Nikola Tesla (serbça
Никола Тесла ,
1856 -
1943 ) - elektrotexnika häm radiotexnika tarmaqlarında uylap tabuçı, fizik.
Avstro-Vengriäd ä tuğan häm üskän, soñraq Frantsiäd ä häm AQŞta eşlägän.
Efir teoriäseneñ tarafdarı.
Tesla istälegenä magnit ağımı tığızlığınıñ berämlege Tesla dip atalğan.
Üzgärtü
Märğubä Xösäyen qızı Sırtlanova (15.07.1912, Bäläbäy , Ufa gubernası , / Rusiä İmperiäse - 1.10.1971, Qazan , TASSR , RSFSR , / SSRB ) — Qızıl ğaskärne ñ gvardiä ölkän leytenantı, oçuçı, Sovetlar Berlege qaharmanı .
Urta mäktäpne tämamlağaç, ul 1929 yıldan Taşkent ta telegrafist bulıp eşli, annarı graydannar aviatsiäseneñ Urta Aziä idäräsendä hawa liniäläre texniğı wazifasın başqara. Mäğubä Tbilisi da aeroklub häm Üzäk planer mäktäben tämamlıy.
1941 yılnıñ iyülennän M.Sırtlanova Sovet armiäsendä zveno komandirı bulıp sanitar aviatsiä otryadında oça. 1942 yılnıñ dekaberennän ul Böyek Watan suğışı frontlarında tönge bombardirovşçiklar aviatsiäse diviziäseneñ 46-nçı gvardiä polkında eskadrilya komandirı urınbasarı bula, 1945 yılnıñ mayına qädär 780 suğışçan oçış yasıy häm doşmannıñ küp kenä ğäskäri köçlären häm texnikasın yuq itä.
Üzgärtü
Aleksandr Düma (24.07 .1802 , Ville-Kotre (en ) , En (en ) — 5.12 .1870 , Dyep (en ) buyındağı Puy awılı, Sen-Maritime (en ) , Frantsuz imperiäse ) — iñ küp uqılğan frantsuz yazuçılarn ıñ berse.
«Öç muşketer » (1844 , en ) , «Graf Monte-Kristo » (1844 - 1846 , en ) , «Patşabikä Margo» (1845 , en ) kebek danlıqlı äsärlär anıñ qäläme tarafınnan yazılğan.
Üzgärtü
Ugo Çaves (28.07 .1954 , Sabaneta (en ) , Torrealba munitsipalitetı (es ) , Barinas ştatı (en ) - 5.03 .2013 , Karakas , Başqala okrugı (es ) , Venesuela ) — Venesuela däwlät häm xärbi eşleklese, Venesuela prezidentı (1999 -2013 ). Xärbi akademiäsen tämamlap, hawa-desant ğäskärlärendä xezmät itä. Dusları belän yäşeren oyışmasın oyıştıra, xäkimiätkä qarşı uñışsız baş kütärüdän soñ ike yıl törmädä utırıp çıqqaç, 1998 yıl prezident saylawında ciñä.
Üzgärtü
Yeji İdegäy (12.08 .1912 , Mazovetskiy rayonın ıñ (en ) Malkinä-Gurna gminası (en ) Klükovo (en ) awılı, Lomja guberniäse (en ) , / Polşa patşalığı (en ) , / Rusiä İmperiäse - 24.08 .1983 , Warşawa , / Polşa Xalıq Cömhüriäte (en ) ) — Polşa-Litva tatarları arasınnan çıqqan tanılğan poläk yazuçıs ı, näsele İdegäyd än kilä. Warşawa universitetında xoquq buyınça belem ala, radikal millätçe oyışmada qatnaşqanı oçen törmädä utırıp çıqqaç, advokat yärdämçese, jurnalda sport bülege möxärrire bularaq xezmät itä.1963 yıldan başlap 40-tan artıq detektiv häm tarixi povestlär yaza.
Üzgärtü
Tufan Miñnullin (25.08 .1935 , TASSR nıñ Kama Tamağı rayonı Olı Märätxuca awılı, / SSRB - 2.05 .2012 , Qazan , Tatarstan Respublikası , Rusiä Federatsiäse ) — tatar dramaturg , yazuçı , şağir , cämäğat eşleklese, säyäsätçe. Ädäbiätkä 1960 yıllar başında yumoristik xikäyälär häm keçkenä külämle säxnä äsärläre belän kilä.1995 yıldan başlap Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı deputatı bularaq xezmät itä, çığışlarnı härdaim tatar telend ä yasıy.
Üzgärtü
Cesária Évora
Evora Sezariya - 1941 yılnıñ 27 avgust 'ta Kabo Verde'neñ São Vicente utırawındağı Mindelo port qalasında tuğan folklor cırçı xatın. Cesária "Yalanayaqlı diva" isemendä bilgele, çönki ul yarlı häm öysez watandaşlarğa solidarlığınnan säxnädä härwaqıt yalanayaqtan başqara.
Cesária Portugal fado janrınnan kilep çıqqan Kreol-Portugal telendä başqarıla torğan morna isemle moñlı janr patşası, ul sentimental sağışlı häm moñlı xalıq cırların gitara, cavaquinho, skipka, akkordeon häm klarnet akustik tawışları akkompanementı belän qatnaştırıp cırlıy. Évora'nıñ Kabo Verde blüzı – ilneñ qatı häm ozın tarixı, izoläsiä häm qollıq tarixı turında, şulay uq ul emigratsiä turında – Kabo Verde xalqınnıñ öçtän ikese çit illärdä yäşi.
Évora'nıñ tawışı – melanxolik häm yağımlı, beraz qarlıqqan, ayırım süzlärenä basıp yasap Cesária'nıñ emosional täğbirene tapşıra. Xättä tamaşaçılar Évora'nıñ telen añlamílar da, alarnı başqaruına ap-açıq xisläre tarta. Däwamı... . Obamanıñ äni yağınnan 1 ügi bertuğanı, äti yağınnan isä 7 ügi bertuğanı bar.
Üzgärtü
İohann Wolfgang Göte (28.08 .1749 , Mayndağı Frankfurt , / İzge Rim imperiäse (en ) - 22.03 .1832 , Weymar (en ) , / Saksen-Weymar-Eyzenax grafliğı (en ) , / Alman berlege (en ) ) — alman şağire , däwlät eşleklese, fälsäfäçe häm ğalim . 18-19 ğasırlar däwamında küpsanlı kompozitorlar anıñ poemalar ına muzıka yaza.Ädäbi mirasınnan tış, bügengä qadär üz waqıtında yazğan botanika , anatomiä häm tös turında fänni traktatlar, küp ğilmi yazmalar, 3000 dän artıq yasağan räsemnäre saqlanıp tora.Äflätün , Napoleon häm Wilyam Şekspir arasında "Keşelekneñ wäkilläre" isemlegenä kertelä.
Üzgärtü
Con Lokk (29.08 .1632 , Rington (en ) , Somerset graflığı (en ) - 28.10 .1704 , Hay Laver (en ) , Esseks graflığı (en ) , / Angliä patşalığı (en ) ) — ingliz fälsäfäçese , tabib häm möğallim.Mäğrifätçelek çorınıñ in täsirle fiker iälärennän berse, "Klassik liberalizm (en ) täğlimat ınıñ atası" bularaq bilgele şäxes.Uy , añ häm üz-üzen tanu mäsälälären oyränügä kerteme zur. Xezmätläre gnoseologiäne ñ barlıqqa kilüenä, Volter , Jan-Jak Russo häm başqa küpsanlı tanılğan fälsäfäçe häm däwlät eşleklelärenä zur yoğıntı yasadı.
Üzgärtü
Kaligula (31.08 .12 , Antium (en ) , Rim Respublikası - 24.01 .41 , Rim , Rim imperiäse ) — Borınğı Rim däwlät häm säyäsät eşleklese. Ätise Reyn legionnarı belän citäkçelek itkändä, 2-3 yäşlek Ğay anıñ belän bulğanı säbäple, ğäskärilär balağa "Kaliğula" - " Keçkenä itek" quşamatın birgännär. Xäkimlek çorında zur tözeleş projektların başlawı, şulay uq üterelgän berençe Rim imperatorı buluı belän tanılğan.
Üzgärtü
}