Чад

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Чад Республикасы
جمهورية تشاد
Jumhūriyyat Tshād
République du Tchad
Байрак Илтамга
République du Tchad байрагы République du Tchad гербы
République du Tchad урнашуы
Бәйсезлек 1960 елның 11 августы
Рәсми тел француз теле, гарәп теле
Башкала Нджамена
Эре шәһәрләр Сарх, Мунду, Абеше
Президент Идрис Деби
Премьер-министр Эммануэль Надингар
Мәйдан
– Барлыгы
– % Су

1 284 000 км²
1.9%
Халык саны
– Барлыгы (2009)
– Тыгызлык

11 100 000 кеше
11,5 кеше/км²
Вакыт UTC +1
Пәрәвез домены .td
Телефон коды +235

Чад — Үзәк Африкада урнашкан дәүләт. Башкаласы — Нджамена. Диңгезгә чыгу юлы юк. Төньякта Ливия белән, Көнчыгышта Судан белән, Көньякта Үзәк Африка Җөмһүрияте белән, Көньяк-көнбатышта Нигерия һәм Камерун белән, Көнбатышта Нигер белән чиктәш. Мәйдан буенча бу Африкада бишенче ил.
Чад төрле табигый зоналарга бүленгән: төньякта сахра, үзәктә коры Сахель кушагы һәм көньякта мул Судан саваннасы өлкәсе. Башкала Нджамена илдә иң зур шәһәр. Чад 200 дән артык этник төркем өчен өй булып тора. Илнең рәсми телләре француз теле һәм гарәп теле. Ислам һәм христианлык диннәре киң таралган. Безнең эрага кадәр 7-нче меңьеллыкта халык күпләп Чад территориясенә күченә. Безнең эрага кадәр 1-ече меңьеллыкта Сахара территориясе аша сәүдәне кулда тотучы дәүләтләр һәм империяләр үсеп чыга. 1920 елга Франция территорияне били һәм Франция Экваториаль Африка өлеше итә. 1960-ынчы елда Томбалай хакимлеге астында бәйсезлек яулана. 1979-ычны елда фетнәчеләр башкаланы ала һәм көньякта хөкемдарлыкка ахыр куя. 2003 елда Дарфурда кризис булган һәм чик аша Суданнан көнчыгыш Чадка качаклар күп килгән. Чад дөньяда иң ярлы һәм корумпирланган илләрнең берсе, халыкның күпчелеге ярлы көтүчеләр яки фермерлар. 2003 елдан чи нефть экспортта мамыкны уза.



Искәрмәләр[вики-текстны үзгәртү]

* Сүриянең әгъза булуы 2012 елда туктатылды.