Татар Википедиясе

Татар Википедиясе
Tatar Wikipediӓse
Татар Википедиясе; Tatar Wikipediӓse
	;
URL	tt.wikipedia.org
Табышлы	Хәйрия
Төр	Челтәрле энциклопедия
Теркәлү	Мәҗбүри түгел
Телләр	татар теле
Эшли башлау вакыты	2003 елның 15 сентябре
Хуҗасы	Викимедиа фонды
Мәкаләләр саны	709 213
Битләр саны	1 461 765
Үзгәртүләр саны	6 060 307
Теркәлгән кулланучылар	62 505
Актив кулланучылар	85
Идарәчеләр	7
Тирәнлек	4.7

Википедия

Википедиянең
татар (кириллица) телендә бүлеге бар!
tt:Баш бит

Википедия

Википедиянең
татар (латиница) телендә бүлеге бар!
tt:Baş bit

Татар Википедиясе — Википедиянең татар телендәге бүлеге. Төрки телләрдәге Википедияләр арасында мәкаләләр саны буенча беренче урында бара. 2003 елның 15 сентябрендә ачыла, һәм баштан фәкать латин әлифбасы белән эшли. Бүгенге көндә исә Татар Википедиясендә латин һәм кирилл әлифбалары тигез хокукларда кулланыла.^[1] Татар телендәге бүлекнең күпчелек тарафыннан кабул ителгән исеме — «татар Википедиясе» — башка телләрдәге бүлекләре кебек үк, аның берәр этнос яки дәүләткә караганын түгел — мәкаләләр язылу телен генә белдерә.

Статусы

Татар Википедиясе (шулай ук ТатВики һәм tt.wiki) — Викимедиа фонды карамагындагы Википедия исемле интернет-энциклопедия проектының татар телендәге өлеше. Татар Википедиясенә кирилл һәм латин имләләрендә язу мөмкин, тик бер мәкалә эчендә бу ике әлифбаны куллану рөхсәт ителми, ләкин барлык төркемнәр атамалары тик кириллча языла. Татар Википедиясе — татар телен белүче һәм өйрәнүче волонтерлар (үзиреклеләр) көче белән үстерелә. Кертем яки үзгәртүләр ясаучылардан, үз гамәлләрен кагыйдәләр һәм киңәш-кулланмалар буенча кылулары көтелә.

Тарихы

Википедиянең татар бүлеге 2003 елның 15 сентябрендә ачыла. Башта ул тулысынча латин әлифбада эшли. 2009 елның языннан башлап, Татар Википедиясе актив рәвештә Кирилл әлифбасын куллана һәм шушы вакыттан зур популярлык яулый башлый. 2009 елның 28 декабренда Татар Википедиясендә 5 меңенче мәкалә языла. 2011 елның 8 июлендә ул 10 000 мәкалә чиген яулый.^[2] Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министрлыгының милли мәгариф идарәсе әзерләгән һәм укытучыларга татар телен өйрәткәндә кулланырга мөмкин булган татар интернет-ресурслары исемлегенә кертелә.^[3]^[4]^[5] 2015 елдан Татар Википедиясе үзенең популярлыгын арттыра, моны битләрне карау буенча җыелма мәгълүматлар раслый.^[6]

2023 елның аперелндә Татар википедиясендә 500 меңенче мәкалә языла.^[7]

Хезмәттәшлек

2017—2018 уку елыннан башлап 2020 елга кадәр, Тимерхан Шәйхетдинов һәм Хабиль Сәхәбиев җитәкчелеге астында Татарстан Республикасы «Сәләт» яшьләр иҗтимагый фонды һәм Викимедиа җәмгыятенең татар телле катаншучылары төркеме эшчәнлеге чикләрендә «Сәләт ВикиМәктәбе» эшләп килә.^[8]^[9] «Сәләт ВикиМәктәбенең» уку-укыту сессиясе йомгаклау конференциясендә таныклык алган Википедия волонтерлары 8, 9 сыйныф укучылары була. Алар елга ике — язгы, көзге уку-укыту сессияләре оештыра. Уку кысаларында мәкалә язу, вики-конкурслар, вики-проектлар үткәрелә. Финалистларга таныклык һәм истәлекле бүләкләр тапшырыла.^[8]

2018 елда Татар Википедиясе активистлары катнашында матбугат конференциясе уза.^[10] 2018 елның 1 октябренда, татар телле Викимедистлар Фәрхәд Фәткуллин һәм Тимерхан Шайхутдинов Татарстанның беренче президенты, ә хәзер мәдәниятара диалог буенча махсус вәкил һәм Татарстанның дәүләт киңәшчесе Минтимер Шәймиев белән очрашалар.^[11]

2019 елдан Татнетны үстерү фонды һәм аның партнёрлары үткәрә торган «Белем җәүһәрләре» еллык бәйгесе чикләрендә Татарча Википедияне үстерүгә өлеш керткән алдынгы волонтёрларны тану һәм бүләкләү башлана. Татнетны үстерү фонды белән хезмәттәшлек татар вики-волонтёрлары делегациясенең җитәкчесе Раиль Гатауллин белән очрашуыннан башлана. Церемония ел ахырында Татарстан башкаласында уза һәм төрле Татнет бәйге җиңүчеләрен җыя.^[12]

2021 елның 1 июлендә Татар Википедиясе волонтерлары Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең тел, әдәбият һәм сәнгать институты җитәкчелеге белән хезмәттәшлек мөмкинлекләре турында фикер алышу өчен очрашуга чакырыла. Тел регуляторына татар телен популярлаштыру, аның озак сроклы яшәү сәләте экосистемасын үстерү, бу эштә актив катнашуны стимуллаштыру, татар галимнәренең күренеп торуын һәм аларның фәнни өлешен арттыру мөһимлеге сөйләшенә.^[13]

2021 елның 19 февралендә Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Шиһабетдин Мәрҗани исемендәге Тарих институтында «Википедиядә тарихи контентны популярлаштыру: мөмкинлекләр һәм проблемалар» темасына түгәрәк өстәл уза. Әңгәмәдә Википедиядә тарихи тематиканы популярлаштыру мөмкинлекләре, мәгълүматның дөреслеге һәм чыганакларның абруе проблемалары, Википедиянең рус һәм татар бүлекләрендәге кагыйдәләр карала. Кайбер катнашучылар видеоэлемтә буенча катнаша.^[14]

2022 елда Викимедиа проектларының Татарстан контенты белән тулылануы арта. «Татмедиа» дәүләт агентлыгы филиалы «Миллиард. Татар» басмасы белән берлектә Викиҗыентыкка Казан мәчетләре фоторәсемнәрен ирекле файдалануга тапшыру турында килешү ирешелә. Параллель рәвештә Мәрҗани институты белән хезмәттәшлек башлана. 2023 елның маенда Фәрһат Фәткуллин арадашлыгында институт директоры Радик Салихов һәм әйдәп баручы фәнни хезмәткәр Бәхтияр Измайлов белән килешү төзелә. Институтның рәсми хатында катнашучы Вячеслав Кириллинга Татарстанның мәдәни, тарихи һәм табигый мирас объектларына, шулай ук матди булмаган мирас объектларына керү һәм фотога төшерү өчен һәртөрле ярдәм күрсәтелә башлый.

TATLAT

Татар Википедиясе җәмәгатьчелеге карары нигезендә латин әлифбасында да мәкаләләр язып була. Латин әлифбасы нигезендәге Баш бит һәм аңа багышланган проект бар.

2025 елның 16 октябреннән Татар Википедиясендә кириллицадан латинга һәм кирегә автоматик транслитератор эшли башлый. Җәмгыять тырышлыгы нәтиҗәсендә мәкалә исеменнән уң якта төймәгә басып кирилл мәкаләләрен латинда, латиннарны кириллда ук мөмкинлеге бар. Гәрчә нәтиҗә әле идеаль булмаса да, механизм тотрыклы, хәзер чыгармалар исемлеген баету өстендә эшләргә мөмкин. 2014 елдан башлап транслитерация өчен конвертер ясарга омтылышлар ясала, әмма уңышка ирешелми кала, мәсәлән, 2014 елда 99%-ка эшләнгән конвертер артык зур күләмдә һәм берничә өлешкә бүлүне таләп иткәнгә расланмый кала.

Латин әлифбасындагы мәкаләләр өчен Татарстан Республикасында татар телен куллану турындагы 24.12.2012 елгы канун кысаларында транслитерация өчен расланган гомуми төрки әлифба кулланыла.

Катнашучылар

Бүгенге көндә Татар Википедиясендә 62 505 катнашучы теркәлгән, алар арасында 85 актив.

Баш бит

Татар Википедиясенең баш битендә, Википедия турында төп мәгълүматлардан тыш, иң сыйфатлы, яхшы итеп бизәлгән һәм чыганаклары күрсәтелгән сайланма һәм яхшы мәкаләләрне күрсәтүче бүлекләр бар.^[15]

Шулай ук, көн саен яңартылып торучы сайланган порталларлар исемлеген күреп була. Портал — бер тема белән берләштерелгән күп санлы мәкаләләрне бер урынга туплап, кызыклы итеп кулланучыларга тәкъдим итү формасы.

Википедия мәкаләләрендә сурәтләрнең күпчелеге Wikimedia Commons-та саклана. Википроектлар өчен хезмәт итә торган бу ресурстан иң матур фотосурәтләрне көннең сайланган рәсеме итеп билгеләп, Википедиянең баш битендә урнаштыру гадәте бар.

Баш биттә бу көнне булган тарихи вакыйгалар белән танышырга, ә «Ә сез белгән идегезме?» рубрикасында кызыклы фактларны баетырга була.^[15]

Башка Википедияләрдән аермалы буларак 2025 елның октябреннән бу бүлекләр көнгә берничә тапкыр автоматик рәвештә яңарып торалар.

Марафоннар

Вики-Бәйгеләр — Википедиядә катнашуны популярлаштыру максатыннан берәр яки берничә Википедия бүлекләре катнашучылары арасында уздырылган ярышлар. Викиара тәртипләр һәм җирле бәйгеләр кагыйдәсенә тугрылыклы үткәрелә. Викимедиа берләшмәләре яки тышкы партнёрлары тарафыннан булдырыла ала.

Оештыру һәм уздыру өчен концепцияне булдыручы һәм процедураны җитекләүче инициатив төркем, призлар иганәчеләре һәм мәгълүмати партнёрларның табылуы зарур ^[16]

2019—2023 елларда Татар Википедиясендә Бөтендөнья татар яшьләре форумы, Татар теле буенча комиссия, һәм татар телле юзер-төркем бергәләп татарлар, Татарстан географиясе, мәдәнияте, тарихы һәм бүгенге чынбарлыгы турында мәкаләләр язу вики-марафоннары уза. 2024 елдан бу марафоннар Татар Википедиясе волонтерлары ярдәме белән генә уза башлый.

Бәйгеләрен башлату фикере Татарстан Республикасы Дәүләт Советының Мәгәриф, фән һәм милли мәсьәләләр буенча комитеты рәисе Айрат Зарипов белән вики-мөмкинлекләрне кулланып татар теленең тотрыклы цифрлы чоры киләчәген тәэмин итү юл картасын әзерләүгә багышланган атналык очрашулар барышында 2020 елның 12 октябрь көнендә барлыкка килә. Проект Комиссия җитәкчесе, Татарстан Республикасы парламентының вице-спикеры Марат Әхмәтовның хуплавын ала. Призлар фондын «Сервис-Агро» җаваплылыгы чикләнгән җәмгыяте кертә, мәгълүмати яктырту ягы белән «Татмедиа» медиахолдингы, «Татарстан — Яңа Гасыр» һәм ДТРК «Татарстан» телерадиокомпанияләре ярдәм итәргә килешенә.^[16]^[17]

Ирекле белемнәрне үстерүгә һәркемнең үз өлешен кертә алуыннан файдаланып, конкурслар барышында без партнерлар белән уртак конкурслар проектын эшләнә. Партнерлар бәйгеләре — Википедия эчендә теләсә кайсы кеше яки башка тышкы партнер тарафыннан Википедия волонтерлары белән берлектә булдырылган һәм уздырыла торган вики-бәйгеләр.

Соңгы елларда Татар Википедиясендә ике марафоннан тыш тагын 13 конкурс оештырылган, шуларның 2се партнерлар белән. Конкурста катнашучының шаблоннары һәм Финалистлар таблицасында урын күрсәтү — халык алдында булуга ихтыяҗны каплый (Дан Аллеясы кебек үк).

Бары мәкаләләр генә язучылар өчен партнерлар белән бергә җәйге (Белем җәүһәрләре) һәм кышкы марафоннар (МинБезТатар) оештырылып килә. Беренче марафон Татнетны үстерү фонды, икенче марафон «Татмедиа» медиахолдингы проекты — «Миллиард татар» белән берлектә оештырыла.

Акыллы төбәк

«Акыллы төбәк» проектын — субъектларның барлык катлауларын алар өчен кызыклы юнәлешләр буенча Вики-мохиткә кертемнәрен җәлеп итү проекты. Кешеләр үзләренә әһәмиятле темаларны башкаларга таныта, төбәкнең региональ үсешнә файда китерә, шул ук арада соңгының бүгенге көнге халыкара танылуы дәрәҗәсен һәм икътисади активлыгын иң алдынгы илләр дәрәҗәсендәгенә күтәрергә ярдәм итә ала. Проектны гамәлгә ашыруның башлангыч этабы буларак ТатВП-ның барлык катнашучылары белән берлектә әһәмиятлелек критериенең яңа кагыйдәсен кабул итү була. Проект кысаларында, Татарстанның Кайбыч районыннан бер төркем активистлар «Вики-Кайбыч» исемле үзләренең район вики-клубын оештыралар, һәм шуңа күрә проектны Кайбыч районы турында вики-муниципаль проекттан гамәлгә ашыра башлыйлар. Хәзерге вакытта «Акыллы төбәк: Кайбыч районы» проектын тормышка ашыру кысаларында Кайбыч районының төрле феноменнары турында 500-дән артык мәкалә язылган.

Бүләкләр

2009 нчы елда узган «Татнет йолдызлары» бәйгесендә Татар Википедиясе «Туган тел» номинациясендә беренче урын яулый.
2010 елның октябрендә узган I Халыкара «Белем җәүһәрләре» интернет-проектлар бәйгесенең «Тематик ресурс — иҗади җәүһәр» номинациясендә Татар Википедиясе икенче урынны яулый.
2010 елның «Татнет йолдызлары» бәйгесенең «Туган тел» номинациясендә янә Татар Википедиясе җиңә^[18].
2011 елда узган II Бөтендөнья «Белем җәүһәрләре» интернет-проектлар бәйгесенең «Тематик ресурс — иҗади җәүһәр» номинациясендә Татар Википедиясе беренче урын яулый.
2011 елда узган «Татнет йолдызлары» бәйгесенең «Фән һәм мәгариф» номинациясендә Татар Википедиясе беренче урында^[19].

«Татнет йолдызлары» бәйгесендә беренче урын (2009 ел)
«Татнет йолдызлары» бәйгесендә беренче урын (2010 ел)
«Белем җәүһәрләре» бәйгесендә икенче урын (2010 ел)
«Белем җәүһәрләре» бәйгесендә беренче урын (2011 ел)

Статистика

300 000 мәкалә

Хәзерге вакытка Татар Википедиясендә 709 213 мәкалә бар, 7129 файл йөкләнгән. Викимедиа статистика проектының Татар Википедиясен тасвирлаган Кыскача аналитик мәгълүмат 2016 елның 22 март көнендә архивланган һәм тулы таблица 2017 елның 4 декабрь көнендә архивланган.

2026 ел, 02 апрель — 700 000 мәкалә
2025 ел, 15 гыйнвар — 600 000 мәкалә
2023 ел, 21 апрель — 500 000 мәкалә
2022 ел, 31 гыйнвар — 400 000 мәкалә
2021 ел, 31 июль — 300 000 мәкалә
2020 ел, 30 октябрь — 200 000 мәкалә
2020 ел, 10 июнь — 100 000 мәкалә
2013 ел, 28 июль — 50 000 мәкалә
2013 ел, 14 март — 30 000 мәкалә
2012 ел, 25 апрель — 15 000 мәкалә^[2]
2011 ел, 8 июль — 10 000 мәкалә^[2]
2009 ел, 28 декабрь — 5000 мәкалә^[2]
2009 ел, 15 июнь — 4 000 мәкалә

Чагыштырма статистика

Татар Википедиясенең башка төрки телле һәм Россия халыклары телләрендәге Википедия бүлекләре белән чагыштырма таблицалар.

№	Код	Википедия бүлеге	Ачылган елы	Мәкаләләр	Битләр	Файллар	Үзгәртүләр	Теркәлгән кулланучылар	Актив кулланучылар	Идарәчеләр	Тирәнлек
1	tt	Татар	2003	709 213	1 461 765	7129	6 060 307	62 505	85	7	4.7
2	tr	Төрек	2002	702 758	3 439 710	45 156	38 198 025	1 873 660	4288	21	168.4
3	azb	Көньяк Азәрбайҗан	2015	244 896	580 830	557	1 593 978	64 335	116	4	5.2
4	uz	Үзбәк	2004	368 370	1 313 706	3954	6 305 881	314 378	642	10	31.6
5	kk	Казакъ	2002	245 632	672 914	8788	3 675 265	183 070	404	15	16.5
6	az	Азәрбайҗан	2004	218 328	691 709	14 596	9 128 740	353 456	855	13	62
7	ky	Кыргыз	2002	76 564	126 467	2673	662 562	48 912	123	3	2.2
8	ba	Башкорт	2005	64 307	185 343	1431	1 306 685	48 786	76	6	25
9	cv	Чуваш	2004	59 225	123 915	523	876 411	40 977	45	2	8.4
10	crh	Кырым-татар	2008	29 751	58 733	0	245 835	91 381	56	2	4
11	sah	Саха	2008	18 254	55 532	1759	429 822	29 551	45	4	32.3
12	kaa	Каракалпак	2006	15 550	44 548	90	274 778	16 656	46	4	21.5
13	tk	Төрекмән	2004	7345	18 139	327	270 517	34 595	49	2	32.2
13	ug	Уйгур	2012	9764	17 823	0	175 817	26 171	26	1	6.7
14	gag	Гагауз	2010	3009	7674	0	75 431	16 991	18	1	23.6
15	krc	Карачай-балкар	2010	3027	18 170	0	127 728	12 206	21	2	175.9
16	tyv	Тыва	2013	4123	15 287	0	52 743	11 254	9	1	25.3
17	alt	Алтай	2021	1113	7381	0	49 415	4839	14	2	212.3

№	Код	Википедия бүлеге	Ачылган елы	Мәкаләләр	Битләр	Файллар	Үзгәртүләр	Теркәлгән кулланучылар	Актив кулланучылар	Идарәчеләр	Тирәнлек
1	ce	Чечен	2005	868 040	1 896 135	332	26 548 411	48 068	105	3	19.6
2	tt	Татар	2003	709 213	1 461 765	7129	6 060 307	62 505	85	7	4.7
3	ba	Башкорт	2005	64 307	185 343	1431	1 306 685	48 786	76	6	25
4	cv	Чуваш	2004	59 225	123 915	523	876 411	40 977	45	2	8.4
5	crh	Кырым-татар	2008	29 751	58 733	0	245 835	91 381	56	2	4
6	os	Осетин	2005	21 759	77 905	149	594 204	28 581	29	3	50.8
7	sah	Саха	2008	18 254	55 532	1759	429 822	29 551	45	4	32.3
8	mhr	Мари	2009	11 328	31 939	0	203 476	16 878	21	1	21.1
9	mrj	Таулы мари	2010	10 437	21 802	0	108 411	12 537	13	1	5.9
10	myv	Ирзә	2008	7874	32 140	0	155 064	15 334	20	2	45.8
11	mdf	Мукшы	2007	7630	24 228	0	106 796	12 096	20	1	20.9
12	vep	Вепс	2008	7111	39 878	0	190 458	18 715	28	1	101.4
13	kv	Коми	2004	5830	20 414	0	149 168	17 251	18	1	45.7
14	udm	Ар	2005	5917	20 557	8	130 198	17 830	17	2	38.8
15	olo	Корел-ливвик	2016	5093	15 395	0	42 714	8913	20	2	11.4
16	lez	Лезгин	2012	4496	15 417	11	99 416	13 197	21	3	38
17	tyv	Тыва	2013	4123	15 287	0	52 743	11 254	9	1	25.3
18	av	Авар	2004	4017	18 868	0	102 141	17 987	27	2	74
19	koi	Коми-пермяк	2009	3471	14 086	0	64 283	10 041	9	1	42.7
20	krc	Карачай-балкар	2010	3027	18 170	0	127 728	12 206	21	2	175.9
21	inh	Ингуш	2018	2561	17 691	40	75 265	6515	13	2	148.5
22	kbd	Кабарда-чиркәс	2011	1675	7146	0	48 882	11 784	12	2	73
23	xal	Калмык	2005	1577	12 637	0	93 073	11 464	16	1	362.3
24	lbe	Лак	2006	1053	16 279	0	55 559	9882	11	2	713.6
25	alt	Алтай	2021	1113	7381	0	49 415	4839	14	2	212.3
26	ady	Адыгей	2016	647	5136	0	17 370	10 870	25	1	162.8

Мәкаләләр тематикасы буенча статистика

2025 елның 18 декабренә мәкаләләрнең күбесе киләсе темаларга багышланган^[20]:

торак пунктлар — 419 943 мәкалә,
астрономия — 44 643 мәкалә,
елгалар — 23 429 мәкалә,
шәхесләр — 17 430 мәкалә,
аксымнар — 14 605 мәкалә,
һинд дине — 1 933

Кызыклы фактлар

Татар Википедиясе исемен башка проект та йөрткән. 2008 елда ачылган Tatar.info — «Татар тормышының көзгесе» (рус. Tatar.info —«Зеркало татарской жизни») проекты шулай ук wiki технологиясе буенча эшләгән һәм массакүләм мәгълүмат чараларында «Татар Википедиясе» (рус. Татарская Википедия) дип йөртелгән^[21]^[22]. Ул энциклопедиядәге мәкаләләр татар халкына бәйле темаларга гына язылган. Теркәлгән һәркем мәкаләләрне үзгәртә алган. Хәзерге вакытта проект эшләми.
Татар Википедиясенә керүче халыкның (2019 мае) 72,5 % гына Россиядән, 4,6 % Норвегиядән, 2,7 % АКШтан^[23], үзгәртүләр кертүгә килгәндә — 86,3 % Россия, 4,0 % Украинадан ясала^[24].
Татар Википедиясенең беренче идарәчесе (User:Untifler) шулай ук Чуаш һәм Башкорт Википедияләре ачуында да актив катнаша һәм аларда да беренче идарәче була.
Татар Википедиясе волонтеры Фәрһад Фәткуллинга 2018 елда ел Викимедиячесе исеме бирелә.^[8]^[25]

Искәрмәләр

↑ Википедия:Тавыш бирү:Латин әлифбасы-2
1 2 3 4 «Татар Википедиясе» проектында юбилей: 15 меңенче мәкалә!
↑ Татар теле һәм әдәбияты укытучылары өчен сылтамалар., archived from the original on 2021-03-01, retrieved 2025-11-10
↑ ТАТАР ТЕЛЕ дәресендә кулланып булган татар интернет-ресурслары.
↑ Министерство образования и науки Республики Татарстан. ТАТАР ТЕЛЕ УКЫТУЧЫЛАРЫ ӨЧЕН СЫЛТАМАЛАР.
↑ ТатВики: как татарский проект стал вторым среди всех тюркских онлайн-энциклопедий.
↑ Татарская Википедия преодолела рубеж в 500 000 статей.
1 2 3 «Сәләт ВикиМәктәбе» татар википедиясенә мәкалә язучыларга таныклык тапшырды.(үле сылтама)
↑ Фәрһад Фәтхуллин Татар Википедиясен үстерергә кирәк дип саный.
↑ Татар Википедиясе активистлары катнашында матбугат конференциясе.
↑ Минтимер Шәймиев татар телле Викимедистлар белән очрашты., archived from the original on 2018-09-27, retrieved 2018-09-27
↑ Вики-Татарстан.
↑ Татарский регулятор и Википедия: сотрудничество во благо языка.
↑ В казанском Институте истории имени Марджани обсудили возможности взаимодействия с Википедией.
1 2 Айдар Шәйхин. ВИКИПЕДИЯСЕНӘ СУПЕРГЕРОЙЛАР КИРӘК. «Ялкын» архивыннан, 2016 ел.
1 2 Татар Википедиясе «Вики-яз — 2018» бәйгесенә татарча мәкаләләр кабул итә.
↑ Бәйгеләргә багышланган мәтбугат конфереренциясе., archived from the original on 2021-05-17, retrieved 2021-05-17
↑ “Татнет йолдызлары” конкурсында 231 сайт катнашты, archived from the original on 2010-12-17, retrieved 2011-01-04
↑ Казанда «Татнет йолдызлары» җиңүчеләрен бүләкләделәр
↑ Күп үзенә сылтамалы төркемнәр
↑ В Интернете появился татарский аналог Википедии
↑ Татарская Википедия появилась в Интернете, archived from the original on 2011-10-19, retrieved 2011-10-19
↑ Traffic Analysis Report — Wikipedia Page Views Per Country — Breakdown 2019 елның 13 май көнендә архивланган
↑ Wikimedia Traffic Analysis Report — Page Edits Per Wikipedia Language — Breakdown 2011 елның 3 август көнендә архивланган, Monthly requests or daily averages, for period: 1 Jan 2014 — 31 Mar 2014 (2014 Q1)
↑ Диваннан тормый да татар халкына хезмәт итәргә була.

Шулай ук карагыз

Тышкы сылтамалар

[1] Википедия:Тавыш бирү:Латин әлифбасы-2

[ТИ-2] 1 2 3 4 «Татар Википедиясе» проектында юбилей: 15 меңенче мәкалә!

[3] Татар теле һәм әдәбияты укытучылары өчен сылтамалар., archived from the original on 2021-03-01, retrieved 2025-11-10

[4] ТАТАР ТЕЛЕ дәресендә кулланып булган татар интернет-ресурслары.

[5] Министерство образования и науки Республики Татарстан. ТАТАР ТЕЛЕ УКЫТУЧЫЛАРЫ ӨЧЕН СЫЛТАМАЛАР.

[6] ТатВики: как татарский проект стал вторым среди всех тюркских онлайн-энциклопедий.

[7] Татарская Википедия преодолела рубеж в 500 000 статей.

[МТ-8] 1 2 3 «Сәләт ВикиМәктәбе» татар википедиясенә мәкалә язучыларга таныклык тапшырды.(үле сылтама)

[9] Фәрһад Фәтхуллин Татар Википедиясен үстерергә кирәк дип саный.

[10] Татар Википедиясе активистлары катнашында матбугат конференциясе.

[11] Минтимер Шәймиев татар телле Викимедистлар белән очрашты., archived from the original on 2018-09-27, retrieved 2018-09-27

[12] Вики-Татарстан.

[13] Татарский регулятор и Википедия: сотрудничество во благо языка.

[14] В казанском Институте истории имени Марджани обсудили возможности взаимодействия с Википедией.

[Ялкын-15] 1 2 Айдар Шәйхин. ВИКИПЕДИЯСЕНӘ СУПЕРГЕРОЙЛАР КИРӘК. «Ялкын» архивыннан, 2016 ел.

[tatar-congress.org-16] 1 2 Татар Википедиясе «Вики-яз — 2018» бәйгесенә татарча мәкаләләр кабул итә.

[17] Бәйгеләргә багышланган мәтбугат конфереренциясе., archived from the original on 2021-05-17, retrieved 2021-05-17

[18] “Татнет йолдызлары” конкурсында 231 сайт катнашты, archived from the original on 2010-12-17, retrieved 2011-01-04

[19] Казанда «Татнет йолдызлары» җиңүчеләрен бүләкләделәр

[20] Күп үзенә сылтамалы төркемнәр

[21] В Интернете появился татарский аналог Википедии

[22] Татарская Википедия появилась в Интернете, archived from the original on 2011-10-19, retrieved 2011-10-19

[23] Traffic Analysis Report — Wikipedia Page Views Per Country — Breakdown 2019 елның 13 май көнендә архивланган

[24] Wikimedia Traffic Analysis Report — Page Edits Per Wikipedia Language — Breakdown 2011 елның 3 август көнендә архивланган, Monthly requests or daily averages, for period: 1 Jan 2014 — 31 Mar 2014 (2014 Q1)

[25] Диваннан тормый да татар халкына хезмәт итәргә була.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

к б ү Русия халыклары Википедияләре
1 000 000+	рус (Русская) украин (Українська)^*
500 000+	фин (suomi)^* чечен (нохчийн) татар
100 000+	азәрбайҗан (Azərbaycanca)^* казакъ (қазақша)^*
30 000+	башкорт (башҡортса) чуаш (чӑвашла)
10 000+	кырым-татар (Qırımtatarca) монгол (монгол) таулы мари (кырык марла) болын мари (олык марий) идиш (יידישע) осетин (иронау) саха (сахалыы)
3000+	вепс (Vepsän) коми (зырян коми) коми-пермяк (перем коми) лезгин (лезги) удмурт (удмурт) эрзә (эрзянь)
1000+	авар (магІарул) алтай (алтай) бурәт (буряад) кабарда-чиркес (адыгэбзэ) калмык (хальмг) карачай-балкар (къарачай-малкъар) лак (лакку) ливвик (Livvinkarjala) мукшы (мокшень) тыва (тыва)
100+	адыгей (адыгабзэ) ингуш (гIалгIай)
Викиинкубатор	даргин (даргала) ижора (Ižoran) карел (Karjalan) комык (къумукъ) себер татар (сыбыртатарца) шор (Шор тили) инкубатордагы Русия халыклары телләрендәге барлык Википедияләр
Ярдәм**	«Русия халыклары телләрендә Википедияләрне үстерү» проекты Башкортстан викимедиячылары Азәрбайҗан викимедиячылары Викимедиа Казакъстан Викимедиа Украина Викимедиа Финляндия
^* — Бу телдә сөйләшүчеләрнең күпчелеге Русия тышында яши. ^** Русия халыклары телләрендәге Викимедиа проектларына Россия эчендә ярдәм итү Викимедиа Фонды тарафыннан танылган җирле вики-волонтёрларының «Викимедиа РУ» коммерцияле булмаган партнёрлыгының устав максатларына керә.

к б ү Мәкаләләр саны буенча Википедияләр исемлеге
5,000,000+	инглизчә (en)
1,000,000+	нидерландча (nl) • алманча (de) • шведча (sv) • французча (fr) • итальянча (it) • русча (ru) • испанча (es) • полякча (pl) • японча (ja)
100,000+	португальча (pt) • кытайча (zh) • вьетнамча (vi) • украинча (uk) • каталанча (ca) • норвегча (букмоль) (no) • уарай-уарай (war) • себуанча (ceb) • финча (fi) • фарсыча (fa) • чехча (cs) • маҗарча (hu) • корейча (ko) • гарәпчә (ar) • румынча (ro) • малайча (ms) • төрекчә (tr) • индонезийча (id) • казакъча (kk) • сербча (sr) • словакча (sk) • эсперанто (eo) • датча (da) • литовча (lt) • баскча (eu) • болгарча (bg) • иврит (he) • словенча (sl) • хорватча (hr) • узбекча (uz) • волапюк (vo) • эстонча (et) • һиндча (hi) • әрмәнчә (hy) • норвегча (нүнорск) (nn) • сербхорватча (sh) • латинча (la) • азәрбайҗанча (az) • галисийча (gl) • гадиләштерелгән инглизчә (simple) • грекча (el) • беларусча (be)
10,000+	гөрҗичә (ka) • һаити креолча (ht) • македонча (mk) • непалча (new) • окситанча (oc) • пьемонтча (pms) • тагалогча (tl) • тамилча (ta) • татарча • телугу (te) • таича (th) • африкаанс (af) • албанча (sq) • арагонча (an) • ароманча (roa-rup) • башкортча (ba) • беларусча (be-x-old) • бенгали (bn) • бишнуприя манипури (bpy) • боснийча (bs) • бретонча (br) • бирманча (my) • кантонча (zh-yue) • гуджарати (gu) • исландча (is) • идо (io) • яванча (jv) • кыргызча (ky) • латышча (lv) • ломбардийча (lmo) • түбән саксонча (nds) • люксембургча (lb) • малагаси (mg) • малаям (ml) • мальтача (mt) • марати (mr) • непали (ne) • сицилийча (scn) • суахили (sw) • урду (ur) • уэльсча (cy) • көнбатыш фризийча (fy) • көнбатыш пунджабча (pnb) • йоруба (yo)• чуашча (cv) • алеманнча (als) • амхарча (am) • астурианча (ast) • буньямасан (map-bms) • бугинча (bug) • корсиканча (co) • мисыр гарәпчәсе (arz) • фиджи һиндча (hif) • интерлингва (ia) • ирландча (ga) • каннада (kn) • көрдчә (ku) • мазандарани (mzn) • мин нан (zh-min-nan) • неаполитанча (nap) • кечуа (qu) • самогитанча (bat-smg) • шотландча (sco) • шотланд ирландчасы (gd) • сорани (ckb) • сунданча (su) • таҗикча (tg) • уаллунча (wa) • монгольча (mn) • сахача (sah)
1,000+	баварча (bar) • үзәк биколано (bcl) • чавакано (cbk-zam) • нидерланд түбән саксончасы (nds-nl) • фароеча (fo) • ганча (gan) • гилаки (glk) • тау чирмешчә (mrj) • илоканча (ilo) • капампанганча (pam) • лимбургча (li) • маорича (mi) • минангкабауча (min) • нахуатль (nah) • төньяк самича (se) • осетинча (os) • панджабча (pa) • русинча (rue) • санскритча (sa) • синхальча (si) • тарантино (roa-tara) • тибетча (bo) • югары сорбча (hsb) • венецияча (vec) • воңроча (fiu-vro) • ву (wuu) • йиддиш (yi) • зазаки (diq) • ассамча (as) • аймарача (ay) • бихарча (bh) • классик кытайча (zh-classical) • корнча (kw) • экстремадурча (ext) • франко-провансальча (frp) • фриульча (fur) • гагаузча (gag) • гуарани (gn) • һакка (hak) • интерлингве (ie) • кашубича (csb) • хмерча (km) • комича (kv) • коми-пермякча (koi) • ладино (lad) • лигурча (lij) • лингала (ln) • мальдивча (dv) • манксча (gv) • алан чирмешчә (mhr) • мингрельча (xmf) • навахо (nv) • норманча (nrm) • төньяк фризийча (frr) • новиальча (nov) • иске инглизчә (ang) • орияча (or) • палича (pi) • пангасинанча (pag) • паштуча (ps) • пикардча (pcd) • рипуарианча (ksh) • романшча (rm) • сардинияча (sc) • сатерланд фризийча (stq) • силезча (szl) • сомалича (so) • төрекмәнчә (tk) • удмуртча (udm) • уйгурча (ug) • вепсча (vep) • көнбатыш фламандча (vls) • зеландча (zea) • ачеһча (ace) • аварча (av) • баньярча (bjn) • бурятча (bxr) • чеченча (ce) • кырым-татарча (crh) • эмилио-романьоло (eml) • эрзә (myv) • гренландча (kl) • һавайча (haw) • кабылеча (ka) • калмыкча (xal) • карачай-балкарча (krc) • киньярванда (rw) • лакча (lbe) • лезгинча (lez) • лойбанча (jbo) • түбән сорбча (dsb) • мукшыча (mdf) • палатин алманча (pfl) • папиаменто (pap) • пенсильван алманча (pdc) • шона (sn) • срананча (srn) • сириакча (arc) • ток писин (tpi) • тонгача (to) • уолоф (wo)
100+	абхазча (ab) • зулусча (zu) • каракалпакча (kaa) • хауса (ha) • инуктитут (iu) • чейенча (chy) • игбо (ig) • кабарда сиркассча (kbd) • конгоча (kg) • лаосча (lo) • латгалча (ltg) • мирандча (mwl) • науруча (na) • төньяк соточа (nso) • борынгы чиркәү славянча (cu) • чигәнчә (rmy) • таитичә (ty) • тетум (tet) • жуанг (za) • бамбара (bm) • бислама (bi) • чероки (chr) • эве (ee) • фижианча (fj) • готча (got) • кашмирча (ks) • гикую (ki) • мин донгча (cdo) • молдаванча (mo) • норфолкча (pih) • оромо (om) • самоача (sm) • синдхича (sd) • сватича (ss) • тигриньяча (ti) • тсонгача (ts) • тсванача (tn) • акан (ak) • чаморро (ch) • чичева (ny) • кре (cr) • джонгха (dz) • фула (ff) • инупиак (ik) • кирунди (rn) • луганда (lg) • сото (st) • санго (sg) • тимбука (tum) • тви (tw) • венда (ve) • ксхоса (xh)

к б ү Төрки Википедияләр
500 000+	төрекчә (Türkçe) татарча
200 000+	көньяк азәрбайҗанча (تۆرکجه) үзбәкчә (O'zbekcha/ўзбекча) казакъча (қазақша)
100 000+	азеричә (Azərbaycanca)
50 000+	кыргызча (кыргызча) башкортча (башҡортса) чуашча (чӑвашла)
10 000+	каракалпакча (Qaraqalpaqsha) кырымтатарча (Qırımtatarca) сахача (сахалыы)
5 000+	төрекмәнчә (Türkmençe) уйгурча (ئۇغۇرچه)
1 000+	тывача (тыва) гагаузча (Gagauzca) карачай-балкарча (къарачай-малкъар) алтайча (Алтай)

к б ү Бу теманың Татнет ресурсларында яктыртылуы
Мәгълүмат агентлыклары	«Tatar-inform.tatar» сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Татарстан ММЧлары	«Безнең гәҗит» сайтындагы мәкаләләр җыентыгы. «Ватаным Татарстан» газетасы сайтындагы мәкаләләр җыентыгы. Интертат сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Мәдәни Җомга» газетасы сайтындагы мәкаләләр җыентыгы. «Сөембикә» журналы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Татарстан» телерадиокампаниясе сайтында татарча материаллар исемлеге. «Татарстан — Яңа Гасыр» телерадиокомпаниясе сайтындагы татарча мәкаләләр исемлеге.
Татар телле Россия күләм ММЧлары	Федераль һәм халыкара дәрәҗә көн тәртибен яктыртып торучы ресурслар бар микән?
Татар телле чит ил ММЧлары	Азатлык радиосы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. TRT-TATAR радиосы сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Татарстанның муниципаль татар телле ММЧлары	«Әлмәт таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Бөгелмә авазы» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Заман сулышы» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Кайбыч таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Минзәлә» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Мөслим-информ» сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Саба таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. Түбән Каманың «Туган як» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Шәһри Казан» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Шәһри Чаллы» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Татар телле Россия төбәк ММЧлары	«Авыл таңнары» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Кызыл таң» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Тәтешле хәбәрләре» газетасы сайтындагы мәкаләләр исемлеге.
Тематик ресурслар	«Белем.РУ» сайтындагы мәкаләләр исемлеге. «Бөтендөнья татар конгрессы» сайтындагы татарча мәкаләләр исемлеге. «Гыйлем.tatar» порталындагы материалларда очравы. «Матбугат.ру» сайтындагы материалларда очравы. «Сәләт» сайтындагы язмаларда очравы. «Tatarica энциклопедияcе» сайтындагы татарча мәкаләләр исемлеге. «Татарстан китап нәшрияты» сайтындагы материалларда очравы.