Глобаль тынычлык индексы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
2013 Глобаль тынычлык индексы мәгълүматларын күрсәтүче дөнья харитасы. Яшелрәк күренгән илләр тынычрак, кызылрак күренгәннәре – тынычсызрак дип билгеләнә.
2007-2011 Глобаль тынычлык индексы чыгарылышларына кергән илләр саны үзгәрешләре.

Глобаль тынычлык индексы (Global Peace Index/GPI) – илләрнең һәм регионнарның чагыштырмача тынычлылыгын үлчәү торышлыгы. Бу индекс Economist журналының мәгълүмат берлеге (ингл.) туплаган һәм берләштергән мәгълүматлар нигезендә халыкара экспертлар түгәрәкләре һәм җыелышлары фикерләрен исәпкә алып Икътисад һәм тынычлык институты (ингл.) (Institute for Economics and Peace/IEP) тарафыннан барлыкка китерелгән. Исемлек буенча мәгълүматлар беренче тапкыр 2007 елның май аенда бастырылды, соңгырак чыгарылышлары 2008 елның май, 2009 елның 2 июнь, 2010 елның 10 июнь, 2011 елның 25 май һәм иң соңгысы 2012 елның июнь аенда пәйда булды. Бу дөнья илләренең тынычлылыгы буенча эзләнүләренә нигезләнгән иң беренче рейтингы дип санала. Соңгы чыгарылышына 158 ил кертелгән (2007 елда 121 иде). Бу индексКофи Аннан, Далай Лама, архиепископ Десмонд Туту, Финляндия байрагы Финляндияның элекке президенты Мартти Ахтисаари, Нобель бүләге лауреаты Мухаммад Юнус, икътисад галиме Джеффри Сакс, Ирландия байрагы Ирландияның элекке президенты Мэри Робинсон, һәм АКШ байрагы АКШның элекке АКШ президенты Джимми Картер тарафыннан якланылды. Исәпкә алынган факторлар арасында илдәге җинаятьчелек дәрәҗәсе, һәм илнең тышкы мөнәссәбәтләренә тәэсир итүче хәрби чыгымнары һәм сугыш факторлары. Индексның яңа чыгарылышы елдан елга City of London logo.svg Лондон, Seal-DC.png Вашингтон, Seal of New York City.svg Нью-Йорк (Flag of the United Nations.svg БМО баш-фатиры) һәм Greater coat of arms of the City of Brussels.svg Брюссельда урын анарга багышланган вакыйгалар белән җәмәгатьчелек игътибарына җәлеп ителә.

Методология[үзгәртү]

Тәнкыйть һәм җавап[үзгәртү]

Глобаль тынычлык индексы рейтингы[үзгәртү]

2012 елгы Глобаль тынычлык индексы нәтиҗәләре.

Тынычрак дип саналган милләтләр азрак баллар җыйган. Рейтинглары яшел зонада булган илләр дөньяның иң тыныч 20%ка керә, кызыл зонасындагылары – тынычлык дәрәҗәсе иң түбән 20% булганнары төркемендә.[1]

Ил 2012 Ранг 2012 Баллары 2011 Ранг 2011 Баллары 2010 Ранг 2010 Баллары 2009 Ранг 2009 Баллары 2008 Ранг 2008 Баллары 2007 Ранг 2007 Баллары
Исландия байрагы Исландия 1 1.113 1 1.148 2 1.212 4 1.225 1 1.176
Дания байрагы Дания 2 1.239 4 1.289 7 1.341 2 1.217 2 1.343 3 1.377
Яңа Зеландия байрагы Яңа Зеландия 2 1.239 2 1.279 1 1.188 1 1.202 4 1.350 2 1.363
Канада байрагы Канада 4 1.317 8 1.355 14 1.392 8 1.311 11 1.451 8 1.481
Япония байрагы Япония 5 1.326 3 1.287 3 1.247 7 1.272 5 1.358 5 1.413
Австрия байрагы Австрия 6 1.328 6 1.337 4 1.290 5 1.252 10 1.449 10 1.483
Ирландия байрагы Ирландия 6 1.328 11 1.370 6 1.337 12 1.333 6 1.410 4 1.396
Люксембург байрагы Люксембург 7 1.341 13 1.341 9 1.446
Словения байрагы Словения 8 1.330 10 1.358 11 1.358 9 1.322 16 1.491 15 1.539
Финляндия байрагы Финляндия 9 1.348 7 1.352 9 1.352 9 1.322 8 1.432 6 1.447
Швейцария байрагы Швейцария 10 1.349 16 1.421 18 1.424 18 1.393 12 1.465 14 1.526
Бельгия байрагы Бельгия 11 1.376 14 1.413 17 1.400 15 1.359 15 1.485 11 1.498
Катар байрагы Катар 12 1.395 12 1.398 15 1.394 16 1.392 33 1.694 30 1.702
Чехия байрагы Чехия 13 1.396 5 1.320 12 1.360 11 1.328 17 1.501 13 1.524
Швеция байрагы Швеция 14 1.419 13 1.401 10 1.354 6 1.269 13 1.468 7 1.478
Алмания байрагы Алмания 15 1.424 15 1.416 16 1.398 16 1.392 14 1.475 12 1.523
Португалия байрагы Португалия 16 1.470 17 1.453 13 1.366 14 1.348 7 1.412 9 1.481
Венгрия байрагы Маҗарстан 17 1.476 20 1.495 20 1.495 27 1.575 18 1.576 18 1.575
Норвегия байрагы Норвегия 18 1.480 9 1.356 5 1.322 2 1.217 3 1.343 1 1.357
Бутан байрагы Бутан 19 1.481 34 1.693 36 1.665 40 1.667 26 1.616 19 1.611
Малайзия байрагы Малайзия 20 1.485 19 1.467 22 1.539 26 1.561 37 1.721 37 1.744
Маврикий байрагы Маврикий 21 1.487
Австралия байрагы Австралия 22 1.494 18 1.455 19 1.467 19 1.476 27 1.652 25 1.664
Сингапур байрагы Сингапур 23 1.521 24 1.585 30 1.624 23 1.533 29 1.673 29 1.692
Гонконг байрагы Гонконг 23 1.608 23 1.657
Польша байрагы Польша 24 1.524 22 1.545 29 1.618 32 1.599 31 1.687 27 1.683
Испания байрагы Испания 25 1.548 28 1.641 25 1.588 28 1.577 30 1.683 21 1.633
Словакия байрагы Словакия 26 1.590 23 1.576 21 1.536 24 1.539 20 1.576 17 1.571
Кытай байрагы Кытай Җөмһүрияте 27 1.602 27 1.638 35 1.664 37 1.652 44 1.779 36 1.731
Нидерландлар байрагы Нидерландлар 28 1.606 25 1.628 27 1.610 22 1.531 22 1.607 20 1.620
Бөек Британия байрагы Бөекбритания 29 1.609 26 1.631 31 1.631 35 1.647 49 1.801
Чили байрагы Чили 30 1.616 38 1.710 28 1.616 20 1.481 19 1.576 16 1.568
Ботсвана байрагы Ботсвана 31 1.621 35 1.695 33 1.641 34 1.643 46 1.792 42 1.786
Румыния байрагы Румыния 32 1.627 40 1.742 45 1.749 31 1.591 24 1.611 26 1.682
Уругвай байрагы Уругвай 33 1.628 21 1.521 24 1.568 25 1.557 21 1.606 24 1.661
Вьетнам байрагы Вьетнам 34 1.641 30 1.670 38 1.691 39 1.664 37 1.720 35 1.729
Хорватия байрагы Хорватия 35 1.648 37 1.699 41 1.707 49 1.741 60 1.926 67 2.030
Коста-Рика байрагы Коста-Рика 36 1.659 31 1.681 26 1.590 29 1.578 34 1.701 31 1.702
Лаос байрагы Лаос 37 1.662 32 1.687 34 1.661 45 1.701 51 1.810
Италия байрагы Италия 38 1.690 45 1.775 40 1.701 36 1.648 28 1.653 33 1.724
Болгария байрагы Болгария 39 1.699 53 1.845 50 1.785 56 1.775 57 1.903 54 1.936
Франция байрагы Франция 40 1.710 36 1.697 32 1.636 30 1.579 36 1.707 34 1.729
Эстония байрагы Эстония 41 1.715 47 1.798 46 1.751 38 1.661 35 1.702 28 1.684
Көньяк Корея байрагы Көньяк Корея 42 1.734 50 1.829 43 1.715 33 1.627 32 1.691 32 1.719
Литва байрагы Литва 43 1.741 43 1.760 42 1.713 43 1.687 41 1.723 43 1.788
Аргентина байрагы Аргентина 44 1.763 55 1.852 71 1.962 66 1.851 56 1.895 52 1.923
Латвия байрагы Латвия 45 1.774 46 1.793 54 1.827 54 1.773 39 1.723 47 1.848
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре байрагы Берләшкән Гарәп Әмирлекләре 46 1.785 33 1.690 44 1.739 40 1.667 42 1.745 38 1.747
Кувейт байрагы Күвәйт 47 1.792 29 1.667 39 1.693 42 1.680 45 1.786 46 1.818
Мозамбик байрагы Мозамбик 48 1.796 48 1.809 47 1.779 53 1.765 50 1.803 50 1.909
Намибия байрагы Намибия 49 1.804 54 1.850 59 1.864 65 1.841 77 2.042 64 2.003
Гана байрагы Гана 50 1.807 42 1.752 48 1.781 52 1.761 40 1.723 40 1.765
Замбия байрагы Замбия 51 1.830 52 1.833 51 1.813 58 1.779 53 1.856 53 1.930
Сьерра-Леоне байрагы Сьерра-Леоне 52 1.855 61 1.904 53 1.818
Лесото байрагы Лесото 53 1.864
Марокко байрагы Марокко 54 1.867 58 1.887 58 1.861 63 1.811 63 1.954 48 1.893
Танзания байрагы Танзания 55 1.873 56 1.858 55 1.832 59 1.796 58 1.919 57 1.966
Буркина Фасо байрагы Буркина Фасо 56 1.881 51 1.832 57 1.852 71 1.905 81 2.062
Джибути байрагы Җибути 56 1.881
Монголия байрагы Монголия 58 1.884 57 1.880 92 2.101 89 2.040 88 2.155
Оман байрагы Оман 59 1.887 41 1.743 23 1.561 21 1.520 25 1.612 22 1.641
Малави байрагы Малави 60 1.894 39 1.740 51 1.813 47 1.711 73 2.024 68 2.038
Панама байрагы Панама 61 1.899 49 1.812 61 1.878 59 1.798 48 1.797 45 1.798
Иордания байрагы Үрдүн 62 1.904 64 1.918 68 1.948 64 1.832 65 1.969 63 1.997
Индонезия байрагы Индонезия 63 1.913 68 1.979 67 1.946 67 1.853 68 1.983 78 2.111
Сербия байрагы Сербия 64 1.920 84 2.071 90 2.071 78 1.951 85 2.110 84 2.181
Босния һәм Герцеговина байрагы Босния һәм Герцеговина 65 1.923 60 1.893 60 1.873 50 1.755 66 1.974 75 2.089
Албания байрагы Албания 66 1.927 63 1.912 65 1.925 75 1.925 79 2.044
Молдавия байрагы Молдавия 66 1.927 59 1.892 66 1.938 75 1.925 83 2.091 72 2.059
Македония байрагы Македония 68 1.935 78 2.048 83 2.048 88 2.039 87 2.119 82 2.170
Гайана байрагы Гайана 69 1.937 88 2.112 91 2.095
Куба байрагы Куба 70 1.951 67 1.964 72 1.964 68 1.856 62 1.954 59 1.968
Украина байрагы Украина 71 1.953 69 1.995 97 2.115 82 2.010 84 2.096 80 2.150
Тунис байрагы Тунис 72 1.955 44 1.765 37 1.678 44 1.698 47 1.797 39 1.762
Кипр байрагы Кипр Республикасы 73 1.957 71 2.013 76 2.013 48 1.737 52 1.847 51 1.915
Гамбия байрагы Гамбия 74 1.961 62 1.910 63 1.890
Габон байрагы Габон 75 1.972 81 2.059 74 1.981 51 1.758 55 1.878 56 1.952
Парагвай байрагы Парагвай 76 1.973 66 1.954 77 2.019 73 1.916 70 1.997 55 1.946
Греция байрагы Греция 77 1.976 65 1.947 62 1.887 57 1.778 54 1.867 44 1.791
Сенегал байрагы Сенегал 78 1.994 77 2.047 79 2.031 80 1.984 71 2.011 65 2.017
Перу байрагы Перу 79 1.995 85 2.077 89 2.067 79 1.972 80 2.046 70 2.056
Непал байрагы Непал 80 2.001 95 2.152 82 2.044
Монтенегро байрагы Монтенегро 81 2.006 89 2.113
Никарагуа байрагы Никарагуа 81 2.006 72 2.021 64 1.924 61 1.801 59 1.919 66 2.020
Бразилия байрагы Бразилия 83 2.017 74 2.040 83 2.048 85 2.022 90 2.168 83 2.173
Боливия байрагы Боливия 84 2.021 76 2.045 81 2.037 81 1.990 78 2.043 69 2.052
Эквадор байрагы Эквадор 85 2.028 90 2.116 101 2.185 109 2.211 100 2.274 87 2.219
Свазиленд байрагы Свазиленд 85 2.028 69 1.995 73 1.966
Экваториаль Гвинея байрагы Экваториаль Гвинея 87 2.039 75 2.041 68 1.948 61 1.801 64 1.964 71 2.059
АКШ байрагы АКШ 88 2.058 82 2.063 85 2.056 83 2.015 97 2.227 96 2.317
Кытай байрагы Кытай Халык Җөмһүрияте 89 2.061 80 2.054 80 2.034 74 1.921 67 1.981 60 1.980
Доминикан Җөмһүрияте байрагы Доминикан Җөмһүрияте 90 2.068 91 2.125 93 2.103 70 1.890 82 2.069 74 2.071
Бангладеш байрагы Бангладеш 91 2.071 83 2.070 87 2.058 90 2.045 86 2.118 86 2.219
Гвинея байрагы Гвинея 92 2.073 92 2.126
Папуа — Яңа Гвинея байрагы Папуа — Яңа Гвинея 93 2.076 94 2.139 95 2.113 93 2.059 95 2.224 88 2.223
Тринидад һәм Тобаго байрагы Тринидад һәм Тобаго 94 2.082 79 2.051 94 2.107 87 2.035 98 2.230 94 2.286
Ангола байрагы Ангола 95 2.105 87 2.109 86 2.057 100 2.105 110 2.364 112 2.587
Камерун байрагы Камерун 97 2.113 86 2.104 106 2.210 95 2.073 92 2.182 76 2.093
Уганда байрагы Уганда 98 2.121 96 2.159 100 2.165 103 2.140 114 2.391 104 2.489
Таҗикстан байрагы Таҗикстан 99 2.124 103 2.225
Мадагаскар байрагы Мадагаскар 99 2.124 105 2.239 77 2.019 72 1.912 43 1.770 41 1.766
Либерия байрагы Либерия 101 2.131 96 2.159 99 2.148
Мали байрагы Мали 102 2.132 100 2.188 109 2.240 96 2.086 99 2.238
Шри-Ланка байрагы Шри-Ланка 103 2.145 126 2.407 133 2.621 125 2.485 125 2.584 111 2.575
Flag of the Republic of the Congo.svg Конго Җөмһүрияте 104 2.148 98 2.165 102 2.192 106 2.202 117 2.417
КазакъстанFlag of Kazakhstan.svg Казакъстан 105 2.151 93 2.137 95 2.113 84 2.018 72 2.018 61 1.995
Согуд Гарәбстаны байрагы Согуд Гарәбстаны 106 2.178 101 2.192 107 2.216 104 2.167 108 2.357 90 2.246
Гаити байрагы Гаити 107 2.179 113 2.288 114 2.270 116 2.330 109 2.362
Камбоджа байрагы Камбоджа 108 2.207 115 2.301 111 2.252 105 2.179 91 2.179 85 2.197
Белорусия байрагы Белорусия 109 2.208 112 2.283 105 2.204 98 2.103 94 2.194
Үзбәкстан байрагы Үзбәкстан 110 2.219 109 2.260 110 2.242 106 2.202 111 2.377 110 2.542
Мисыр байрагы Мисыр 111 2.220 73 2.023 49 1.784 54 1.773 69 1.987 73 2.068
Сальвадор байрагы Сальвадор 111 2.220 102 2.215 103 2.195 94 2.068 89 2.163 89 2.244
Ямайка байрагы Ямайка 113 2.222 106 2.244 98 2.138 102 2.111 96 2.226 81 2.164
Бенин байрагы Бенин 114 2.231
Әрмәнстан байрагы Әрмәнстан 115 2.238 109 2.260 113 2.266
Нигер байрагы Нигер 116 2.241 119 2.356
Төрекмәнстан байрагы Төрекмәнстан 117 2.242 108 2.248 117 2.295 101 2.110 102 2.302
Бәһрәйн байрагы Бәхрәйн 118 2.247 123 2.398 70 1.956 69 1.881 74 2.025 62 1.995
Руанда байрагы Руанда 119 2.250 99 2.185 75 2.012 86 2.027 76 2.030
Кения байрагы Кения 120 2.252 111 2.276 120 2.369 113 2.266 119 2.429 91 2.258
Әлҗәзаир байрагы Әлҗәзаир 121 2.255 129 2.423 116 2.277 110 2.212 112 2.378 107 2.503
Эритрея байрагы Эритрея 122 2.264 104 2.227
Венесуэла байрагы Венесуэла 123 2.278 124 2.403 122 2.387 120 2.381 123 2.505 102 2.453
Гватемала байрагы Гватемала 124 2.287 125 2.405 112 2.258 111 2.218 103 2.328 93 2.285
Мавритания байрагы Мавритания 125 2.301 130 2.425 123 2.389 124 2.478 120 2.435
Таиланд байрагы Таиланд 126 2.303 107 2.247 124 2.393 118 2.353 118 2.424 105 2.491
КАҖ байрагы Көньяк Африка Җөмһүрияте 127 2.321 118 2.353 121 2.380 123 2.437 116 2.412 99 2.399
Иран байрагы Иран 128 2.324 119 2.356 104 2.202 99 2.104 105 2.341 97 2.320
Һондурас байрагы Һондурас 129 2.339 117 2.327 125 2.395 112 2.265 104 2.335 98 2.390
Төркия байрагы Төркия 130 2.344 127 2.411 126 2.420 121 2.389 115 2.403 92 2.272
Кыргызстан байрагы Кыргызстан 131 2.359 114 2.296
Азәрбайҗан байрагы Азәрбайҗан 132 2.360 122 2.379 119 2.367 114 2.327 101 2.287 101 2.448
Филиппиннар байрагы Филиппиннар 133 2.415 136 2.574 130 2.574 114 2.327 113 2.385 100 2.428
Кот-д’Ивуар байрагы Кот-д’Ивуар 134 2.419 128 2.417 118 2.297 117 2.342 122 2.451 113 2.638
Мексика байрагы Мексика 135 2.445 121 2.362 107 2.216 108 2.209 93 2.191 79 2.125
Ливан байрагы Ливан 136 2.459 137 2.597 134 2.639 132 2.718 132 2.840 114 2.662
Хәбәшстан байрагы Хәбәшстан 137 2.504 131 2.468 127 2.444 128 2.551 121 2.439 103 2.479
Бурунди байрагы Бурунди 138 2.524 132 2.532 131 2.577
Мьянма байрагы Мьянма 139 2.525 133 2.538 132 2.580 126 2.501 126 2.590 108 2.524
Зимбабве байрагы Зимбабве 140 2.538 140 2.722 135 2.678 134 2.736 124 2.513 106 2.495
Грузия байрагы Гөрҗистан 141 2.541 134 2.558 142 2.970
Һиндстан байрагы Һиндстан 148 2.549 135 2.570 128 2.516 122 2.433 107 2.355 109 2.530
Йемен байрагы Йәмән 143 2.601 138 2.670 129 2.573 119 2.363 106 2.352 95 2.309
Колумбия байрагы Колумбия 144 2.625 139 2.700 138 2.787 130 2.645 130 2.757 116 2.770
Чад байрагы Чад 145 2.671 141 2.740 141 2.964 138 2.880 135 3.007
Нигерия байрагы Нигерия 146 2.801 142 2.743 137 2.756 129 2.602 129 2.724 117 2.898
Ливия байрагы Ливия 147 2.830 143 2.816 56 1.839 46 1.710 61 1.927 58 1.967
Сүрия байрагы Сүрия 147 2.830 116 2.322 115 2.274 92 2.049 75 2.027 77 2.106
Пакистан байрагы Ислам Пакъстан Җөмһүрияте 149 2.833 146 2.905 145 3.050 137 2.859 127 2.694 115 2.697
Израиль байрагы Исраил 150 2.842 145 2.901 144 3.019 141 3.035 136 3.052 119 3.033
ҮАҖ байрагы Үзәк Африка Җөмһүрияте 151 2.872 144 2.869 136 2.753 133 2.733 134 2.857
КХДҖ байрагы Корея Халык Демократик Җөмһүрияте 152 2.932 149 3.092 139 2.855 131 2.717 133 2.850
Русия байрагы Русия Федерациясе 153 2.938 147 2.966 143 3.013 136 2.750 131 2.777 118 2.903
Демократик Конго Җөмһүрияте байрагы Конго Демократик Җөмһүрияте 154 3.073 148 3.016 140 2.925 139 2.888 128 2.707
Гыйрак байрагы Гыйрак 155 3.192 152 3.296 149 3.406 144 3.341 140 3.514 121 3.437
Судан байрагы Судан 156 3.193 151 3.223 146 3.125 140 2.922 138 3.189 120 3.182
Әфганстан байрагы Әфганстан 157 3.252 150 3.212 147 3.252 143 3.285 137 3.126
Сомали байрагы Сомали 158 3.392 153 3.379 148 3.390 142 3.257 139 3.293
Игътибар:2010 ел мәгълүматны җыюда методологик аермалар булды.[2]

Шулай ук карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. All information in the table of rankings from: Both are linked from: Vision of Humanity (2008). EIU Reports - Documents - Global Peace Index. Retrieved on 2008-06-17.
  2. Global Peace Index - Methodology and Data Sources

Сылтамалар[үзгәртү]