Эчтәлеккә күчү

Малави

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Малави latin yazuında])
Малави
Lua хатасы: expandTemplate: template "lang-tum" does not exist.
Байрак[d]Илтамга[d]
Нигезләнү датасы 6 июль 1964
Рәсем
Рәсми исем Malawi, Malawi һәм la République du Malawi[1]
Гомер озынлыгы 63,223 ел[2]
... хөрмәтенә аталган Ньяса күле
Демоним Malawian, malawi, Malawiano, Malaviyänan, ملاوي, ملاوية, ملاويون, מלאווי, מלאווית, malawieni, malawian, malawiană, মালাউইয়ীয়, malawiano, malawiana, malawiani, malawiane, malaui, malauianu, malauiana, Malaviano, マラウイ人, 말라위인, Malawite[1], maławiana, maławiane, maławiani, maławian, malawià, malawiana, malawians, malawianes, مالاوي, مالاوية, مالاويين, مالاويات, Malavijec, Malavijka һәм Malávach[3]
Рәсми тел инглиз теле, чева теле һәм тумбука теле[d]
Гимн Малави гимны[d] һәм Chiuta dangililani Malaŵi[d]
Мәдәният Малави мәдәнияте[d]
Шигарь тексты Unity and Freedom, The warm heart of Africa һәм Undod a Rhyddid
Дөнья кисәге Африка[4]
Дәүләт  Малави
Башкала Лилонгве[d][5][6]
Сәгать поясы UTC+02:00 һәм Africa/Blantyre[d][7]
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Көньяк Африка һәм Көнчыгыш Африка[8]
Географик үзәк 13°15′16″ к. к. 34°18′05″ кч. о.HGЯO
Иң көнчыгыш ноктасы 14°53′43″ к. к. 35°55′07″ кч. о.HGЯO
Иң төньяк ноктасы 9°22′ к. к. 33°00′ кч. о.HGЯO
Иң көньяк ноктасы 17°07′46″ к. к. 35°05′50″ кч. о.HGЯO
Иң көнбатыш ноктасы 13°37′15″ к. к. 32°40′21″ кч. о.HGЯO
Геомәгълүматлар Data:Malawi.map
Иң югары ноктасы Му­ланд­же[d]
Иң түбән ноктасы Шире[d]
Дәүләт башлыгы вазыйфасы Малави президенты[d]
Ил башлыгы Питер Мутарика[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Малави президенты[d]
Башкарма хакимият башлыгы Лазарус Чаквера[d]
Башкарма хакимият Малави министрлар кабинеты[d]
Канунбирү органы Малави милли ассамблеясе[d]
Үзәк банкы Малави резерв банкы[d]
Дипломатик мөнәсәбәтләр Австралия, Исраил, Мозамбик, Нигерия, Руанда, Көньяк Африка Җөмһүрияте, Малайзия, Кытай Җөмһүрияте, Замбия, Америка Кушма Штатлары, Кытай, Бангладеш, Германия, Корея Халык Демократик Республикасы[9] һәм Косово Җөмһүрияте
Әгъзалык Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Милләтләр Дуслыгы[10], АБ, Бөтендөнья сәүдә оешмасы[11], Халыкара реконструкция һәм үсеш банкы[d], Халыкара үсеш ассоциациясе[d], Халыкара финанс корпорациясе[d], Инвестицияләр иминлеген гарантияләү буенча күпъяклы агентлык[d], Инвестицион бәхәсләрне хәл итү буенча халыкара үзәк[d], Африка үсеш банкы[d], ЮНАМИД[d], Африка, Кариб диңгезе һәм Тын океан дәүләтләре[d], Интерпол[12][13], ХКТО[d][14][15], Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Африка көньягын үстерү җәмгыяте[d], Бөтендөнья почта берлеге[16][17], Халыкара телекоммуникацияләр берлеге[d][18], Бөтендөнья метеорология оешмасы[19], Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы[20], Бөтендөнья таможня оешмасы[d][21], Атом-төш коралларының таратылмау турында килешү[d] һәм African Continental Free Trade Area[d]
Халык саны 17 563 749 (2018)[22]
Ир-ат халкы 9 168 342[23], 9 418 758[23], 9 670 800[23] һәм 9 924 861[23]
Хатын-кыз халкы 9 698 995[23], 9 958 303[23], 10 218 942[23] һәм 10 480 456[23]
Административ бүленеше Үзәк төбәге[d], Төньяк төбәге[d] һәм Көньяк төбәге[d]
Акча берәмлеге Малави квачасы[d]
Номиналь тулаем эчке продукт 12 602 334 124 $[24] һәм 13 164 667 627 $[24]
Кеше потенциалы үсеше индексы 0,512[25]
Inequality-adjusted Human Development Index 0,377[26]
Эшсезлек дәрәҗәсе 8 процент[27]
Нәрсә белән чиктәш Замбия, Танзания һәм Мозамбик
BTI Governance Index 4,72[28], 5,5[28], 5,66[28], 5,86[28], 5,99[28], 5,63[28], 5,61[28], 5,7[28] һәм 5,64[29]
BTI Status Index 4,89[28], 5,35[28], 5,56[28], 5,57[28], 5,77[28], 5,55[28], 5,49[28], 5,41[28] һәм 5,47[29]
Мәктәптә укымаган балалар саны 764 717[30]
Автомобил хәрәкәте ягы сул[d][31]
Челтәр көчәнеше 230 вольт[32]
Электр аергычы төре BS 1363[d][32]
Әүвәлгесе Малави[d]
Алыштырган Малави[d]
Кулланылган тел инглиз теле[33], ндали[d], Малави ломве теле[d], Tonga[d], Nyakyusa[d], Lambya[d], яо теле, чева теле, тумбука теле[d], Malawi Sena[d], Kokola[d], Shinyiha[d] һәм Nyika[d]
Кайда өйрәнелә Malawian studies[d]
Мәйдан 118 484 км²[34][35]
Рәсми веб-сайт malawi.gov.mw
Һәштәге Malawi
Югары дәрәҗәле Интернет домены .mw
Харита сурәте
Эмблема/тамгасы сурәте
Тематик география Малави географиясе[d]
Феноменның икътисады Малави икътисады[d]
Феноменның демографиясе Малави халкы[d]
Джини коэффициенты 38,5[36]
Өстәлгән кыйммәт салымы күләме 16,5 процент
Тулаем туулар коэффициенты 5,129[37]
Шәһәр халкы 3 240 276[23], 3 376 840[23], 3 519 490[23] һәм 3 668 876[23]
Авыл халкы 15 627 061[23], 16 000 221[23], 16 370 252[23] һәм 16 736 441[23]
Демократия индексы 5,74[38]
Туым күрсәткече 33,598[23], 33,233[23], 32,859[23] һәм 32,611[23]
Үлем күрсәткече 6,611[23], 6,706[23], 6,983[23] һәм 6,934[23]
Happy Planet Index score 38,7[39]
Commonwealth Sport country code MAW
Илнең мобиль коды 650
Илнең телефон коды +265
Гадәттән тыш хәлләрдә ярдәм телефоны 9-9-9[d][40], 998[d][40], 997[d][40] һәм 990[d][40]
Номер тамгасы коды MW
Диңгездәге идентификацияләү номеры 655
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме Төркем:Малавида төшерелгән фильмнар[d]
Карта
 Малави Викиҗыентыкта

Малави рәсми рәвештә Малави Республикасы Көньяк-Көнчыгыш Африкада урнашкан элек Ньясалэнд буларак мәгълүм булган диңгезгә чыгуы булмаган дәүләт. Көнбатышта ул Замбия белән, төньякта һәм төньяк-көнчыгышта Танзания белән һәм көнчыгышта, көньякта һәм көньяк-көнбатышта Мозамбик белән чиктәш. Малави 118 484 км² мәйдан били һәм аның халык саны фараз иткәнчә (2021 елның январена) 19 431 566 кеше. Малавиның башкаласы (һәм иң зур шәһәре) - Лилонгве. Аның зурлыгы буенча икенче шәһәре Блантайр, өченчесе Мзузу һәм дүртенчесе элеккеге башкаласы Зомба. Малави атамасы Маравидан килеп чыккан, бу даирәдә яшәгән Чева халкының борынгы атамасы.

Малавида 2018 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, ил халкының (19 млн кеше, 2020 елга) 82,3 % ы ―христианнар (протестантлар 58,5 %, католиклар 17,2 % һ. б. христиан диннәре). 13, 8 % ы ― мөселманнар (күпчелеге ― сөнниләр, калганнары ― шигыйлар).[41].

  1. 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  3. The National Terminology Database for Irish — 2006.
  4. https://www.workwithdata.com/place/malawi
  5. http://www.statoids.com/umw.html
  6. Encyclopædia Britannica
  7. https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa
  8. https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/
  9. https://www.ncnk.org/sites/default/files/content/resources/publications/NCNK_Issue_Brief_DPRK_Diplomatic_Relations.pdf
  10. https://thecommonwealth.org/our-member-countries/malawi
  11. https://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/malawi_e.htm
  12. https://www.interpol.int/Member-countries/WorldИнтерпол.
  13. https://www.interpol.int/Who-we-are/Member-countries/Africa/MALAWI
  14. https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/ХКТО.
  15. https://www.opcw.org/about-us/member-states/malawi
  16. http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html
  17. https://www.upu.int/en/Universal-Postal-Union/About-UPU/Member-Countries?csid=-1&cid=185
  18. https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8
  19. https://public.wmo.int/en/members/malawi
  20. https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/
  21. https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf
  22. 2018 Census of Malawi
  23. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 (unspecified title)база данных Всемирного банка.
  24. 1 2 https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CDБөтендөнья банкы.
  25. Отчёт о развитии человечестваПрограмма развития ООН, 2022.
  26. Отчёт о развитии человечестваПрограмма развития ООН, 2022.
  27. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS
  28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 https://www.bti-project.org
  29. 1 2 https://bti-project.org/en/reports/country-dashboard/MWI
  30. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  31. http://chartsbin.com/view/edr
  32. 1 2 World Plugs / мөхәррир Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе
  33. (not translated to en) English as a Global Language — 2 — Cambridge University Press, 2012. — 224 p. — ISBN 978-1-107-61180-1, 978-0-511-07862-0, 978-0-521-82347-0, 978-0-521-53032-3
  34. https://dbpedia.org/page/Malawi
  35. Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia, 1968.
  36. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI
  37. ЮНЕСКО-ның статистика институты
  38. 2020 Democracy Index
  39. https://happyplanetindex.org/countries/?c=MWI
  40. 1 2 3 4 International Numbering Resources Database: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value / мөхәррир Халыкара телекоммуникацияләр берлеге
  41. 2018 Population and Housing Census Main Report. Malawi National Statistical Office. әлеге чыганактан 2020-06-08 архивланган. 2021-12-03 тикшерелгән.