Борис Кочелаев

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Борис Кочелаев latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Борис Кочелаев
Kochelaev.jpg
Туган 19 апрель 1934(1934-04-19)[1][2] (88 яшь)
Долгопрудный
Ватандашлыгы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Россия
Әлма-матер Харьков милли университеты[d], Казан (Идел буе) федераль университеты һәм В.И.Ленин исемендәге Казан дәүләт университеты
Һөнәре физик
Эш бирүче Казан (Идел буе) федераль университеты һәм В.И.Ленин исемендәге Казан дәүләт университеты
Гыйльми дәрәҗә: физика-математика фәннәре докторы[d]

Борис Иванович Кочелаев (1934 елның 19 апреле, Дирижаблестрой бистәсе, ССРБ) — совет һәм Россия физигы, профессор, физика-математика фәннәре докторы.

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Борис Кочелаев 1934 елның 19 апрелендә Дирижаблестрой эшчеләр бистәсендә (хәзерге вакытта Мәскәү өлкәсенең Долгопрудный шәһәре) туган. 1957 елда Казан университетының физика-математика факультетын тәмамлый. 1957—1960 елларда — Казан университетының эксперименталь һәм теоретик физика кафедрасы аспиранты, фәнни җитәкче — Семён Альтшулер. 1960 елда Харьков дәүләт университетында теоретик физика белгечлеге буенча кандидатлык диссертациясен яклый. 1968 елда физика-математика фәннәре докторы дәрәҗәсен ала. 1968 елдан — профессор, 1973 елдан 2000 елга кадәр. — Казан университетының теоретик физика кафедрасы мөдире.

150дән артык фәнни эш, ике монография һәм 30дан артык уку әсбабы авторы.

33 фән кандидаты әзерли, шуларның 10сы фән докторлары һәм профессорлар була. Биш докторлык диссертациясе фәнни консультанты.

Фәнни казанышлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Борис Кочелаевның төп фәнни мәнфәгатьләр өлкәсе — электрон парамагнит резонансы (ЭПР), магнетизм, үтә үткәрүчәнлек, көчле электрон корреляцияләр булган системалар, спин динамикасы. Иң мөһим нәтиҗәләр:

  • Парамагнит кристалларда спин-фонон үзара тәэсир итешүләр теориясе үсеше[3][4].
  • Парамагнит кристаллларда эксперименталь күзәтелгән фон ташкынын һәм ЭПР сызыгының канатында артканда утның үтә таралышын аңлаткан кинетик процессларның сызыксыз теориясен булдыру[5][6].
  • Соңрак табылган тавышның резонанссыз йотылуы эффектын һәм аның радиоешлык кырлар тарафыннан гаять көчәю нәтиҗәсен алдан фаразлау.
  • Электрон парамагнит резонансы һәм парамагнит катнашмалары булган гади үтә үткәргечләрдә спин релаксациясе теориясе үстерү[7][8][9].
  • Көчле корреляцияләнгән системаларда ЭПР теориясен үстерү һәм спин релаксациясе теориясен үстерү (югары температуралы үтә үткәрүчәнлек[10][11] һәм авыр фермионнар системалары[12]).

Бүләкләр һәм мактаулы исемнәр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Рус Википедиясе — 2001.
  2. https://kpfu.ru/main?p_id=10950&p_lang=&p_type=1
  3. Contribution to the Theory of Spin-Lattice Relaxation of Nuclear Spins in Ionic Crystals B.I. Kochelaev ZhETF, 37, 242 (1959)
  4. Spin-Spin Interaction via a Phonon Field in Paramagnetic Crystals L.K. Aminov, B.I. Kochelaev ZhETF, 42, 1303 (1962)
  5. Observation of Phonon Cascade by the Method of Mandel'shtam-Brillouin Light Scattering in Pulsed Saturation of Paramagnetic Resonance Al'tshuler S.A. , Valishev R.M., Kochelaev B.I., Khasanov A.Kh. Pis’ma ZhETF, 13, 535 (1971) l
  6. B.I. Kochelaev, Yu.G. Nazarov and A.Kh. Khasanov. A light superscattering by the paramagnetic ions spin system Pis’ma ZhETF, 33, 475 (1983)
  7. N.E. Alekseevskii, I.A. Garifullin, B.I. Kochelaev and E.G. Kharakhashyan. Electron paramagnetic resonance on localized magnetic states in a superconducting system La-Er. ZhETF, 72, 1523 (1977), archived from the original on 2021-04-10, retrieved 2021-12-25 
  8. A.A. Kosov and B.I. Kochelaev. Electron paramagnetic resonance of localized magnetic moments in non-gap superconductors. ZhETF, 74, 14 (1978)
  9. A.A. Kosov and B.I. Kochelaev. Electron paramagnetic resonance of localized magnetic moments in non-gap superconductors. ZhETF, 74, 14 (1978)
  10. A. Shengelaya, Guo-meng Zhao, H. Keller, K.-A. Müller, B.I. Kochelaev. EPR in La1-xCaxMnO3: Relaxation and bottleneck. Phys. Rev. B 61, 5888 (2000)
  11. A. Shengelaya, M. Bruun, B.I. Kochelaev, A. Safina, K. Conder, K.-A. Müller. Metallic phase in lightly doped La2-xSrxCuO4 observed by electron paramagnetic resonance. Phys. Rev. Lett. 93, 01 7001 (2004)
  12. Why could electron spin resonance be observed in a heavy fermion Kondo lattice? Eur. Phys. J. B. 72, 485 (2009)

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]