Малави
| Малави | |
|---|---|
| Lua хатасы: expandTemplate: template "lang-tum" does not exist. | |
| Байрак[d] | Илтамга[d] |
| Нигезләнү датасы | 6 июль 1964 |
| Рәсми исем | Malawi, Malawi һәм la République du Malawi[1] |
| Гомер озынлыгы | 63,223 ел[2] |
| ... хөрмәтенә аталган | Ньяса күле |
| Демоним | Malawian, malawi, Malawiano, Malaviyänan, ملاوي, ملاوية, ملاويون, מלאווי, מלאווית, malawieni, malawian, malawiană, মালাউইয়ীয়, malawiano, malawiana, malawiani, malawiane, malaui, malauianu, malauiana, Malaviano, マラウイ人, 말라위인, Malawite[1], maławiana, maławiane, maławiani, maławian, malawià, malawiana, malawians, malawianes, مالاوي, مالاوية, مالاويين, مالاويات, Malavijec, Malavijka һәм Malávach[3] |
| Рәсми тел | инглиз теле, чева теле һәм тумбука теле[d] |
| Гимн | Малави гимны[d] һәм Chiuta dangililani Malaŵi[d] |
| Мәдәният | Малави мәдәнияте[d] |
| Шигарь тексты | Unity and Freedom, The warm heart of Africa һәм Undod a Rhyddid |
| Дөнья кисәге | Африка[4] |
| Дәүләт |
|
| Башкала | Лилонгве[d][5][6] |
| Сәгать поясы | UTC+02:00 һәм Africa/Blantyre[d][7] |
| Табигый-георафик объект эчендә урнашкан | Көньяк Африка һәм Көнчыгыш Африка[8] |
| Географик үзәк | 13°15′16″ к. к. 34°18′05″ кч. о.HGЯO |
| Иң көнчыгыш ноктасы | 14°53′43″ к. к. 35°55′07″ кч. о.HGЯO |
| Иң төньяк ноктасы | 9°22′ к. к. 33°00′ кч. о.HGЯO |
| Иң көньяк ноктасы | 17°07′46″ к. к. 35°05′50″ кч. о.HGЯO |
| Иң көнбатыш ноктасы | 13°37′15″ к. к. 32°40′21″ кч. о.HGЯO |
| Геомәгълүматлар | Data:Malawi.map |
| Иң югары ноктасы | Муландже[d] |
| Иң түбән ноктасы | Шире[d] |
| Дәүләт башлыгы вазыйфасы | Малави президенты[d] |
| Ил башлыгы | Питер Мутарика[d] |
| Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы | Малави президенты[d] |
| Башкарма хакимият башлыгы | Лазарус Чаквера[d] |
| Башкарма хакимият | Малави министрлар кабинеты[d] |
| Канунбирү органы | Малави милли ассамблеясе[d] |
| Үзәк банкы | Малави резерв банкы[d] |
| Дипломатик мөнәсәбәтләр | Австралия, Исраил, Мозамбик, Нигерия, Руанда, Көньяк Африка Җөмһүрияте, Малайзия, Кытай Җөмһүрияте, Замбия, Америка Кушма Штатлары, Кытай, Бангладеш, Германия, Корея Халык Демократик Республикасы[9] һәм Косово Җөмһүрияте |
| Әгъзалык | Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Милләтләр Дуслыгы[10], АБ, Бөтендөнья сәүдә оешмасы[11], Халыкара реконструкция һәм үсеш банкы[d], Халыкара үсеш ассоциациясе[d], Халыкара финанс корпорациясе[d], Инвестицияләр иминлеген гарантияләү буенча күпъяклы агентлык[d], Инвестицион бәхәсләрне хәл итү буенча халыкара үзәк[d], Африка үсеш банкы[d], ЮНАМИД[d], Африка, Кариб диңгезе һәм Тын океан дәүләтләре[d], Интерпол[12][13], ХКТО[d][14][15], Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Африка көньягын үстерү җәмгыяте[d], Бөтендөнья почта берлеге[16][17], Халыкара телекоммуникацияләр берлеге[d][18], Бөтендөнья метеорология оешмасы[19], Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы[20], Бөтендөнья таможня оешмасы[d][21], Атом-төш коралларының таратылмау турында килешү[d] һәм African Continental Free Trade Area[d] |
| Халык саны | 17 563 749 (2018)[22] |
| Ир-ат халкы | 9 168 342[23], 9 418 758[23], 9 670 800[23] һәм 9 924 861[23] |
| Хатын-кыз халкы | 9 698 995[23], 9 958 303[23], 10 218 942[23] һәм 10 480 456[23] |
| Административ бүленеше | Үзәк төбәге[d], Төньяк төбәге[d] һәм Көньяк төбәге[d] |
| Акча берәмлеге | Малави квачасы[d] |
| Номиналь тулаем эчке продукт | 12 602 334 124 $[24] һәм 13 164 667 627 $[24] |
| Кеше потенциалы үсеше индексы | 0,512[25] |
| Inequality-adjusted Human Development Index | 0,377[26] |
| Эшсезлек дәрәҗәсе | 8 процент[27] |
| Нәрсә белән чиктәш | Замбия, Танзания һәм Мозамбик |
| BTI Governance Index | 4,72[28], 5,5[28], 5,66[28], 5,86[28], 5,99[28], 5,63[28], 5,61[28], 5,7[28] һәм 5,64[29] |
| BTI Status Index | 4,89[28], 5,35[28], 5,56[28], 5,57[28], 5,77[28], 5,55[28], 5,49[28], 5,41[28] һәм 5,47[29] |
| Мәктәптә укымаган балалар саны | 764 717[30] |
| Автомобил хәрәкәте ягы | сул[d][31] |
| Челтәр көчәнеше | 230 вольт[32] |
| Электр аергычы төре | BS 1363[d][32] |
| Әүвәлгесе | Малави[d] |
| Алыштырган | Малави[d] |
| Кулланылган тел | инглиз теле[33], ндали[d], Малави ломве теле[d], Tonga[d], Nyakyusa[d], Lambya[d], яо теле, чева теле, тумбука теле[d], Malawi Sena[d], Kokola[d], Shinyiha[d] һәм Nyika[d] |
| Кайда өйрәнелә | Malawian studies[d] |
| Мәйдан | 118 484 км²[34][35] |
| Рәсми веб-сайт | malawi.gov.mw |
| Һәштәге | Malawi |
| Югары дәрәҗәле Интернет домены | .mw |
| Тематик география | Малави географиясе[d] |
| Феноменның икътисады | Малави икътисады[d] |
| Феноменның демографиясе | Малави халкы[d] |
| Джини коэффициенты | 38,5[36] |
| Өстәлгән кыйммәт салымы күләме | 16,5 процент |
| Тулаем туулар коэффициенты | 5,129[37] |
| Шәһәр халкы | 3 240 276[23], 3 376 840[23], 3 519 490[23] һәм 3 668 876[23] |
| Авыл халкы | 15 627 061[23], 16 000 221[23], 16 370 252[23] һәм 16 736 441[23] |
| Демократия индексы | 5,74[38] |
| Туым күрсәткече | 33,598[23], 33,233[23], 32,859[23] һәм 32,611[23] |
| Үлем күрсәткече | 6,611[23], 6,706[23], 6,983[23] һәм 6,934[23] |
| Happy Planet Index score | 38,7[39] |
| Commonwealth Sport country code | MAW |
| Илнең мобиль коды | 650 |
| Илнең телефон коды | +265 |
| Гадәттән тыш хәлләрдә ярдәм телефоны | 9-9-9[d][40], 998[d][40], 997[d][40] һәм 990[d][40] |
| Номер тамгасы коды | MW |
| Диңгездәге идентификацияләү номеры | 655 |
| Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме | Төркем:Малавида төшерелгән фильмнар[d] |
![]() | |
Малави рәсми рәвештә Малави Республикасы Көньяк-Көнчыгыш Африкада урнашкан элек Ньясалэнд буларак мәгълүм булган диңгезгә чыгуы булмаган дәүләт. Көнбатышта ул Замбия белән, төньякта һәм төньяк-көнчыгышта Танзания белән һәм көнчыгышта, көньякта һәм көньяк-көнбатышта Мозамбик белән чиктәш. Малави 118 484 км² мәйдан били һәм аның халык саны фараз иткәнчә (2021 елның январена) 19 431 566 кеше. Малавиның башкаласы (һәм иң зур шәһәре) - Лилонгве. Аның зурлыгы буенча икенче шәһәре Блантайр, өченчесе Мзузу һәм дүртенчесе элеккеге башкаласы Зомба. Малави атамасы Маравидан килеп чыккан, бу даирәдә яшәгән Чева халкының борынгы атамасы.
Диннәр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Малавида 2018 елгы халык санын алу мәгълүматлары буенча, ил халкының (19 млн кеше, 2020 елга) 82,3 % ы ―христианнар (протестантлар 58,5 %, католиклар 17,2 % һ. б. христиан диннәре). 13, 8 % ы ― мөселманнар (күпчелеге ― сөнниләр, калганнары ― шигыйлар).[41].
Галерея
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Чиловаматамбе, Касунгу районы, Малавидагы балалар.
- Каронга, Малавида сыйныф бүлмәсендә мәктәп балалары.
- Ксиллофонда уйнаучы Малави кешесе
- Чонгони Таш Сәнгате Өлкәсе
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
- ↑ ЮНЕСКО-ның статистика институты
- ↑ The National Terminology Database for Irish — 2006.
- ↑ https://www.workwithdata.com/place/malawi
- ↑ http://www.statoids.com/umw.html
- ↑ Encyclopædia Britannica
- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa
- ↑ https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/
- ↑ https://www.ncnk.org/sites/default/files/content/resources/publications/NCNK_Issue_Brief_DPRK_Diplomatic_Relations.pdf
- ↑ https://thecommonwealth.org/our-member-countries/malawi
- ↑ https://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/malawi_e.htm
- ↑ https://www.interpol.int/Member-countries/World — Интерпол.
- ↑ https://www.interpol.int/Who-we-are/Member-countries/Africa/MALAWI
- ↑ https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/ — ХКТО.
- ↑ https://www.opcw.org/about-us/member-states/malawi
- ↑ http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html
- ↑ https://www.upu.int/en/Universal-Postal-Union/About-UPU/Member-Countries?csid=-1&cid=185
- ↑ https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8
- ↑ https://public.wmo.int/en/members/malawi
- ↑ https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/
- ↑ https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf
- ↑ 2018 Census of Malawi
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 (unspecified title) — база данных Всемирного банка.
- 1 2 https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD — Бөтендөнья банкы.
- ↑ Отчёт о развитии человечества — Программа развития ООН, 2022.
- ↑ Отчёт о развитии человечества — Программа развития ООН, 2022.
- ↑ http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 https://www.bti-project.org
- 1 2 https://bti-project.org/en/reports/country-dashboard/MWI
- ↑ ЮНЕСКО-ның статистика институты
- ↑ http://chartsbin.com/view/edr
- 1 2 World Plugs / мөхәррир Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе
- ↑ (not translated to en) English as a Global Language — 2 — Cambridge University Press, 2012. — 224 p. — ISBN 978-1-107-61180-1, 978-0-511-07862-0, 978-0-521-82347-0, 978-0-521-53032-3
- ↑ https://dbpedia.org/page/Malawi
- ↑ Gran Enciclopèdia Catalana — Grup Enciclopèdia, 1968.
- ↑ https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI
- ↑ ЮНЕСКО-ның статистика институты
- ↑ 2020 Democracy Index
- ↑ https://happyplanetindex.org/countries/?c=MWI
- 1 2 3 4 International Numbering Resources Database: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value / мөхәррир Халыкара телекоммуникацияләр берлеге
- ↑ 2018 Population and Housing Census Main Report. Malawi National Statistical Office. әлеге чыганактан 2020-06-08 архивланган. 2021-12-03 тикшерелгән.
