Эчтәлеккә күчү

Ярославль

57°37′35″ с. ш. 39°53′36″ в. д.HGЯO
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Ярославль latin yazuında])
(Yarıslaw битеннән юнәлтелде)
Ярославль
рус. Ярославль[1]
Байрак[d]
Нигезләнү датасы 1010
Сурәт
... хөрмәтенә аталган Ярослав Владимир улы Зирәк
Нигезләүче Ярослав Владимир улы Зирәк
Дөнья кисәге Европа[1]
Дәүләт  Россия
Нәрсәнең башкаласы Ярыслау өлкәсе[1]
Административ-территориаль берәмлек Ярыслау өлкәсе[1]
Сәгать поясы UTC+03:00
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Идел[1] һәм Которосль[d]
Башкарма хакимият башлыгы Слепцов Владимир Витальевич[d]
Әгъзалык Бөтендөнья мирас шәһәрләре оешмасы[d][2]
Халык саны 567 443 (1 гыйнвар 2024)[3]
Административ бүленеше Ленинский район[d], Дзержинский район[d], Заволжский район[d], Кировский район[d], Красноперекопский район (Ярославль)[d] һәм Фрунзенский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 100 метр
Кардәш шәһәр Палермо[4], Кассел, Һанау, Пуатье, Берлингтон, Коимбра, Йювяскюля[5], Калининград[6], Эксетер[7], Северодвинск[8] һәм Бургас[d][9]
Моның хуҗасы Шинник[d]
Бүләкләр
Хезмәт Кызыл Байрак ордены Октябрь Инкыйлабы ордены
Мәйдан 205,8 км²
Почта индексы 150000–150066
Рәсми веб-сайт city-yaroslavl.ru​(рус.)
Беренче язма телгә алу 1071[1]
Җирле телефон коды 4852
Шәрәфле ватандашлар төркеме [d]
Монда җирләнгәннәр төркеме [d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Карта
 Ярославль Викиҗыентыкта

Ярославль (Ярыслау[10], рус. Ярославль) — Россия шәһәре, Ярославль өлкәсенең административ үзәге.

Халык саны — 591 486 кеше (2010).[11]

Ярославль — Үзәк федераль округының халык саны буенча өченче шәһәре һәм мөһим транспорт төене — биредән тимер һәм автомобиль юллар Мәскәүгә, Вологдага, Рыбинскига, Кастрамага, Ивановога, Кировка таба тармакланып китәләр.

2010 елда шәһәр үзенең 1000-еллыгын бәйрәм итте.

Иделгә Которосль елгасы кушылу урыны янында урнашкан шәһәрнең тарихи үзәге 2005 елда ЮНЕСКОның Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертелде.[12]

2020 елның 2 июленнән — «Хезмәт даны шәһәре»[13].

Тарих

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Төп мәкалә: Ярыслау тарихы

Шәһәрне нигезлэу

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Риваять буенча, Ярослов Зирәк Элҗен көнендә шәһәрне нигезләгән.

Шәһәр Ярослов Зирәк тарафыннан якынча 1010 елда нигезләнгән.

География

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Ярославль Көнчыгыш Европа тигезлегенең үзәгендә (Ярославль-Кастрама түбәнлегендә), Кторосльнең Иделгә кушылган урыныда, Мәскәүдән 282 километр төньяк-көнчыгыштарак урнашкан.

Климат

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Ярославль уртача континенталь климаты зонасында урнашкан, ел айларының иң салкыны — гыйнвар, иң җылысы — июль, елның урта җил тизлеге — 4,2 м/с.

Ярославль климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Уртача максимум, °C −8,2 −5,8 0,1 9,0 17,8 21,4 23,3 21,5 14,9 7,2 −0,2 −5,2 8,0
Уртача температура, °C −12 −10 −4,3 4,5 12,0 15,8 17,9 16,1 10,4 4,1 −2,7 −8,4 3,6
Уртача минимум, °C −15,8 −14,2 −8,6 0,0 6,2 10,1 12,5 10,7 5,9 0,9 −5,2 −11,6 −0,8
Явым-төшем нормасы, мм 37 27 26 40 52 65 84 64 55 52 46 43 591
Чыганак: Гидрометцентр России

Сәгать поясы

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Файл:Map of Russia — Moscow time zone.svg

Халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

Халык

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
1811[14]1840[15]1856[14]1897[16]1913[14]1926[14]1931[14]1939[14]1959[17]1970[18]1979[19]1989[20]2002[21]2010[11]
~23 80033 197~26 90071 616~83 600~111 200~155 200~299 400407 071517 314596 951632 991613 088591 486

Милли состав

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Милләт2002[22]2010[23]
руслар94,1%95,6%

Администратв бүленеш

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
  • Дзержинский районы
  • Идел арты районы
  • Киров районы
  • Красноперекопск районы
  • Ленин районы
  • Фрунзе районы

Кардәш шәһәрләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Шәһәрдә туган шәхесләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Галерея

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
  1. 1 2 3 4 5 6 Ярославль // Малая советская энциклопедия / мөхәррир Н. Л. Мещеряков — 2 — Советская энциклопедия, 1947.
  2. ↑ https://web.archive.org/web/20240528143447/https://www.ovpm.org/members/cities/
  3. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2024 года — Росстат, 2024.
  4. ↑ https://web.archive.org/web/20191109171704/https://www.comune.palermo.it/js/server/uploads/_20032019122906.pdf
  5. ↑ https://www.jyvaskyla.fi/organisaatio/konsernihallinto/kansainvaliset-yhteydet/verkostot/jyvaskylan-ystavyyskunnat
  6. ↑ https://www.klgd.ru/city/pasport_07052021.pdf
  7. ↑ http://www.eyta.org.uk/images/2017/charter.jpg
  8. ↑ https://www.severodvinsk.info/?idmenu=237
  9. ↑ https://www.burgas.bg/bg/pobratimeni-gradove-1
  10. ↑ http://kazanutlary.ru/wp-content/uploads/2016/11/1928_11_12.pdf(үле+сылтама)
  11. 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2014-01-04
  12. ↑ http://whc.unesco.org/ru/list/1170#top
  13. ↑ Указ о присвоении почётного звания Российской Федерации «Город трудовой доблести»
  14. 1 2 3 4 5 6 http://www.mojgorod.ru/jaroslav_obl/jaroslavlj/
  15. ↑ Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  16. ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1747
  17. ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  18. ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  19. ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  20. ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  21. ↑ 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  22. ↑ 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2017-11-11, retrieved 2014-01-04
  23. ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по Ярославской области. Т. 4 : Национальный состав и владение языками, гражданство 2016 елның 7 март көнендә архивланган ]

Тышкы сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Ярославль&oldid=3820460