Чад

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү


Чад Республикасы
Flag of Chad.svg Чад илтамгасы
Байрак Илтамга
Чад милли һимны
Chad (orthographic projection).svg
Рәсми телләр француз теле һәм Ğäräp tele
Башкала Нджамена
{{{Җитәкчеләр вазифалары}}} {{{Җитәкчеләр}}}
Халык саны
• Бәя
Халык тыгызлыгы

12 825 314[1] кеше
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы
  • Кеше башына

13 922 224 560[2] $
КПҮИ  0,332[3], 0,338, 0,371[3], 0,382[3], 0,386[3], 0,388[3] һәм 0,392[3] 
Акча берәмлеге франк КФА BEAC
Интернет-домен .td
ISO коды TD
ХОК коды CHA
Телефон коды +235
Сәгать пояслары UTC+01:00

Координатлар: 15°28′00″ т. к. 19°24′00″ кч. о. / 15.466666999999999276838° т. к. 19.40000° кч. о. / 15.466666999999999276838; 19.40000 (G) (O)

Чад — Үзәк Африкада урнашкан дәүләт. Башкаласы — Нджамена. Диңгезгә чыгу юлы юк. Төньякта Ливия белән, Көнчыгышта Судан белән, Көньякта Үзәк Африка Җөмһүрияте белән, Көньяк-көнбатышта Нигерия һәм Камерун белән, Көнбатышта Нигер белән чиктәш. Мәйдан буенча бу Африкада бишенче ил.
Чад төрле табигый зоналарга бүленгән: төньякта сахра, үзәктә коры Сахель кушагы һәм көньякта мул Судан саваннасы өлкәсе. Башкала Нджамена илдә иң зур шәһәр. Чад 200 дән артык этник төркем өчен өй булып тора. Илнең рәсми телләре француз теле һәм гарәп теле. Ислам һәм христианлык диннәре киң таралган. Безнең эрага кадәр 7-нче меңьеллыкта халык күпләп Чад территориясенә күченә. Безнең эрага кадәр 1-ече меңьеллыкта Сахара территориясе аша сәүдәне кулда тотучы дәүләтләр һәм империяләр үсеп чыга. 1920 елга Франция территорияне били һәм Франция Экваториаль Африка өлеше итә. 1960-ынчы елда Томбалай хакимлеге астында бәйсезлек яулана. 1979-ычны елда фетнәчеләр башкаланы ала һәм көньякта хөкемдарлыкка ахыр куя. 2003 елда Дарфурда кризис булган һәм чик аша Суданнан көнчыгыш Чадка качаклар күп килгән. Чад дөньяда иң ярлы һәм корумпирланган илләрнең берсе, халыкның күпчелеге ярлы көтүчеләр яки фермерлар. 2003 елдан чи нефть экспортта мамыкны уза.


  1. 1,0 1,1 база данных Всемирного банка
  2. 2,0 2,1 http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/TCD