Түбән Гәрәй

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Түбән Гәрәй latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Түбән Гәрәй
Ил Россия
Республика Татарстан
Муниципаль район Актаныш районы
Координатлар 55°47'7.0"N, 53°48'41.5"E
Климат dfb — дымлы континенталь
Халык саны 99 кеше
Сәгать кушагы UTC+3
Почта индексы 423752
Автомобиль коды 16, 116
Русча топонимы Нижнее Гареево

Түбән ГәрәйТатарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3. Почта индексы — 423752.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Түбән Гәрәй - Гарәй волостеның (1866 елдан - Такталачык, аннары Шәрип волосте) Такталачык төбәсендәге асаба башкортлар авылы[1]. Халыкның төп шөгылье игенселек, малчылык, урманчылык. 1840 елда 303 башкорт 60 чирек көзге һем 82 чирек сабан икмәге чәчә. 1848 елда 54 йортта 146 ат, 85 сыер, 33 сарык, 230 кәҗә, шулай ук 50 умарта, 2 тимерчелек, тегермән була[1].

Халкы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1795 елда 26 йортта башкорт катлавыннан 66 ир-ат һәм 70 хатын-кыз яши. 1816 елда 33 йортта 247 башкорт теркәлә, 1834 елда — 317 башкорт, 1859 елда — ир җенесле 200 башкорт исәпкә алына. 1902 елда — ир жинесле 348 башкорт исәпләнә. 1905 елда башкортлар саны 130 йортта 743 кеше була; 1912 елда 140 йортта 796 асаба башкорт исәпкә алына[1].

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тәүлек буена һаваның уртача температурасы
Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
-11.5 °C -11.2 °C -6 °C 3.9 °C 13.1 °C 18.7 °C 20.4 °C 17.6 °C 11.9 °C 4 °C -5.3 °C -10.8 °C 3.7 °C

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[2]. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.[3]

Күренекле шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ. - Казань, 2008. -Т.4
  • Списки населенных мест Российской империи по сведениям 1870 года.
  • Полный алфавитный список всех населенных мест Уфимской губерни.- Уфа, 1906.
  • И.Р Очерки истории Татарстана и Татарского народа.(20 век)- Казань, 1999
  • Муратов Ф., Хуҗин Й. Актаныш - туган җирем. - Казан, 2003.
  • Имамов В. Безнең төбәк тарихы. - Чаллы, 2008.
  • Актанышым - ак илем. // Актаныш - край мой лучезарный. -Казан "Идел- пресс", 2010.
  • Гатиятуллин З. Г. Башкиры 11-го кантона в Отечественной войне 1812 г. — Ватандаш. — 2013.
  • Ә. З. Әсфәндиярев. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 314-317. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.