Эчтәлеккә күчү

Киев

Сылтамаларны үзгәрт
50°27′00″ с. ш. 30°31′25″ в. д.HGЯO
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Киев latin yazuında])
(Kiev битеннән юнәлтелде)
Киев
укр. Київ
Байрак[d]Илтамга[d]
Нигезләнү датасы 482
Логотип
Сурәт
Рәсми исем Київ[1]
Кушамат/тәхәллүс Мати міст Руських, Місто, де все починається һәм Мать городов русских
... хөрмәтенә аталган Кий[d]
Демоним Kiévien[2], Kiévienne[3], Kyivan, Kievan, Kyjevan, Kyjevanka, kiovalainen һәм kijivano
Нигезләүче Кий[d], Щек[d], Хорив[d] һәм Лыбедь[d]
Рәсми тел украин теле
Гимн Как тебя не любить, Киев мой![d]
Дөнья кисәге Европа
Дәүләт  Украина
Нәрсәнең башкаласы Украина
Административ-территориаль берәмлек Украина
Сәгать поясы Көнчыгыш Аурупа вакыты[d], UTC+02:00 һәм UTC+03:00
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Днипро
Территориясенә дәгъва итә Рейхскомиссариат Украина[d], Украина Совет Социалистик Республикасы, Вооружённые силы Юга России[d], Польша Җөмһүрияте (1918—1939) һәм Россия
Геомәгълүматлар Data:Ukraine/Kyiv City.map
Башкарма хакимият башлыгы Виталий Владимирович Кличко[d][4]
Идарә итүче орган Киевская городская государственная администрация[d]
Канунбирү органы Киевский городской совет[d]
Әгъзалык Тарихи шәһәрләр лигасы[d][5] һәм Бөтендөнья мирас шәһәрләре оешмасы[d][6]
Халык саны 2 952 301 (1 гыйнвар 2022)[7]
Административ бүленеше Голосеевский район[d], Дарницкий район[d], Деснянский район[d], Днепровский район[d], Печер районы[d], Оболонский район[d], Соломәнка районы[d], Святошинский район[d], Шевченковский район[d] һәм Подольский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 179 ± 0 метр
Кардәш шәһәр Мүнхен[8][9][10][…], Вилнүс[11][9][12][…], Әнкара[11][9][13], Женева[13], Эдинбург[8][9][14][…], Рига[11][9][13][…], Үһән[9][13], Афин[9][13], Бакы[9][15][16][…], Братислава[17][8][9][…], Белград[9][18][13], Брюссель[9][13], Будапешт[9][13], Чикаго[11][9][19][…], Краков[11][20][9][…], Флоренция[8][9][21][…], Һелсинки[9][13], Кьото[8][9][22][…], Оденсе[8][9][13], Пекин[9][13], Pretoriä[9][13], Рио-де-Жанейро[9][23][13], Сантьяго[9][13], София[9][13], Стокгольм[d][9][13], Таллинн[11][9][13], Тбилиси[9][24][13][…], Тирана[13][25][26], Торонто[9][13], Тулуза[8][9][13], Варшава[9][13], Вена[9][13], Берн[13], Буэнос-Айрес[9][13], Мехико[9][13], Астана[11][9][13], Ереван[11][9][13], Кишинёв[11][9][13], Тампере[8][11][27][…], Сучжоу[d][8][9][13], Ашкабад[11][9][13], Осло[28][13], Лейпциг[8][29][9][…], Гуаңҗу[13], Берлин[9][30][31][…], Бишкәк[9][13], Бразилиа[9][13], Һавана[9][13], Джакарта[9][13], Котдус[9][13], Лима[9][13], Лиссабон[9][13], Ош өлкәсе[9][13], Рим[9][13], Ташкент[9][13], Триполи шәһәре[d][9][13], Марсель[28][13], Мадрид[13], Һамбург[13], Познань[13], Подгорица[13], Лейпциг[8][29], Вротслав[13], Барселона[13], Дублин[13], Копенһаген[13], Сараево[13][32], Сеул[13] һәм Тайпей[13]
Моның хуҗасы Старт[d] һәм Киев метрополитены
Нәрсә белән чиктәш Киев өлкәсе
Кулланылган тел украин теле һәм рус теле
Бүләкләр
Телгә алынган хезмәтләр Civilization V[d]
Мәйдан 848 км²[33]
Почта индексы 01000–06999
Рәсми веб-сайт kyivcity.gov.ua​(укр.)
Нинди веб-биттә тасвирланган tripadvisor.com/Tourism-g294474-Kyiv-Vacations.html​(ингл.)[34] һәм wikitravel.org/en/Kyiv​(ингл.)[35]
Харита сурәте
Төнге күренеше
Коллаж
Һәйкәлләр исемлеге памятники Киева[d]
Яклаучы изге баш фәрештә Микайла[d]
Ачык мәгълүматлар порталы Kyiv city Open Data Portal[d]
Феноменның икътисады экономика Киева[d]
Кышкы күренеше
Һавадан күренеш
Социаль медиаларда күзәтүчеләре 198 678 һәм 7270 ± 9[36]
Җирле телефон коды 44
Номер тамгасы коды AA һәм KA
Шәрәфле ватандашлар төркеме [d]
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Карта
 Киев Викиҗыентыкта

Киев (укр. Київ - Кыйив) — Украинаның башкаласы, Киев өлкәсенең административ үзәге (аның эченә керми). Герой шәһәр. Шәһәр Днепр елгасында урнашкан. Мәйданы — 835,6 км², халкы — 2799,9 мең кеше (2011 елның 1 апреленә).

Тарих

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Төп мәкалә: Киев Русе
  • 864 елны Аскольд белән Дир Киевны басып алалар.
  • 10 гасырда Киев Русе дәүләте барлыкка килгән. 988 елда праваслау динен кабул иткән.
  • 1132-1134 елдан соң Киев Русе күп кенәзлекләргә таркалган. 1132 елда Полоцк, 1134 елда Новгород шәһәре Киев кенәзенең хакимиятен танырга туктаганнар, «разодралась вся земля русская» (Новгород кулъязмасы). Аерым рус кенәзлекләре үз кенәзе белән идарә ителгән, кайчакта рус кенәзлекләре арасында үзара сугышлар булганнар.
  • 1240 елда Бату хан Киев шәһәрен басып җимергән. Алтын Урда ханнары Владимир кенәзләренә ярлык бирә башлаган. Шулай итеп, Киев шәһәре башкала вазифасын югалткан.
  • 1941 елның 19 сентябрь — Икенче бөтендөнья сугышы барышында Киев алман гаскәрләре тарафыннан алына.
«Киев халкын чукындыру», Клавдий Лебедев

География

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Шәһәр Көнчыгыш-Европа тигезлегендә, Днепр елгасы өстендә урнаша. Шулай ук Днепр елгасының кушылдыклары: Десна, Дарница, Лыбедь, Горенка, Любка, һәм тагын якынча 20 елга һәм гөрләвек ага.

Киевтан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Калып:Байрак/БелоРоссияПинск ~ 360 км.
Калып:Байрак/БелоРоссияМинск ~ 430 км.
Польша байрагыВаршава ~ 680 км.		Калып:Байрак/БелоРоссияҺомел ~ 225 км.
Россия байрагыСмоленск ~ 500 км.
Россия байрагыСанкт-Петербург ~ 1050 км.		Украина байрагыЧернигов ~ 125 км.
Россия байрагыБрянск ~ 410 км.
Россия байрагыМәскәү ~ 750 км.
Украина байрагыЖитомир ~ 135 км.
Украина байрагыРовно ~ 305 км.
Украина байрагыЛуцк ~ 370 км.
Җилләр розасы
Җилләр розасы
Украина байрагыСумы ~ 315 км.
Украина байрагыХарковь ~ 405 км.
Россия байрагыБелгород ~ 435 км.
Украина байрагыВинница ~ 200 км.
Украина байрагыХмельницкий ~ 275 км.
Украина байрагыИвано-Франковск ~ 450 км.		Молдавия байрагыКишенәү ~ 395 км.
Украина байрагыНиколаев ~ 400 км.
Украина байрагыӘдис ~ 435 км.		Украина байрагыКременчуг ~ 260 км.
Украина байрагыДнепр ~ 390 км.
Украина байрагыЗапорожье~ 440 км

Климат

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
  • Уртача еллык температура — +8,4 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 2,5 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 74%
Киев климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 11,1 17,3 22,4 30,2 33,6 35,0 39,4 39,9 33,8 27,9 23,2 14,7 39,9
Уртача максимум, °C −0,9 0,0 5,6 14,0 20,7 23,5 25,6 24,9 19,0 12,5 4,9 0,0 12,5
Уртача температура, °C −3,5 −3 1,8 9,3 15,5 18,5 20,5 19,7 14,2 8,4 1,9 −2,3 8,4
Уртача минимум, °C −5,8 −5,7 −1,4 5,1 10,8 14,2 16,1 15,2 10,2 4,9 0,0 −4,6 4,9
Абсолют минимум, °C −31,1 −32,2 −24,9 −10,4 −2,4 2,4 5,8 3,3 −2,9 −17,8 −21,9 −30 −32,2
Явым-төшем нормасы, мм 36 39 36 46 57 82 72 61 58 40 48 44 619

Административ бүленеш

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Киев 10 районына бүленә:

  1. Голосеево районы
  2. Дарница районы
  3. Днепр районы
  4. Десна районы
  5. Соломенка районы
  6. Святошино районы
  7. Оболонь районы
  8. Подол районы
  9. Печерск районы
  10. Шевченко районы

Киевта туганнар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Галерея

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Моны да карагыз

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
  1. ↑ Верховна Рада України. Адміністративно-територіальний устрій
  2. ↑ https://web.archive.org/web/20220920163624/http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  3. ↑ http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  4. ↑ Київський міський голова — Киевская городская государственная администрация.
  5. ↑ https://web.archive.org/web/20240528114922/https://www.lhc-s.org/member_cities/
  6. ↑ https://web.archive.org/web/20240528143447/https://www.ovpm.org/members/cities/
  7. ↑ Государственная служба статистики Украины Чисельність наявного населення Українина 1 січня 2022 — Киев: Государственная служба статистики Украины.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 http://www.shevkyivlib.org.ua/diznaysya/traditsiyi-i-svyata/117-mista-pobratimi-zagalny-spisok.html
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  10. ↑ https://www.muenchen.de/rathaus/Stadtpolitik/Partnerstaedte/Kiew.html
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 https://kievcity.gov.ua/news/205.html
  12. ↑ http://www.ivilnius.lt/pazink/apie-vilniu/miestai-partneriai
  13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 https://kyivcity.gov.ua/kyiv_ta_miska_vlada/pro_kyiv/mista-pobratimi_z_yakimi_kiyevom_pidpisani_dokumenti_pro_poridnennya_druzhbu_spivrobitnitstvo_partnerstvo/
  14. ↑ https://www.edinburghlive.co.uk/news/edinburgh-news/edinburghs-ten-sisters-remarkable-cities-18177349
  15. ↑ http://azerbaijans.com/content_1719_az.html
  16. ↑ https://baku-ih.gov.az/az/page/26.html
  17. ↑ http://www.bratislava-city.sk/bratislava-twin-towns
  18. ↑ https://www.beograd.rs/index.php?lang=cir&kat=beoinfo&sub=1225698%3f
  19. ↑ http://www.chicagosistercities.com/sister-cities/kyiv-ukraine/
  20. ↑ http://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,1,0,otwarty_na_swiat.html
  21. ↑ https://www.comune.fi.it/pagina/firenze-internazionale/gemellaggi-e-patti-di-amicizia
  22. ↑ https://www.city.kyoto.lg.jp/sogo/page/0000117802.html
  23. ↑ http://mail.camara.rj.gov.br/APL/Legislativos/contlei.nsf/50ad008247b8f030032579ea0073d588/3f4147a57ed8aa3483257e8800663664?OpenDocument
  24. ↑ https://tbilisi.gov.ge/img/original/2018/6/12/tbilisiinfigures.pdf
  25. ↑ http://www.tirana.gen.al/sister_cities.php
  26. ↑ https://tirana.al/uploads/2023/6/20230627125928_marreveshje-shoqata.pdf
  27. ↑ Ystävyyskaupungit — Тампере.
  28. 1 2 https://kyivcity.gov.ua/news/vitaliy_klichko_z_merami_8_yevropeyskikh_mist_vidkriv_art-obyekt_na_arsenalniy_takozh_kiv_pidpisav_ugodi_pro_pobratimstvo_sche_z_troma_yevropeyskimi_mistami_foto/
  29. 1 2 https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/kiew/
  30. ↑ https://www.berlin.de/rbmskzl/aktuelles/pressemitteilungen/2023/pressemitteilung.1366074.php
  31. ↑ https://www.berlin.de/rbmskzl/politik/senatskanzlei/internationales/staedtepartnerschaften/#headline_1_9
  32. ↑ https://n1info.ba/english/news/sarajevo-and-kyiv-sign-agreement-on-establishing-friendly-relations/
  33. ↑ https://web.archive.org/web/20150918152231/http://atu.gki.com.ua/atu/26
  34. ↑ Tripadvisor — 2000.
  35. ↑ برودرومو إ. Wikitravel — 2003.
  36. ↑ YouTube API

Шулай ук карагыз

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Киев&oldid=4117697