Бәхрәйн

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Бәхрәйн latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Бәхрәйн
Flag of Bahrain.svg
Байрак
Emblem of Bahrain.svg
Илтамга
Башкала Манама
Халык саны 1 332 171 (2013) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 14 август 1971 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC+03:00
Рәсми тел гарәп теле
Җәгърафия
Мәйдан 765.004788 дүрткел киламитер
Координатлар 26.0675°N 50.55111°E Edit this on Wikidata
Сәясәт
Канун чыгару органы Бәхрәйн милли мәҗлесе
Дәүләт башлыгы Хәмәт бин Гыйсә әл-Хәлифә
Хөкүмәт башлыгы Хәлифә бин Сәлмән әл-Хәлифә
Икътисад
ТЭП $35 307 миллион (2017) Edit this on Wikidata
Кеше башына ТЭП $22 600 (2015) Edit this on Wikidata
Акча берәмлеге Бәхрәйн динары
Инфеләсә 2.3% (2016)
Акчалата резерв 22 700 000 АКШ дуллыры (1965), 21 545 600 АКШ дуллыры (1966), 28 342 400 АКШ дуллыры (1967), 51 630 300 АКШ дуллыры (1968), 67 942 400 АКШ дуллыры (1969), 71 656 690 АКШ дуллыры (1970), 96 340 310 АКШ дуллыры (1971), 98 895 593 АКШ дуллыры (1972), 90 619 113 АКШ дуллыры (1973), 175 720 924 АКШ дуллыры (1974), 310 517 289 АКШ дуллыры (1975), 456 619 581 АКШ дуллыры (1976), 528 660 973 АКШ дуллыры (1977), 527 347 411 АКШ дуллыры (1978), 690 672 790 АКШ дуллыры (1979), 1 041 823 487 АКШ дуллыры (1980), 1 603 748 400 АКШ дуллыры (1981), 1 603 323 223 АКШ дуллыры (1982), 1 483 581 781 АКШ дуллыры (1983), 1 348 689 378 АКШ дуллыры (1984), 1 708 764 499 АКШ дуллыры (1985), 1 548 021 883 АКШ дуллыры (1986), 1 221 128 525 АКШ дуллыры (1987), 1 313 227 478 АКШ дуллыры (1988), 1 110 178 756 АКШ дуллыры (1989), 1 292 613 497 АКШ дуллыры (1990), 1 567 656 863 АКШ дуллыры (1991), 1 448 449 006 АКШ дуллыры (1992), 1 360 774 758 АКШ дуллыры (1993), 1 227 157 595 АКШ дуллыры (1994), 1 337 941 165 АКШ дуллыры (1995), 1 373 829 387 АКШ дуллыры (1996), 1 333 801 423 АКШ дуллыры (1997), 1 122 372 723 АКШ дуллыры (1998), 1 412 574 649 АКШ дуллыры (1999), 1 605 307 145 АКШ дуллыры (2000), 1 725 453 131 АКШ дуллыры (2001), 1 777 160 076 АКШ дуллыры (2002), 1 840 974 152 АКШ дуллыры (2003), 2 006 203 529 АКШ дуллыры (2004), 2 051 923 931 АКШ дуллыры (2005), 2 895 642 826 АКШ дуллыры (2006), 4 342 188 137 АКШ дуллыры (2007), 4 050 918 527 АКШ дуллыры (2008), 4 008 298 940 АКШ дуллыры (2009), 5 299 462 793 АКШ дуллыры (2010), 4 774 195 661 АКШ дуллыры (2011), 5 454 261 328 АКШ дуллыры (2012), 5 527 718 607 АКШ дуллыры (2013), 6 229 407 001 АКШ дуллыры (2014), 3 546 207 816 АКШ дуллыры (2015), 2 611 988 960 АКШ дуллыры (2016), 2 823 123 079 АКШ дуллыры (2017) Edit this on Wikidata
Эшсезлек дәрәҗәсе 4% (2014)[1]
Туу күрсәткече 2.056 (2014)[2]
КПҮИ 0.824 (2014)[3]
Яшәү озынлыгы 76.9 ел (2016)[4]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
  • 9-9-9
  • 112 (ашыгыч тыйб ярдәме, янгын сакчылары, пүлисә)[5]
  • Электр аергычы төре BS 1363[6]
    Автомобил хәрәкәте ягы уң
    Челтәр көчәнеше 230 вольт
    Телефон коды +973
    ISO 3166-1 коды BH
    ХОК коды BRN
    Интернет домены .bh

    Бәхрәйн (рәсми Бәхрәйн Мәмләкәте; гарәп. مملكة البحرين‎) — Фарсы култыгындагы Бәхрәйн архипелагында урнашкан дәүләт. Гарәп дәүләтләре арасында иң кечкенәсе. Бәхрәйн Согуд Гарәбстаны көнчыгыш ярларыннан 16 км ераклыктагы өч чагыштырмача зур һәм күпсанлы вак утрауларда урнашкан. Согуд Гарәбстаны белән машина күпере аркылы тоташкан.

    Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Б.э.к. III меңьеллыкта Бәхрәйн җирләрендә алга киткән цивилизация булган. Дилмун дәүләте дип аталучы дәүләт шумерларны һәм башка Елгаара халыкларын Һинд елгасы буе халыклары белән бәйләүче диңгез юлында ятучы мөһим сәүдә үзәге булган.

    Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    2007 елда 708573 кешелек халыкның якынча яртысы нигездә Ираннан күчеп килгән эшче-иммигрантлар һәм аларның гаилә әгъзалары булган. Бәһрәйндә Аурупа һәм Көньяк Азия халыклары вәкилләре күп. Рәсми тел – гарәпчә, шулай ук инглиз, фарсы һәм урду телләре дә кулланыла.

    Халыкның якынча 30 % 15 яшькәчә, 68 % – 15 тән 65 яшькә кадәр, 3,2 % – 65 яшьтән олы кешеләрдән тора.

    Халыкныд якынча 85 % – мөселман, шуларның 75 % – шигыйләр һәм 25 % – сөнниләр (шулай ук идарә итүче гаилә дә). Шулай ук христианнар, яһүдиләр, бахаистлар, индуистлар, буддистлар һәм парслар очрый. Халык тыгызлыгы – 1 142,9 кеше/км².

    Дәүләт төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Бәһрәйн – конституцион монархия. Дәүләт башында кыйрал тора. Хөкүмәтне премьер-министр җитәкли. Кабинет 23 министрдан гыйбарәт.

    Ике палаталы парламент. Түбәнгесе – Халык вәкилләре палатасы халык тарафыннан сайланган депутатлардан тора, Югарыгысының вәкилләрен кыйрал билгели. Ике палатада да 40шар кеше.

    Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Илдә нефть һәм газ чыгарыла, алга киткән банк секторы, туризм, әлүмин җитештерү бар. Бәһрәйн азык-төлек белән тулысынча диярлек үз-үзен тәэмин итә.

    Шулай ук тискәре яклар да бар – югары эшсезлек дәрәҗәсе (15 %), нефтьнең бетүе, дәүләтнең зур бурычлары, нефть табудан башка тармакларның үсеш алмавы.

    Географик мәгълүмат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Бәһрәйн картасы

    Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Бәһрәйн 12 автоном районга бүленгән:

    • әл-Манама
    • әл-Минтака әл-Вуста
    • әл-Минтака әл-Гарбия
    • әл-Минтака аш-Шамалия
    • әл-Хадд
    • әр-Рифа вә әл-Минтака әл-Җәнубия
    • Җидд Хафс
    • Җузур Хавар
    • Иса, Мухаррак
    • Ситра
    • Хамад
    1. http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
    2. http://data.uis.unesco.org/index.aspx?queryid=239; Институт статистики ЮНЕСКО.
    3. http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/BHR.
    4. http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=DEMO_DS; Институт статистики ЮНЕСКО.
    5. "International Numbering Resources Database"; подзаголовок: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value; тикшерү датасы: 10 июль 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер элемтәсе береге.
    6. "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.