmo.int/en/members/hong-kong-china
  8. http://www.fatf-gafi.org/countries/
  9. https://egmontgroup.org/en/membership/list
  10. https://www.bis.org/about/member_cb.htm
  11. https://www.interpol.int/Member-countries/WorldИнтерпол.
  12. http://www.hklii.org/eng/hk/legis/ord/200/s124.html
  13. https://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/sp150.jsp?tableID=001&ID=0&productType=8
  14. база данных Всемирного банкаБөтендөнья банкы.
  15. база данных Всемирного банкаБөтендөнья банкы.
  16. база данных Всемирного банкаБөтендөнья банкы.
  17. http://www.imf.org/external/datamapper/NGDP_RPCH@WEO?year=2016
  18. Отчёт о развитии человечестваПрограмма развития ООН.
  19. http://www.censtatd.gov.hk/hkstat/sub/sp200.jsp?tableID=006&ID=0&productType=8
  20. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2016
  21. 21,0 21,1 World Plugs / мөхәррир Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе
  22. 22,0 22,1 Crystal D. English as a Global Language — 2 — Cambridge University Press, 2012. — 224 p. — ISBN 978-1-107-61180-1, 978-0-511-07862-0, 978-0-521-82347-0, 978-0-521-53032-3
  23. http://www.landsd.gov.hk/mapping/en/publications/hk_geographic_data_sheet.pdf
  24. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  25. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  26. Азатлык радиосы сәхифәсе: Дөньяның мөһим калалары Көнчыгышка күчә
  27. Hong Kong Religion, Economy and Politics(ингл.)