Википедия:Proyekt:Baş bit/Tanılğan şäxes

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Proyekt:Baş bit/Tanılğan şäxes latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegendä urnaştırır öçen avtomatik yañartu qalıpların buldıru proyektı.
Qalıplarda kürsätü öçen namzätlär turında mäğlümat könneñ waqiğalar, tuular yäki wafatlar büleklärennän saylap alına.

Bu kön belän bäyle tanılğan şäxes
Beernaert.gif

Ogüst Beernart (26.6.1829, Oostendewapen.jpg Ostende, Бельгия байрагы Belgiä – 6.10.1912, Lucerne-coat of arms.svg Lütsern, Швейцария байрагы Şweytsariä) – belgiäle säyäsätçe, 1884-1894 yıllarda Belgiä premyer-ministrı, 1909 yılda Pol d’Eturnel de Konstan belän bergä Nobel prize medal.svg Tınıçlıq öçen Nobel premiäse laureatı, xoquq doktorı.

Bu qalıplarğa mäğlümat kertü kriteriyları[вики-текстны үзгәртү]

Monda urnaştırılğan mäğlümat Википедия:Проект:Ел көннәре proyektı çiklärendä buldırılğan bitlärdän igezäklärennän saylana.

Quyılğannar[вики-текстны үзгәртү]

Ay Baş bit'tä avtomatik yañartıluçı Tanılğan şäxes proyektı qalıpları isemlege
Ğinwar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Fevral 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Mart 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Aprel 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
May 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
İyün 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
İyül 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Avgust 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Sentäber 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Oktäber 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Noyäber 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Dekäber 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31


Ağımdağı ay[вики-текстны үзгәртү]

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30

1[вики-текстны үзгәртү]

Marilyn Monroe in Some Like it Hot trailer cropped.jpg

Merilin Monro (inglizçä Marilyn Monroe, tuğan Norma Jeane Mortenson, çuqınğannan soñ Norma Jeane Baker; 1926 - 1962, Seal of Los Angeles, California.svg Los-Anjeles) - АКШ байрагы AQŞ kinoaktrisası, cırçı, model.

Aenise 1934 yılda psixiatriä xastaxanäsenä eläkkännän sonh, yäş Norma ozaq waqıtta yätimnär yortında tora. 16 yäştä Norma eşçe Ceyms Dougerti kiäwgä çığa häm Columbia studiäse belän kontraktnı imzalıy. 1948 yılda (22 yäştä) berençe film rolen uynıy.

Merilin 30 filmda uynağan, seks-simvol bulıp sanala.

Üzgärtü

2[вики-текстны үзгәртү]

Gata Kamsky.jpg

Ğata Kamskiy (çın iseme Ğataulla Röstäm ulı Sabirov; 1974 yılnıñ 2 iyünendä tuğan) — АКШ байрагы AQŞda yäşäwçe tatar şaxmatistı. Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRBnıñ yegetlär çempionatında ike tapqır ciñüçese. Tiz şaxmat buyınça ğämäldäge Dönya çempionı.

1989 yıldan başlap AQŞta yäşi. 1996-2004 şaxmat eşçänlegennän çitläşä, belem ala — yurist diplomına iä bula, üzeneñ yuridik şirkäten açıp cibärä. Şaxmat buyınça AQŞ çempionı (1991, 2010).

Üzgärtü

3[вики-текстны үзгәртү]

Nikolay Karamzin by Alexey Venezianov (1828, National Pushkin Museum) crop.jpg

Nikoláy Mixail ulı Karamzin (1766 yılnıñ 12 dekäbere1826 yılnıñ 3 iyüne) — rus tarixçısı, istoriograf, yazuçı, şağir. Peterburg Fännär akademiäseneñ möxbir äğzası, «Mäskäw jurnalı» häm «Awrupa xäbärçese» möxärrire.

«Rus säyäxätçese xatları» häm «Mesken Liza» äsärläre aşa rus sentimentalizmı ölkäsenä nigez sala.

Üzgärtü

4[вики-текстны үзгәртү]

[[1]]

Lena Ğalimcan qızı Şakircanova (Şağircan, 1945 yılnıñ 4 iyün, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB, РСФСР байрагы RSFSR, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR, Aqtanış rayonı Puçı awılı)tatar şağiräse.

1968-1973 yıllarda, TASSR däwlät cır häm biü ansamblendä cırçı-artistka bulıp eşli, 1974 yılda ul Tatarstan radiokomitetına tärcemäçe xezmätenä küçä.

Berençe şiğerläre mäktäptä uqığan yıllarında rayon gäzetasında basılalar. 1970 yıldan birle şiğri tsiklları belän daimi räweştä respublikanıñ köndälek matbuğat orğannarında qatnaşıp kilä. 1982 yılda “Mölderämä küñel” digän möstäqil kitabı dönya kürä.

Üzgärtü

5[вики-текстны үзгәртү]

AdamSmith.jpg

Adam Smit (inglizçä Adam Smith, 1723 -1790, Edinburg, Şotlandiä) - Şotlandiä iqtisadçısı, etik-fälsäfäçe, zamança iqtisadi teoriägä nigez saluçılarnıñ berse.

Kerkoldi şähärendä tamğaçı ğailäsendä tuğan. Glazgo Universitetın tämamlağan, Oksford kölliätendä uqığan. Edinburg, Glazgo Universitetında uqıtqan.

Smit iqtisadi qanunnar obyektivlığın yaqlağan. Smit eşkärtkän sistema irekle bazar eşen taswirlağan, eçke iqtisadi mexanizmnar (tışqı säyäsi idärä bulmağanda) nigezendä bazar mönäsäbätläre taswirlana. Bu qaraş älegä iqtisadi belem nigeze bulıp sanala.

Smit "iqtisadi adäm" häm "tabiği tärtip" mäsläklären täğbir itkän. Bu qaraşı buyınça adäm - böten cämğiätneñ nigeze bulıp sanala, ä keşeneñ totışı şäxsi tabış häm fayda belän bäyle ikän dip taswirlana.

Üzgärtü

6[вики-текстны үзгәртү]

Johannes Regiomontanus.jpg

Regiomontan (latinça Regiomontanus, çın iseme Johannes Müller) — alman astronomı häm matematiğı.

1472 yılda Awrupada berençe keşe bularaq Regiomontan Halley kometasın küzätä. Regiomontan tipografiä ısulı belän çığarğan berençe astronomik tablitsalarnı Vasko da Gama, Kolumb qullanğannar. Yohann 12 yäşendä Coat of arms of Leipzig.svg Leyptsig universitetına uqırğa kerä, 15 yäştä Wien 3 Wappen.svg Vena universitetına küçä. Ptolemeynıñ Älmagestın grekçadan latinçağa tärcemä itär öçen 25 yäştä kitapxanälärgä bay Rimğa kitä.

Regiomontan ğäräp astronomnarı uylap tapqan astronomik qorallar turında kitap yaza: astroläbiä, qoyaş säğäte, armillär sfera (“meteoroskop”).

Üzgärtü

7[вики-текстны үзгәртү]

Muammar al-Gaddafi-2-30112006.jpg

Möämmär bän Möxämmät Äbü Mänyar Ğabdel Saläm bän Xämit äl-Qaddafi (7.06.1942 - 20.10.2011, Sirt, Ливия байрагы Liviä) — Liviä Cämähiriäse başlığı, palkawnik.

Mäktäptä uqığan waqıtta uq ul, yäşeren säyäsi oyışmağa nigez salıp, antikolonial çaralar ütkärä başlıy. Mäktäptän soñ Qaddafi Бөек Британия байрагы Böyekbritaniä xärbi kolledjında uqıy. Annarı Liviä elemtä ğäskärlärendä xezmät itä başlıy. 1967 yılda, Мисыр байрагы Misır - Исраил байрагы İsrail suğışı däwamında, Liviä patşası İdris İ röxsäten almıyça, Qaddafi üz ğäskären Misırğa yärdämgä cibärä. 1969 yılda 27 yäşendäge Qaddafi Libiä xärbiläreneñ patşağa qarşı xäräkäten citäkli häm patşanı bärep töşerä.

1970 yıllarda isä Qaddafi üzeneñ «Yäşel kitap» dip atalğan mäşhür xezmätendä xalıqnıñ säyäsät häm iqtisad belän üzallı, xäkimiätkä ixtıyac kiçermiçä genä idärä itä aluın isbatlarğa tırışa. Ul bu teoriägä nigezlänep Liwiäne dä «Cämähiriä» (xalıqnıñ turı xäkimiäte) dip atıy başlıy.

Üzgärtü

8[вики-текстны үзгәртү]

Tim Berners-Lee.jpg

Ser Tim Berners-Li (inglizçä Sir Timothy John «Tim» Berners-Lee; 1955) - Böyekbritaniä ğalime, URI, URL, HTTP, HTML internet texnologiälären, Bötendönya Päräwezen uylap tabuçısı. Bötendönya Päräweze konsortsiumınıñ ğämäli başlığı.

Semantik päräwez kontsepsiäseneñ avtorı. İnformatsion texnologiälär buyınça eşlärneñ avtorı.

Üzgärtü

9[вики-текстны үзгәртү]

Luara Shakircanova.jpg

Luara Şakircanova - 1950 yılda Ätnä rayonınıñ Külle-Kime awılında uqıtuçılar ğailäsendä tua. Başta Qazan teatr uçilişçesın, annan Leningrad teatr, muzıka, kinematografiä institutın tämamlıy. İcat yulın Luara näfis süz ostası bularaq Ğ.Tuqay isemendäge filarmoniä estradasında başlıy. Qısqa ğına waqıt Q.Tinçurin teatrında töp röllär uynap, tamaşaçı küñelen yawlıy. Artistqa şulay uq Finländiä, Şvetsiä, Polşa, AQŞ tatarları yanında bulıp, spektakl'lär quyıp, alarnıñ milli ruxın üsterügä dä üz öleşen kertte.

Üzgärtü

10[вики-текстны үзгәртү]

Stamp of Russia 2011 No 1508 Lyudmila Zykina.jpg

Lüdmila Zıkina - 92 ildä çığış yasap dan qazanğan rus çırçısı, Rusiä däwlät akademik xalıq muzıkası ansamblen oyıştıruçısı. Coat of Arms of Moscow.svg Mäskäwdä, eşçelär ğailäsendä tua, balaçaqta oçuçı bulırğa xıyallana. Professional cırçı karyerası 1947 yılda Bötensoyuz yäş cırçılar bäygesendä finalğa çığuı belän başlana.

Üzgärtü

11[вики-текстны үзгәртү]

12[вики-текстны үзгәртү]

Frederic Passy.jpg

Frederik Passi (fr. Frederic Passı, 18221912)frantsuz säyäsi eşleklese.
Xalıqara tınıçlıq Ligasına nigez saluçı häm anıñ berençe citäkçese, Xalıqara parlamentara berlekkä nigez saluçılarnıñ berse. 1901 yılda Tınıçlıq öçen Nobel premiäseneñ berençe laureatı.

Üzgärtü

13[вики-текстны үзгәртү]

James Clerk Maxwell.png

Ceyms Klerk Makswell (inglizçä James Clerk Maxwell; 1831-1879, Kembric, Angliä) - Böyekbritaniä fizigı, matematigı, mexanigı. Şotland millätle.

Makswell klassik elektrodinamika, gazlarnıñ kinetik teoriäse nigezlären sala, termodinamikağa häm molekulalar fizikasına zur öleş kertä. Tösle fotografiä mäsläkläreneñ avtorı.

Makswellnıñ iñ zur açışı - üzgärüçän elektromagnitik qırda taypılma ağım buluı turındağı farazı häm şul faraznı isbatlawı.

Üzgärtü

14[вики-текстны үзгәртү]

CheHigh.jpg

Ernésto «Çe» Gevára (isp. Ernesto «Çe» Guevara, 1928 - 1967) — latin-amerikalı inqıylabçı, Kuba inqıylabınıñ komandantese (1959), Kuba däwläteneñ eşleklese.
1955 yılda Мексика байрагы Meksika başqalası Coat of arms of Mexican Federal District.svg Mexikoda tabib bulıp eşlägändä, anda bertuğan Fidel häm Raul Kastro belän tanışa. 1957 yılda Çe citäkçelegendä Куба байрагы Kuba inqıylabçıları Uvero bäreleşendä ciñälär. Kuba inqıylabı ciñgännän soñ, Ernesto Çe Gevara Kuba Milli Bankı prezidentı, soñraq - Kuba sänäğäte ministrı bulıp eşli. 1965 yılda Kongo-Leopoldville inqıylabına, 1966 yıldan Boliviä partizan törkemendä inqıylab köräşen däwam itterä.

Üzgärtü

15[вики-текстны үзгәртү]

Courteney Cox 1995.jpg

Kortni Koks (ingl. Courteney Cox, 15.06.1964, Birmingem, Flag of Alabama.svg Alabama ştatı, АКШ байрагы AQŞ) – Amerika aktrisası. Kübräk "Duslar" serialındağı Monika Geller bularaq mäşhür.

Üzgärtü

16[вики-текстны үзгәртү]

USSR stamp 1952 CPA 1685.jpg

Salawat Yulayev (baş. Салауат Юлаев, 17541800)başqort xalqınıñ milli batırı, şağir, Yemelyan Pugaçövnıñ köräştäşe, 17731775 yıllardağı Krestian suğışı citäkçeläreneñ berse.


Üzgärtü

17[вики-текстны үзгәртү]

Robert Nigmatulin.jpg

Robert Niğmätullintatar ğälime, Rusiä Fännär Akademiäseneñ P. Şirşov isemendäge okeanologiä institutı direktorı, fizika-matematika fännäre doktorı, akademik. Kärimä Niğmätullinanıñ atası.

Üzgärtü

18[вики-текстны үзгәртү]

Lech Kaczyński.jpg

Lex Aleksándr Kaçínskiy (18.06.1949, Grand CoA Warsaw.png Warşaw, Польша байрагы Polşa — 10.04.2010, Flag of Smolensk oblast.svg Smolensk ölkäse, Русия байрагы Rusiä Federatsiäse) — poläk yuristı häm säyäsätçese, Varşava merı (2002—2005), Polşa prezidentı (2005-2010), «Xoquq häm ğädellek» firqäsı liderlarınıñ berse.

Üzgärtü

19[вики-текстны үзгәртү]

Ann Hidalgo (fr. Anne Hidalgo; 19.6.1959, Испания байрагы İspaniä) - Франция байрагы Frantsiä säyäsätçese, 2014 yıldan Blason paris.png Parij merı, Sotsialistik firqäneñ äğzası.
Şähär tarixında Parij merı wazifasında berençe xatın-qız bulıp tora.
Babayı - İspaniä kommunistı.
Üzgärtü

20[вики-текстны үзгәртү]

Jacques Offenbach by Nadar.jpg

Jak Offenbax (fr. Jacques Offenbach; 20.6.1819, DEU Koeln COA.svg Köln, Flag of Prussia (1892-1918).svg/Wappen Deutsches Reich - Königreich Preussen (Grosses).png Prussiä — 5.10.1880, Blason paris.png Parij, Франция байрагы Frantsuz imperiäse)frantsuz operettasına nigez saluçılarnıñ berse bulğan kompozitor.

Üzgärtü

21[вики-текстны үзгәртү]

Berta Zutner (baronessa Berta Sofiä Feliçita Froyfraw fon Zutner, 9.6.1843, Prague coat of arms.png Praga – 21.6.1914, Wien 3 Wappen.svg Vena, Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg/Austria-Hungaria transparency.png Avstro-Vengriä imperiäse)yazuçı, xalıqara patsifistik xäräkät eşleklese, Tınıçlıq öçen Nobel premiäseneñ 1905 yılda laureatı.
Berta fon Zutner isemen Алмания байрагы Almaniä häm Австрия байрагы Avstriädä küp sanlı mäğärif oyışmaları yörtä. Berta fon Zutnernıñ äsärläre tatar telenä tärcemä itelmägän.
Üzgärtü

22[вики-текстны үзгәртү]

Amina.gif

Äminä Safiullina (Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSRnıñ Arça kantonı Yamaşirmä awılı, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB, 22.06.1925)tatar jurnalistı, Tatarstan televidenieseneñ tarixında berençe diktor.

Üzgärtü

23[вики-текстны үзгәртү]

Anna Axmatova (23.6.1889, Coat of Arms of Odessa.svg Odessa, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse - 05.3.1966, Domodedovo, Mäskäw ölkäse, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) - Urıs şiğriätneñ "Kömeş Ğasırı" şağiräse.
Urıs lirik ğöref-ğädätlären däwam itterüçelärneñ berse. Lev Gumilöv anası.

Üzgärtü

24[вики-текстны үзгәртү]

Nikolai Nikiforov 240x170.png

Nikolay Nikiforov (24.6.1982, Qazan, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) — Rusiä säyäsätçese.
20102012 yıllarda Flag of Tatarstan.svg Tatarstan Respublikası mäğlümatläşterü häm elemtä ministrı, 2012 yılnıñ 21 mayınnan — Русия байрагы Rusiä Federatsiäse elemtä häm massaküläm kommunikatsiälär ministrı.

Üzgärtü

25[вики-текстны үзгәртү]

Minlebaev.gif

Qıyam Miñlebayev (25.6.1929, Bua kantonınıñ Keçe Çınlı awılı, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB - 3.9.2005, Coat of Arms of Kazan (Tatarstan) (2004).png Qazan, Flag of Tatarstan.svg Tatarstan Respublikası, Русия байрагы Rusiä Federatsiäse) — tatar jurnalistı, täcribäle professional tärcemäçe (rus klassikası, çit il ädäbiäte häm sovet avtorları), Tatarstan kitap näşriäte redaktorı.

Üzgärtü

26[вики-текстны үзгәртү]

Beernaert.gif

Ogüst Beernart (26.6.1829, Oostendewapen.jpg Ostende, Бельгия байрагы Belgiä – 6.10.1912, Lucerne-coat of arms.svg Lütsern, Швейцария байрагы Şweytsariä) – belgiäle säyäsätçe, 1884-1894 yıllarda Belgiä premyer-ministrı, 1909 yılda Pol d’Eturnel de Konstan belän bergä Nobel prize medal.svg Tınıçlıq öçen Nobel premiäse laureatı, xoquq doktorı.

Üzgärtü

27[вики-текстны үзгәртү]

Alsou new.jpg

Alsu Safina (27.6.1983, Bögelmä, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) — arxitektor-dizayner, cırçı, Русия байрагы Rusiä Federatsiäse estradasınıñ kürenekle wäkile, Flag of Tatarstan.svg Tatarstan Respublikası xalıq artistı.

2000 yılda Швеция байрагы Şvetsiädä uzğan Eurovision Song Contest Logo.gif «Yevrovidenie-2000» Xalıqara estrada cırları bäygesendä II urın ala. Xäzerge waqıtta eşmäkär Yan Abramovta kiäwdä. Safina isemle qız bala tärbiäli.

Üzgärtü

28[вики-текстны үзгәртү]

Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg

Jan-Jak Russo (frantsuzça Jean-Jacques Rousseau; 1712, Coat of Arms of Geneva.svg Jeneva - 1778, Ermenonvil, Blason paris.png Parij yanında) - frantsuz yazuçısı, fiker iäse. Xalıqnıñ däwlät eşe belän idärä itü formasın - turı demokratiäne uylap çığarğan, bu forma xäzergä köndä dä qullanıla, mäsälän Швейцария байрагы Şweytsariädä.

Şulay uq muzıka belgeçe, köyyazar, botanik.

Russo qaraşı buyınça härber däwlät cämäğät kileşüe näticäsendä barlıqqa kilä. Xalıq - yuğarı xäkimiät iäse. Russo icatı tä'sirendä referendum töşençäse barlıqqa kilgän.

Russonıñ iñ tanılğan muzıkal' äsäre - "Awıl sixerçese" operası (fr).

Франция байрагы Frantsiäneñ küpçelek kommunalarında Russo isemendäge uram bar, ilneñ "Jan Jak Russo" isemle köymäse bar.

Üzgärtü

29[вики-текстны үзгәртү]

Витте (1905).jpg

Sergey Vitte (29.6.1849, Tiflis - 13.3.1915, Petrograd, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse) - kürenekle Rusiä däwlät eşleklese, böyek Rusiä islaxçısı. Yullar elemtäse ministrı (1892), finans ministrı (1892—1903), ministrlar Komitetı räise (1903—06), Ministrlar Şurası räise (1905—06). Rusiädä "altın standart" kertkän (1897), Rusiä aqçasın nıq valütasın itep yasağan, Rusiägä çit illärdän investitsiälärne cälep itkän, ayıruça timer yullar tözeleşenä, TransSib tözeleşen buldıruçı, ağrar islaxnı icat itüçe.


Üzgärtü

30[вики-текстны үзгәртү]

Mfakhundov.jpg

Mirza Fatali Axundzadä (30.6.1812, Şäki — 10.3.1878, Tiflis, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse) — kürenekle äzäri yazuçısı, şağir häm tärcemäçe, mäğrifätçe-fälsäfäçe, cämğiät eşleklese, äzäri dramaturgiäsenä häm ädäbi tänqitenä nigez saluçı.

Üzgärtü

Kiläçäk ay[вики-текстны үзгәртү]

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31

1[вики-текстны үзгәртү]

2011 Cup of China Adelina Sotnikova.jpg

Adelina Sotnikova (1.7.1996, Coat of Arms of Moscow.svg Mäskäw, Русия байрагы Rusiä Federatsiäse) — timerayaqta figuralı şuuçı, xatın-qızlar arasında yalğız şuuda Olympic flag.svg Olimpiä uyınnarı çempionı (2014).


Üzgärtü

2[вики-текстны үзгәртү]

Gaysa Yenikeyev.jpg

Ğaysä Yenikeyev (2.7.1864, Уфимская губ МВД Бенке.jpg Ufa gubernası Bäläbäy öyäze Qarğalıbaş awılı, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäsemart 1931, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB)säyäsätçe, mäğrifätçe, etnograf.
Näselle tatar dvorännarı ğailäsendä tua. Coat of Arms of Orenburg.png Irınburda uqıtuçılar seminariäsen tämamlap, urıs-tatar qazna uçilişçesı, «Xösäyeniä» mädräsäsendä eşli. Tatar-başqort xalqınıñ muzıkal folklorın cıyu ekspeditsiälärgä yöri. 1907-1917 yıllarda Rusiä imperiäse Däwlät Dumasınıñ (en) 3nçe häm 4nçe çaqırılışlarında Bäläbäy öyäzennän deputat bulıp eşli.
1929 yılda Ğ. Yenikeyev tuplağan 114 xalıq cırı yazmasın BaşNarKomPros (Coat of Arms of Bashkir ASSR.png Başqort ASSRnıñ Mäğärif ministrlığı) satıp ala. Kollektsiä Coat of arms of Ufa.svg Ufanıñ mädäniät institutı arxivında saqlana.


Üzgärtü

3[вики-текстны үзгәртү]

Kafka portrait.jpg

Frants Kafka (3.07.1883, Prague coat of arms.png Praga, Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg/Austria-Hungaria transparency.png Avstro-Vengriä imperiäse – 3.06.1924, AUT Klosterneuburg COA.jpg Klosternoyburg, Австрия байрагы Avstriä)XX ğasırnıñ töp alman telle yazuçılarınıñ berse, anıñ küpçelek äsärläre wafatınnan soñ ğına näşer itelä.
Anıñ absurd häm tışqı dönya häm yuğarı avtorittetan qurquğa bay äsärläre uquçıda şomlı xislär tudıruğa sälätle.


Üzgärtü

4[вики-текстны үзгәртү]

Lewis Carroll 1863.jpg

Lyuis Keroll (chyn iseme Çarlz Lütwidj Dodjson, 27.01.1832, Darsberi - 14.01.1898, Gildford, Англия байрагы Angliä, Бөек Британия байрагы Böyekbritaniä) - ingliz yazuçısı, matematik, logik, fälsäfäçe häm fotoğraf.
İñ mäşhür eşläre – «Alisa moğcizalar dönyasında» häm «Alisa közgelär dönyasında».


Üzgärtü

5[вики-текстны үзгәртү]

Рушания Арсланова.jpg

Ruşaniä Arslanova (5.7.1935, Coat of Arms of Drozhzhanovsky rayon (Tatarstan).png Çüpräle rayonınıñ Keçe Çınlı awılı, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB)tatar şağiräse.
Ätise yağınnan näseldägelär — awılda tegermän totuçı qara baylar, xezmät itep üz tormışların yuğarı däräcägä ireştergän bulsalar, änise yağındağı babası aq baylar dan isäplänep, mäçet totıp, awılda mäğrifät taratuçılardan bulğannar.

Üzgärtü

6[вики-текстны үзгәртү]

Frida Kalo (6.7.1907 - 13.7.1954, Coat of arms of Mexican Federal District.svg Mexiko, Мексика байрагы Meksika) — üz avtoportretları belän tanılğan Miksikän rässamı.

Kalo icatına Kolumbka qädärge Miksikä mädäniäte häm sänğäte zur tä'sire yasağan.
Tormışı buyı Kommunist firqäsen yaqlağan, cenazası yolasında il prezidentı qatnaşqan.

Üzgärtü

7[вики-текстны үзгәртү]

Gustav Mahler 1909.jpg

Gustav Maler (7.71860, Kalişte, Bohemiä, Flag of the Habsburg Monarchy.svg/Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria (1815).svg Avstriä imperiäse - 18.5.1911, Wien 3 Wappen.svg Vena, Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg/Austria-Hungaria transparency.png Avstro-Vengriä imperiäse) - kürenekle avstriäle kompozitor, dirijör.

XIX-XX ğasırnıñ tanılğan simfoniälär yasawçı kompozitorı.

Romantizmnan modernizmğa taba küperne yasağan kompozitor. Tormışında berençe çiratta dirijör bularaq tanılğan.

Maler icadi mirası simfoniälärdän häm cırlardan tora. Malergä ülgännän soñ ğına dan kilä.

Üzgärtü

8[вики-текстны үзгәртү]

Rifat Salah.jpg
Rifat Sälax (8.7.1987, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSRnıñ Bua rayonındağı Yaña Çäçqap awılı, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) - tatar şağire, jurnalistı.
2008 yıldan Tatarstan yazuçılar berlege äğzası, 2013'dan - anıñ matbuğat üzäge citäkçese.
Üzgärtü

9[вики-текстны үзгәртү]

Viktor Yanukovych 2011.jpg
Viktor Yanukoviç (9.7.1950, Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg Ukrain SSRnıñ Donetsk ölkäsendäğe Yenankievo şähäre, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) - Ukrainanıñ säyäsät häm däwlät eşleklese, dürtençe prezidentı (2010 yılnıñ 25 fevralennän).

2014 yılnıñ 22 fevralendä Xäkimiätne basıp alğan Yevromäydan köçläre Yanukoviçqa impiçment belderde.
Näsele lipka tatarlarına barıp totaşa.

Üzgärtü

10[вики-текстны үзгәртү]

Tesla Sarony.jpg
Nikola Tesla (serbça Никола Тесла, 1856-1943) - elektrotexnika häm radiotexnika tarmaqlarında uylap tabuçı, fizik.

Avstro-Vengriädä tuğan häm üskän, soñraq Frantsiädä häm AQŞta eşlägän.

Efir teoriäseneñ tarafdarı.

Tesla istälegenä magnit ağımı tığızlığınıñ berämlege Tesla dip atalğan.

Üzgärtü

11[вики-текстны үзгәртү]

Алмаз Монасыйпов.jpg
Almaz Monasıypov (11.07.1925, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSRnıñ başqalası Qazan şähäre, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB - 23.07.2008, Coat of Arms of Moscow.svg Mäskäw, Русия байрагы Rusiä Federatsiäse)tatar kompozitorı, Tatarstannıñ häm Rusiäneñ atqazanğan sänğät eşleklese, Ğ.Tuqay isemendäge Däwlät büläge laureatı.
Böyek Watan suğışınnan qaytqaç, Qazan däwlät konservatoriäsenä kerä, anda Albert Lemannıñ kompozitsiä klassı buyınça uqıy.
1972 yıldan kompozitor Coat of Arms of Moscow.svg Mäskäwdä yäşi.
Üzgärtü

12[вики-текстны үзгәртү]

Malala Yousafzai par Claude Truong-Ngoc novembre 2013 02.jpg
Mälälä Yüsäfzäi (Mingora, Пакистан байрагы Paqstan) - xatın-qızlarğa belem alu röxsäte öçen köräşüçe xoquq yaqlawçısı.
2013 yılda üz eşçänlege öçen Anna Politkovskaya isemendäge häm Andrey Saxarov isemendäge premiälärgä layıq bula.
Üzgärtü

13[вики-текстны үзгәртү]

SultanGaliyev0011.jpg
Mirsäyet Soltanğäliev (13.07.1892, Qırmısqalı awılı, Уфимская губ МВД Бенке.jpg Ufa gubernası, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse - 28.01.1940, Lefortovo törmäse, Coat of Arms of Moscow.svg Mäskäw, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) – ataqlı sovet säyäsät häm däwlät eşleklese. Möselman xalıqları arasınnan Stalin çoorındağı iñ yuğarı däräcädä torğan bolşevik-citäkçe.
SSSRnı törle «ranjirdağı» respublikalardan tözügä qarşı, barlıq respublikalar da ber ük xoquqlardan faydalanırğa tieş dip çığa.
Üzgärtü

14[вики-текстны үзгәртү]

Ingmar Bergman Smultronstallet.jpg
İngmar Bergman (14.7.1918 - 30.7.2007, Швеция байрагы Şvetsiä) - Şved kino häm teatr rejissörı, stsenarist, yazuçı.
Bergman icatınıñ töp teması - din, ğailä, şäxes krizisı. Anıñ tuğız balaları üz tormışın sänğätkä bağışlağan.
Üzgärtü

15[вики-текстны үзгәртү]

Maguba Syrtlanova.JPG

Märğubä Xösäyen qızı Sırtlanova (15.07.1912, Bäläbäy, Уфимская губ МВД Бенке.jpg Ufa gubernası, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse - 1.10.1971, Qazan, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) — Red Army badge.gif Qızıl ğaskärneñ gvardiä ölkän leytenantı, oçuçı, Sovetlar Berlege qaharmanı.

Urta mäktäpne tämamlağaç, ul 1929 yıldan Tashkent emblem.jpg Taşkentta telegrafist bulıp eşli, annarı graydannar aviatsiäseneñ Urta Aziä idäräsendä hawa liniäläre texniğı wazifasın başqara. Mäğubä Seal of Tbilisi, Georgia.svg Tbilisida aeroklub häm Üzäk planer mäktäben tämamlıy.

1941 yılnıñ iyülennän M.Sırtlanova Sovet armiäsendä zveno komandirı bulıp sanitar aviatsiä otryadında oça. 1942 yılnıñ dekaberennän ul Böyek Watan suğışı frontlarında tönge bombardirovşçiklar aviatsiäse diviziäseneñ 46-nçı gvardiä polkında eskadrilya komandirı urınbasarı bula, 1945 yılnıñ mayına qädär 780 suğışçan oçış yasıy häm doşmannıñ küp kenä ğäskäri köçlären häm texnikasın yuq itä.

Üzgärtü

16[вики-текстны үзгәртү]


Amundsen in fur skins.jpg

Rual Amundsen (16 iyül 1872, Borge awılı, Østfold våpen.svg Estfoll guberniäse, Норвегия байрагы Norvegiä — 18 iyün 1928, Barents diñgeze)norvegiäle säyäxätçe häm tikşerenüçe, Könyaq qotıpqa ireşkän berençe keşe (14.12.1911).
Änise isän çaqta, aña birgän süze arqasında diñgezgä çıqmıy tora (21 yäşkä qadär).


Üzgärtü

17[вики-текстны үзгәртү]

18[вики-текстны үзгәртү]

Nelson Mandela (18.07.1918, Mvezo awılı (en), Keyp provitsiäse (en), Flag of South Africa (1928–1994).svg/Coat of arms of South Africa (1932–2000).svg Könyaq Afrika Berlege (en) - 5.12.2013, Coat of Arms of Johannesburg.svg Yohannesburg, КАҖ байрагы Könyaq Afrika Cömhüriäte) - Könyaq Afrika Cömhüriäteneñ berençe qara tänle prezidentı (1994-1999), aparteid waqıtında keşe xoquqları öçen aktiv köräşçe, 1993 yılğı Tınıçlıq öçen Nobel premiäse iäse.
27 yıl (5.8.1962-11.02.1990) törmädä utıra, şul zamanında bötendönyağa tanıla.


Üzgärtü

19[вики-текстны үзгәртү]

Илһам Вәлиев.jpg

İlham Wäliev (19.07.1975, Coat of Arms of Bashkir ASSR.png Başqort ASSRnıñ Çaqmağış rayonı İmänlekül awılı, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB)tatar millätle Русия байрагы Rusiä Federatsiäse opera cırçısı, tenor.
2009 yılğı Flag of Bashkortostan.svg Başqortstan respublikası Şäyexzadä Babiç isemendäge premiäse häm 2012 yılğı «Altın bitlek» festivaleneñ maxsus büläk iäse.
2010 yıldan Yekaterinburg opera häm balet teatrında (ru) eşli.


Üzgärtü

20[вики-текстны үзгәртү]

Йозеф Шульц.jpg

Yozef Şults (1909, Flagge Preußen - Rheinland.svg/Coat of Arms of the Rheinland.svg Reyn provintsiäsendäge DEU Wuppertal COA.svg Vuppertal şähäre Barmen rayonı, Flag of Prussia (1892-1918).svg/Wappen Deutsches Reich - Königreich Preussen (Grosses).png Prussiä patşalığı, Flag of the German Empire.svg/Wappen Deutsches Reich - Reichsadler.png Alman imperiäse - 19.07.1941, Coat of Arms Belgrade.png Belgrad tiräläre, Flag of Yugoslavia (1918–1941).svg/Coat of arms of the Kingdom of Yugoslavia.svg Yugoslaviä patşalığı)İkençe Bötendönya suğışında qatnaşqan Flag of the NSDAP (1920–1945).svg/Reichsadler der Deutsches Reich (1933–1945).svg Öçençe reyxnıñ alman soldatı.
1941 yılnıñ 20 iyül könne yäş partizannarnı atu waqiğası turındağı rivayätlär arqasında serblar arasında qaharman dip sanala. Alman Wikipediäsendäge igezäk bite Yozef Şults turında mif (Josef-Schulz-Mythos) dip isemlängän.


Üzgärtü

21[вики-текстны үзгәртү]

Фирдәвес Әхтәмова.jpg

Firdäwes Äxtämova (21.07.1939, Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSRnıñ Layış rayonındağı Yawşıyq awılı, РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB - 22.02.2012, Flag of Tatarstan.svg Tatarstan Respublikası başqalası Coat of Arms of Kazan (Tatarstan) (2004).png Qazan, Русия байрагы Rusiä Federatsiäse) - tatar artistkası.
1961 yılda Mäskäwdäge Şçepkin isemendäge Yuğarı teatr uçilişçesınıñ (ru) tatar studiäsen tämamlıy häm Tatar akademiä teatrında eşli başlıy. 1996 yıldan Tatarstannıñ xalıq artistı.


Üzgärtü

22[вики-текстны үзгәртү]

Selena Gomez 2009.jpg

Selena Gomes (21.07.1992, Flag of Texas.svg Texas ştatınıñ Seal of Dallas.svg Dallas şähäre buyındağı Grand-Preyri qalası, АКШ байрагы AQŞ) - Amerika aktrisası, komik, cırçı häm cırlar avtorı.
«Weyverli Pleys tılsımçıları» (2007, en) teleserialında qatnaşuı belän tanıla häm «Emmi» bülägenä iä bula. 2009 yılda AQŞ'nıñ milli YüNİSEF irekle ilçese (en) bularaq saylana.


Üzgärtü

23[вики-текстны үзгәртү]

Sadri Maksudi Bey.jpg

Sadri Maqsudi (23.07.1879, Qazan öyäzeneñ Taşsu awıli, Coat of Arms of Kazan gubernia (Russian empire).png Qazan gubernası, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse - 20.02.1957, İstanbul, Төркия байрагы Törkiä) - Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse, soñraq Törkiä säyäsätçese.
Франция байрагы Frantsuz imperiäseneñ başqalası Blason paris.png Parijdağı universitetında (en) xoquq belemen ala.
Idel-ural.png İdel-Ural Ştatı fikeren tudıruçılarnıñ berse.
1925 yılda Kemal Atatürk çaqıruı buyınça Törkiägä kilä, Ankara universitetınıñ xoquq mäktäben (en) buldıruda qatnaşqan ğalimnärneñ berse.


Üzgärtü

24[вики-текстны үзгәртү]

Nadar - Alexander Dumas père (1802-1870) - Google Art Project 2.jpg

Aleksandr Düma (24.07.1802, Blason ville fr Villers-Cotterêts (Aisne).svg Ville-Kotre (en), Blason département fr Aisne.svg En (en)5.12.1870, Blason Dieppe.svg Dyep (en) buyındağı Puy awılı, Blason département fr Seine-Maritime.svg Sen-Maritime (en), Франция байрагы Frantsuz imperiäse) — iñ küp uqılğan frantsuz yazuçılarnıñ berse.
«Öç muşketer» (1844, en), «Graf Monte-Kristo» (1844 - 1846, en), «Patşabikä Margo» (1845, en) kebek danlıqlı äsärlär anıñ qäläme tarafınnan yazılğan.


Üzgärtü

25[вики-текстны үзгәртү]

Timur Mutsurayev.jpg

Timur Mutsuraev (25.07.1976, Flag of the Chechen-Ingush ASSR.svg/Герб ЧИАССР.gif ÇİASSRnıñ (en) başqalası Groznıy (en), РСФСР байрагы RSFSR, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) - çeçen bardı.
1991 yılda karate buyınça ÇİASSR çempionlığın yawlıy. 1994 yıldan başlap Berençe çeçen suğışında qatnaşa, qatı yaralana.
2008 yılda Coat of Arms of Grozny (Chechnya).png Groznıyğa qaytıp, Flag of the Chechen Republic.svg Çeçen respublikası prezidentı Ramzan Qadıyrov belän oçraşuı turında xäbärlär päydä buldı.


Üzgärtü

26[вики-текстны үзгәртү]

Stenli Kubrik (26.07.1928, Seal of New York City.svg Nyu YorknıñBronks (en) öleşe, Flag of New York.svg Nyu York ştatı, АКШ байрагы AQŞ - 7.03.1999, City of London logo.svg London buyındağı St Albans (en) qalası, County Flag of Hertfordshire.svg Hertfordşire (en), Англия байрагы Angliä, Бөек Британия байрагы Böyekbritaniä) - keşelek tarixınıñ iñ täsirle kinematografistlar häm prodüserlardan berse. Üzeneñ küpçelek filmnarnı Böyekbritaniädä töşerde.
Tuğan şähärendä fotograf bularaq eşli başlıy, kinematograf häm prodüserlıq turında bar belemne mäktäpne betergäç üzennän-üze öyränä.


Üzgärtü

27[вики-текстны үзгәртү]

Images.png Tışqı räsemnär
Image-silk.png S. Şaqulova, Pitırbur, 1908-1909 uqu yılı.
Image-silk.png Şaqulovlar ğailäse. 1923 yıl

Sara Şaqulova (27.07.1887, Рязанская губ МВД Бенке.jpg Räzan gubernasınıñ Qasıym öyäze Coat of Arms of Kasimov (Ryazan oblast).png Qasıym şähäre, Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Rusiä İmperiäse - 5.09.1964, Coat of Arms of Moscow.svg Mäskäw, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB)tatar xatın-qızlarınnan berençe matematik, mäğärif eşleklese.
1913 yılda Blason paris.png Parij universitetınıñ tögäl fännär fakultetın tämamlıy, 1917 yılda Bötenrusiä möslimälär qorıltayında wäkil, 1925 yılda Mäskäwdä açılğan berençe nomerlı tatar urta mäktäbeneñ direk torı.

Üzgärtü

28[вики-текстны үзгәртү]

Hugo Chávez 2012.jpg

Ugo Çaves (28.07.1954, Sabaneta (en), Escudo Sucre Miranda.PNG Torrealba munitsipalitetı (es), Flag of Barinas State.svg Barinas ştatı (en) - 5.03.2013, Coat of arms of Caracas.svg Karakas, Bandera de Caracas.svg Başqala okrugı (es), Венесуэла байрагы Venesuela)Venesuela däwlät häm xärbi eşleklese, Venesuela prezidentı (1999-2013).
Xärbi akademiäsen tämamlap, hawa-desant ğäskärlärendä xezmät itä. Dusları belän yäşeren oyışmasın oyıştıra, xäkimiätkä qarşı uñışsız baş kütärüdän soñ ike yıl törmädä utırıp çıqqaç, 1998 yıl prezident saylawında ciñä.


Üzgärtü

29[вики-текстны үзгәртү]

Benito Mussolini (en) (29.07.1883, Predappio-Stemma (1927).jpg Predappio (en), 20px Forli provitsiäse (en) - 28.04.1945, Ciulino (en), 20px Komo provintsiäse (en), Flag of Italy (1861–1946).svg/Coat of arms of the Kingdom of Italy (1890).svg İtalıä patşalığı (en)) - İtaliä patşalığı premyer-ministrı, soñraq diktatorı.
İtaliä häm Şweytsariädä ğäskärendä xezmät itte, taşçı, jurnalist, uqıtuçı bularaq eşläde. Faşizmğa nigez saluçı.


Üzgärtü

30[вики-текстны үзгәртү]

Зилә Сөнгатуллина.jpg

Zilä Sönğatullina (30.07.1949, Coat of Arms of Bashkir ASSR.png Başqort ASSRnıñ Qıyğı rayonı Yuğarı Qıyğı awılı, Flag of the Soviet Union.svg/State Emblem of the Soviet Union.svg SSRB) - opera cırçısı, lirik soprano (en), Coat of Arms of Tatarstan ASSR.png TASSR häm Русия байрагы Rusiä Federatsiäse xalıq artistı.
1973 yılda Qazan däwlät konservatoriäsen tämamlap, Tatar akademiä däwlät opera häm balet teatrı artistı bularaq eşlı başlıı. 1983 yıldan konservatoriädä solo cırın uqıta, 1993 yıldan kafedra mödire, professor.


Üzgärtü

31[вики-текстны үзгәртү]

J. K. Rowling 2010.jpg

Coan Rowliñ (31.07.1965, Yeyt (en), Severn Cross.svg Glosterşir (en), Англия байрагы Angliä, Бөек Британия байрагы Böyekbritaniä) — mäşhür ingliz yazuçısı. Kübräk Joan K. Rowling psevdonimı belän mäğlüm. 64 telgä tärcemä itelgän Harri Potter turında romannar seriäse avtorı bulıp dönyaküläm tanılğan şäxes. 2001 yılda Xyugo premiäsenä layıq bulğan.
2004 yıldan ul Böyekbritaniäneñ iñ bay xatın-qızı dip sanala.


Üzgärtü
}