Новокузнецк

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Новокузнецк latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Навакузнис
Wapen Novokoeznetsk.png
Халык саны 552 105 (2019) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1618 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Кузнецов, Сергей Николаевич (чиновник) Edit this on Wikidata
Сәгать поясы UTC+07:00
Кардәш шәһәрләр Запориҗҗә, Питтсбург, Хайфа[d] һәм Түбән Тагил
География
Ил Россия
Мәйдан 424.27 квадрат километр
ДДӨБ 190 митер Edit this on Wikidata
Сулык Том
Координатлар 53°45'N, 87°7'E
Почта индексы 654000–654103 Edit this on Wikidata
Телефон коды 3843 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Кузнецов, Сергей Николаевич (чиновник) Edit this on Wikidata


Новокузнецк, Аба-Тора (рус. Новокузнецк, 1622-1931 елларда Кузнецк—Сибирский, 1932—1961 елларда Сталинск) — Русиянең Кемерово өлкәсендә шәһәр, Кемерово өлкәсенең Новокузнецк районы үзәге. Кемерово өлкәсенең иң зур һәм иң иске шәһәре.

2020 елның 2 июленнән«Хезмәт даны шәһәре»[2].

2010 елның җанисәбе буенча шәһәрдә 547 904 кеше яши.[3]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Көнбатыш Себернең көньягында, Том елгасы ярларының икесендә дә, Кузнецк күмер бассейнының көньягында урнашкан.

Себернең эре икътисади, транспорт һәм мәдәни үзәге.

Русиянең металлургия һәм күмер чыгару мәрказләреннән бересе.

1617 елда кальга буларак барлыкка килгән. 1917 елга кадәр кече сәүдә һәм кәсепчелек мәркәзе булган. Сәнәгате 1929 елда Кузнецк металлургия комбиантының төзелешеннән үсеш алды. Төп ширкәтләр: Кузнецк, Көнбатыш Себер металлургия комбинатлары. Ферроэретмәләр, әлүмин, һ.б заводлары эшлиләр. Машиналар төзү һәм металлургия үсеш алганнар. Химия-фармацевтика эшләп чыгару берләшмәсе, җиңел, азык-төлек сәнәгатьләре бар. Ташкүмер чыгарыла. 2 югары уку йорты, 2 театр, 4 музей (шул исәптән, өлкәне өйрәнү, тасвирый сәнгать музейлары) бар.

Халык саны[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1897[4] 1926[4] 1939[4] 1959[5] 1970[6] 1979[7] 1989[8] 2002[9] 2010[10]
3 141 3 894 ~166 000 377 000 499 183 541 356 599 947 576 000 547 904

Милләтләр (2010): урыслар — 94,4%.

Эчке бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр 6 районга бүленә:

  1. Завод районы
  2. Кузнецк районы
  3. Куйбышев районы
  4. Орҗоникидзе районы
  5. Үзәк районы
  6. Яңа Ильинка районы

Шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Паспорт агломерации Новокузнецка. admnkz.info. әлеге чыганактан 2013-07-25 архивланды. 2013-07-22 тикшерелде.
  2. Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести»
  3. 2010 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.gogolevka.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/naselenie
  5. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
  6. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. http://www.primstat.ru/VPN2010/webpages/chislNas.mht

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]